Čujottâs
Anarâškielâ servi ry
Saamelaiskeskus Sajos
Menesjärventie 2
99870 INARI
Š-postâ
anaraslosta@anaraskielaservi.fi
Kielâ
Sämikielâlij uáinuh tarbâšuvvojeh tutkâmušân kielâi puátteeääigist
Maid sämikielah merhâšeh sárnoidis já siärvusijdis? Magarin toi tile oro taan ääigi, já maid kolgâččij porgâđ, vâi kielah siäiluh já nanosmeh puátteeääigi?
Joođoost leijee Ucceeblovokielah...
Sämikielâlij uáinuh tarbâšuvvojeh tutkâmušân kielâi puátteeääigist
Maid sämikielah merhâšeh sárnoidis já siärvusijdis? Magarin toi tile oro taan ääigi, já maid kolgâččij porgâđ, vâi kielah siäiluh já nanosmeh puátteeääigi?
Joođoost leijee Ucceeblovokielah...
Laapist poccuuh sorrojeh luándun kuođđum ruskijd
Ko Laapist kuáđđojeh roskeh luándun, te maŋgii lii riskâ tast, et poccuuh sorrojeh toid. Sarva monâttem eromâšávt čohčuv lii stuorrâ monâttâs puásuituállei.
Mudusjäävri palgâs puásui-iššeed...
MM‑steelligvuáimáštâllâm Rotterdamist: maailmtääsnih kámppádâllii eromâš ollâ tääsist
Anarâš aavis: Rotterdam Ahoy-areena, roovvâdmáánu 19. peeivi 2026.
Taanihásiih steelligvalastâllâm maailmmiäštárkištoh Rotterdamist Ahoy-areenast láá faallâm eromâš puorijd puátusijd, jiäráskittee puudâid já eromâš fiijnâ siärvuslii valastâllâmjiegâ....
Pyeri nommâpeivi! – Mut kiäs já mon kielân?
Mun halijdim tiettiđ eenâb Suomâ nommâpeiviäärbist já tondiet moonnim tuđhâdiđ Helsig ollâopâttuv almenähkitoimâttuv päikkisiijđoid. Kavnim tobbeen suomâkielâlijd noomâid tego kolgim-uv. Kavnim meiddei suomâruátálijd nommâpeeivijd,...
Sämikielâg kirje Láŋtdievvá lii vuáittám Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume
Tave-enâmij rääđi almostitij onne vyeitteid ive 2026 palhâšumijdis. Kirjálâšvuođâ palhâšume vuoitij sämikielâlâš kirje Láŋtdievvá, mon lii čáállám Sigbjørn Skåden.
Kirje kiellân lii tavesämikielâ Tuárnus kuávlukielâ....
Oulu ollâopâttuv totkeeh láá hutkâm vyevi putestiđ masa puoh mikrolastikijd meddâl tuolvâčääsist
Oulu ollâopâttuvâst lii hutkum uđđâ vyehi putestiđ mikrolastikijd tuolvâčääsist. Uđđâ vyehi vuáđuduvá toos, et tuolvâčääci sillejuvvoo čunnuiguin, mast láá kemikaaleh, moh tuáppejeh mikrolastikpartikkâlijd pehtilubbooht...
Anarâškielâ servi juhlo 40‑ihásii tooimâs – Almottât juhlijd!
Anarâškielâ servi tiävdá 40 ihheed. Servi juhlo šoddâmpeivive kyevti peeivi ääigi. Skammâmáánu 21. peeivi uárnejuvvoo kielâseminaar, já skammâmáánu 24. peeivi vist tuálloo seervi váldujuhle. Luuvâ vuoluubeln...
Sämmilij mainâseh pajaneh kuávdáš sajan Helsig kaavpugmuseo já Kulttuurkuávdáš Caisa čáitálduvâin
Helsigist ässee sämmilij taaiđâ já vuáttámušah láá uáinusist Helsig kaavpugmuseo já Kulttuurkuávdáš Caisa uđđâ čáitálduvâin. Toh láá uási Helsig kaavpug ohjelmubâlâšvuođâst, mon ulmen lii,...
Haldâttâs soovâi 60 miljovn euro toorjâpakettist puáldámušamnâsij ollâ hade tiet – Ij jur oinuu bensinsajattuvâin
Haldâttâs lii sooppâm tooimâin, moiguin tot västid puáldámušamnâsij hoodij paijaanmân. Pirâs- já šoŋŋâdâhminister Sari Multala (kok.) muštâlij ääšist onne toimâtteijeid ovdâskoddeest.
Toorjâpakkeet lii ohtsis 60...
Kielâohhoost kielâpajan
Lii suotâs, et sämikielah finnejeh saje ohtsâškoddeest já et toh kullojeh já uáinojeh eenâb. Nuuvt tot kalga-uv moonnâđ. Mut muu pargoost ohtâ okko lii...
Siberiast puáttám vapiteh imâštitteh Suomâst
Suomâst láá majemuu love ive ääigi maŋgii oinum uđđâ sorvâelleešlaajah. Moonnâm tove čohčâmáánu pelimuddoost Viitasaarist oinui härvinâš siberiavaapiit (Cervus canadensis sibiricus). Vapiteh láá oinum...
Suomâst ruukifinnoduvah uážudeh love uuccâđ maalmâ luándusuojâlemkuávluin
Paijeel love ruukifinnodâhhâd háputtâlleh luándusuojâlemkuávlui luánduriggoduvâid miätá Suomâ. Täid kuávluid suoijâl Natura, mii lii eurooplâš luándusuojâlemviärmádâh. Viärmádâhân pyehtih peessâđ fáárun tagareh kuávluh, main lii...
Ovtâstum aalmugij näliolgoštittemkomitea avžut Suomâ pyerediđ ucceeblovoaalmugij vuoigâdvuođâid já maainâš meiddei meccisämmilijd
Ovtâstum aalmugij näliolgoštittem vuástásâš komitea (CERD) iävtuttij porgemáánu loopâst, maht Suomâ puávtáččij väldiđ ucceeblovoaalmugij olmoošvuoigâdvuođâid pyerebeht huámášumán. Fáárust lijjii maaŋgah sämmiláid kyeskee iävtuttâsah.
CERD ana...
Uđđâ tutkâmuš: Larmâ toovât streesâ čuovjisskálžoid
Čääsivuáláá laarmâ vaikuttâsah merânjomâtteijeid já kuolijd láá tutkum uáli ennuv, mut laarmâ vaikuttâsâin čielgitävtittes elleid ij lah vala ennustkin tiätu. Eskenpalij almostum tutkâmuš vuájui...
Anarâškielâ servi uárnee Wikipedia-páájá Helsigist roovvâdmáánu loopâst
Anarâškielâ servi já Wikimedia Suomâ uárnejeh Wikipedia-páájá Helsigist 31.10.–1.11. tijme 9–18. Juurdân lii čäälliđ, tivvoođ já tievâsmittiđ Wikipedia-artikkâlijd, savâstâllâđ Wikipedia-pargoost já siärvustâllâđ anarâškielân. Seervist pääihi...
New Yorkist káátuh láá máálájum vielgâdin jo miljovn neljihâšmeetterid, vâi piirâs já tááluh čuáskuččii
Maaŋgah korrâ pakkâpajeh keččâlâddii Maadâ- já Koskâ-Euroop moonnâm keesi. Maaŋgâi soojij liegâs lâi paijeel 40 cekkid. Ulâttâs 48,4 °C mittedui syeinimáánu pelimuddoost Sardiniast Italiast. Eellim...
Saturnus maadânáápán lii almostum jietânâs lovečievâg
Saturnus áimukiärdán lii almostum hirmâd stuorrâ lovečievvâg häämi. Totkeejuávkku muštâlij kávnusist čohčâmáánu aalgâst, já puátuseh almostittojii Science Advances ‑loostâst.
Riššoviirdij hammim polvâstielâs jorá Saturnus maadânäävi...
Uđđâ tutkâmuš muštâl lase afriklij oorjij álgupuátimist
Taan keesi aalmugijkoskâsâš totkeejuávkku almostitij tutkâmuš afriklij oorjij álgupuátimist. Tutkâmušâst selvâttui, lii-uv máhđulâš tiettiđ oorjij álgupuáttim tutkâmáin paanij isotoopijd já viärdádâlmáin taid Afrik isotoopáid.
”Ovdil...
OpenAI tahojiermi lii máhđulávt čuávdám oovtâ váddásumos matemaatlijn čuolmâin ubâ maailmist
Tahojiermifinnodâh OpenAI iätá, ete ton totkeeh láá čuávdám tahojiermimallijn oovtâ matematik stuárráámuin čuolmâin. OpenAI mield toos monnii 88 tijmed, já toos kiävttojii nyevt 10 000...
Avveel taarbâš pyerebijd kirdemohtâvuođâid
Jotteem uáinust keesi já čohčâ láá jo kuhháá lamaš vädis ääigih Aanaar kieldâst: Avelân ij oro mahten pesâmin olgoláá kirden, ige kal Avelist olgoláágin....
Emil Kárlsen já DJ Hulluella lávdástává Oulust puáttee vástuppeeivi
Sämmiliih artisteh Emil Kárlsen já DJ Hulluella ađai Eleonora Alariesto puáttiv Oulun roovvâdmáánu oovcád peeivi. Suoi lávdástává vuáruluvâi Oulu2026-klubist Tarkastamo-nommâsii saajeest tijme 20 rääjist. Tábáhtus lii...
Sämmilii Julla Májja ‑kirjerájuauto toimâ juátkoo
Sämmilii Julla Májja ‑kirjerájuauto toimâ Ruotâst lii finnim fastâ ruttâdem maaŋgâ ive epivisesvuođâ maŋa. Tääl Storuman (ummeesämikielân Lusspie) kieldâ lii lopedâm ruttâdiđ tooimâ, jis...
Ruotâ uástá Himars-rakkeetpäččeesysteem Ovtâstum staatâin, Suomâ suápá huolâttâsohtsâšpargoost Ruotáin
Ruotâ lii meridâm haahâđ ameriklii Himars-rakkeetpäččeesysteem. Uástus árvun lii almottum paijeel čiččâm miljard Ruotâ ruvnâd, ađai nyevt 630 miljovn eurod.
Ruotâ piäluštâsvuoimijn iä ovddiist lah...
Uuccâm ive 2027 sämitiggevaaljâi vaaljâluvâttâlmân nohá itten
Itten ađai 30.9. lii majemuš peivi uuccâđ puáttee ive sämitiggevaaljâi vaaljâluvâttâlmân, tieđeet Sämitigge.
Šleđgâlâš luámáttâh kalga leđe šleđgâlávt vuáláčallum majemustáá meripeeivi tijme 23.59. Pävirluámáttâh vist...
Suomâ almaah toškuu historjálii EM-proonsi tuáškumpáálust
Suomâ almai tuáškumpállueennâmjuávkku vuoitij lávurduv EM‑proonsi Slovenia vuástá. Koččâmušâst lii Suomâ vuossâmuš rävisulmui árvukištomiitaal tuáškumpáálust.
Suomâ miitaaljuávkun uárnejuvvojeh onne vuossaargâ aalmugjuhleh Tampere Kuávdáštorist. Juhleh älgih...
Sämitigge tuhhiittij raami-iävtuttâs ivvijd 2028–2031
Sämitige čuákkim tuhhiittij 24.9.2026 raami-iävtuttâs ivvijd 2028–2031. Raami-iävtuttâsâst iävtuttuvvojeh tuárvi resurseh sämmilij kielân já kulttuurân kyeskee jiešhaldâšem já toos lohtâseijee lahâaasâtlij pargoi olášutmân sehe...
Museokorttâ kevttui keessiv eenâb ko kuássin ovdil – Laapist Sämimuseo Siida lâi puoh pivnohumos Museokorttâ-čuosâttâh
Taan ive vyesimáánust porgemáánun ulmuuh kuállejii museoin Museokorttáin suullân 1 155 000 kerdid. Tot lii eenâb ko kuássin ovdil. Keessiv 2025 västideijee loho lâi 1 063 000, ađai...
Sanasto ennustâs: Kiirjij luoihâttemsajanmáksu kiäppán ive 2027 tááláá 25 seentist 23 seentin
Kirjálâšvuođâ tahheevuoigâdvuotâornijdâh Sanasto lii ráhtám ennustâs taan ive luoihâsmeerijn sehe puáttee ive luoihâttemsajanmáávsu tääsist. Ennustâs mield ulmuuh luoihâtteh kiirjijd ain eenâb, mut siämmást kirječälleeh...
Kirdee auto sáttá luŋŋâniđ ááimun jo ive 2028
Vuáládâheennâmlâš Pal‑V-irâttâs (Personal Air Land Vehicle) lii finnim Euroop kirdemtorvolâšvuotâvirgeomâháást EASA:st tuhhiittem, mii taha máhđulâžžân kirdee auto puovtâdem. Jis puoh mana tego lii vuávájum,...
Sämitigge uárnee sovâdâtmân kyeskee savâstâllâmtilálâšvuođâid sämiseervij jesânáid
Sämitigge áigu orniđ kyehti sovâdâttâmteema miäldásii savâstâllâmtilálâšvuođâ roovvâdmáánu aalgâst Anarist. Tilálâšvuođah láá uáivildum sierâ puávdejum sämiseervij jesânáid, já toid kalga almottâttâđ muuneeld.
Savâstâllâmtilálâšvuođâi ulmen lii...
Sämikielâlij uáinuh tarbâšuvvojeh tutkâmušân kielâi puátteeääigist
Maid sämikielah merhâšeh sárnoidis já siärvusijdis? Magarin toi tile oro taan ääigi, já maid kolgâččij porgâđ, vâi kielah siäiluh já nanosmeh puátteeääigi?
Joođoost leijee Ucceeblovokielah...
Laapist poccuuh sorrojeh luándun kuođđum ruskijd
Ko Laapist kuáđđojeh roskeh luándun, te maŋgii lii riskâ tast, et poccuuh sorrojeh toid. Sarva monâttem eromâšávt čohčuv lii stuorrâ monâttâs puásuituállei.
Mudusjäävri palgâs puásui-iššeed...
MM‑steelligvuáimáštâllâm Rotterdamist: maailmtääsnih kámppádâllii eromâš ollâ tääsist
Anarâš aavis: Rotterdam Ahoy-areena, roovvâdmáánu 19. peeivi 2026.
Taanihásiih steelligvalastâllâm maailmmiäštárkištoh Rotterdamist Ahoy-areenast láá faallâm eromâš puorijd puátusijd, jiäráskittee puudâid já eromâš fiijnâ siärvuslii valastâllâmjiegâ....
Pyeri nommâpeivi! – Mut kiäs já mon kielân?
Mun halijdim tiettiđ eenâb Suomâ nommâpeiviäärbist já tondiet moonnim tuđhâdiđ Helsig ollâopâttuv almenähkitoimâttuv päikkisiijđoid. Kavnim tobbeen suomâkielâlijd noomâid tego kolgim-uv. Kavnim meiddei suomâruátálijd nommâpeeivijd,...
Sämikielâg kirje Láŋtdievvá lii vuáittám Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume
Tave-enâmij rääđi almostitij onne vyeitteid ive 2026 palhâšumijdis. Kirjálâšvuođâ palhâšume vuoitij sämikielâlâš kirje Láŋtdievvá, mon lii čáállám Sigbjørn Skåden.
Kirje kiellân lii tavesämikielâ Tuárnus kuávlukielâ....
Oulu ollâopâttuv totkeeh láá hutkâm vyevi putestiđ masa puoh mikrolastikijd meddâl tuolvâčääsist
Oulu ollâopâttuvâst lii hutkum uđđâ vyehi putestiđ mikrolastikijd tuolvâčääsist. Uđđâ vyehi vuáđuduvá toos, et tuolvâčääci sillejuvvoo čunnuiguin, mast láá kemikaaleh, moh tuáppejeh mikrolastikpartikkâlijd pehtilubbooht...
Anarâškielâ servi juhlo 40‑ihásii tooimâs – Almottât juhlijd!
Anarâškielâ servi tiävdá 40 ihheed. Servi juhlo šoddâmpeivive kyevti peeivi ääigi. Skammâmáánu 21. peeivi uárnejuvvoo kielâseminaar, já skammâmáánu 24. peeivi vist tuálloo seervi váldujuhle. Luuvâ vuoluubeln...
Sämmilij mainâseh pajaneh kuávdáš sajan Helsig kaavpugmuseo já Kulttuurkuávdáš Caisa čáitálduvâin
Helsigist ässee sämmilij taaiđâ já vuáttámušah láá uáinusist Helsig kaavpugmuseo já Kulttuurkuávdáš Caisa uđđâ čáitálduvâin. Toh láá uási Helsig kaavpug ohjelmubâlâšvuođâst, mon ulmen lii,...
Haldâttâs soovâi 60 miljovn euro toorjâpakettist puáldámušamnâsij ollâ hade tiet – Ij jur oinuu bensinsajattuvâin
Haldâttâs lii sooppâm tooimâin, moiguin tot västid puáldámušamnâsij hoodij paijaanmân. Pirâs- já šoŋŋâdâhminister Sari Multala (kok.) muštâlij ääšist onne toimâtteijeid ovdâskoddeest.
Toorjâpakkeet lii ohtsis 60...
Kielâohhoost kielâpajan
Lii suotâs, et sämikielah finnejeh saje ohtsâškoddeest já et toh kullojeh já uáinojeh eenâb. Nuuvt tot kalga-uv moonnâđ. Mut muu pargoost ohtâ okko lii...
Siberiast puáttám vapiteh imâštitteh Suomâst
Suomâst láá majemuu love ive ääigi maŋgii oinum uđđâ sorvâelleešlaajah. Moonnâm tove čohčâmáánu pelimuddoost Viitasaarist oinui härvinâš siberiavaapiit (Cervus canadensis sibiricus). Vapiteh láá oinum...
Suomâst ruukifinnoduvah uážudeh love uuccâđ maalmâ luándusuojâlemkuávluin
Paijeel love ruukifinnodâhhâd háputtâlleh luándusuojâlemkuávlui luánduriggoduvâid miätá Suomâ. Täid kuávluid suoijâl Natura, mii lii eurooplâš luándusuojâlemviärmádâh. Viärmádâhân pyehtih peessâđ fáárun tagareh kuávluh, main lii...
Ovtâstum aalmugij näliolgoštittemkomitea avžut Suomâ pyerediđ ucceeblovoaalmugij vuoigâdvuođâid já maainâš meiddei meccisämmilijd
Ovtâstum aalmugij näliolgoštittem vuástásâš komitea (CERD) iävtuttij porgemáánu loopâst, maht Suomâ puávtáččij väldiđ ucceeblovoaalmugij olmoošvuoigâdvuođâid pyerebeht huámášumán. Fáárust lijjii maaŋgah sämmiláid kyeskee iävtuttâsah.
CERD ana...
Uđđâ tutkâmuš: Larmâ toovât streesâ čuovjisskálžoid
Čääsivuáláá laarmâ vaikuttâsah merânjomâtteijeid já kuolijd láá tutkum uáli ennuv, mut laarmâ vaikuttâsâin čielgitävtittes elleid ij lah vala ennustkin tiätu. Eskenpalij almostum tutkâmuš vuájui...
Anarâškielâ servi uárnee Wikipedia-páájá Helsigist roovvâdmáánu loopâst
Anarâškielâ servi já Wikimedia Suomâ uárnejeh Wikipedia-páájá Helsigist 31.10.–1.11. tijme 9–18. Juurdân lii čäälliđ, tivvoođ já tievâsmittiđ Wikipedia-artikkâlijd, savâstâllâđ Wikipedia-pargoost já siärvustâllâđ anarâškielân. Seervist pääihi...
New Yorkist káátuh láá máálájum vielgâdin jo miljovn neljihâšmeetterid, vâi piirâs já tááluh čuáskuččii
Maaŋgah korrâ pakkâpajeh keččâlâddii Maadâ- já Koskâ-Euroop moonnâm keesi. Maaŋgâi soojij liegâs lâi paijeel 40 cekkid. Ulâttâs 48,4 °C mittedui syeinimáánu pelimuddoost Sardiniast Italiast. Eellim...
Saturnus maadânáápán lii almostum jietânâs lovečievâg
Saturnus áimukiärdán lii almostum hirmâd stuorrâ lovečievvâg häämi. Totkeejuávkku muštâlij kávnusist čohčâmáánu aalgâst, já puátuseh almostittojii Science Advances ‑loostâst.
Riššoviirdij hammim polvâstielâs jorá Saturnus maadânäävi...
Uđđâ tutkâmuš muštâl lase afriklij oorjij álgupuátimist
Taan keesi aalmugijkoskâsâš totkeejuávkku almostitij tutkâmuš afriklij oorjij álgupuátimist. Tutkâmušâst selvâttui, lii-uv máhđulâš tiettiđ oorjij álgupuáttim tutkâmáin paanij isotoopijd já viärdádâlmáin taid Afrik isotoopáid.
”Ovdil...
OpenAI tahojiermi lii máhđulávt čuávdám oovtâ váddásumos matemaatlijn čuolmâin ubâ maailmist
Tahojiermifinnodâh OpenAI iätá, ete ton totkeeh láá čuávdám tahojiermimallijn oovtâ matematik stuárráámuin čuolmâin. OpenAI mield toos monnii 88 tijmed, já toos kiävttojii nyevt 10 000...
Avveel taarbâš pyerebijd kirdemohtâvuođâid
Jotteem uáinust keesi já čohčâ láá jo kuhháá lamaš vädis ääigih Aanaar kieldâst: Avelân ij oro mahten pesâmin olgoláá kirden, ige kal Avelist olgoláágin....
Emil Kárlsen já DJ Hulluella lávdástává Oulust puáttee vástuppeeivi
Sämmiliih artisteh Emil Kárlsen já DJ Hulluella ađai Eleonora Alariesto puáttiv Oulun roovvâdmáánu oovcád peeivi. Suoi lávdástává vuáruluvâi Oulu2026-klubist Tarkastamo-nommâsii saajeest tijme 20 rääjist. Tábáhtus lii...
Sämmilii Julla Májja ‑kirjerájuauto toimâ juátkoo
Sämmilii Julla Májja ‑kirjerájuauto toimâ Ruotâst lii finnim fastâ ruttâdem maaŋgâ ive epivisesvuođâ maŋa. Tääl Storuman (ummeesämikielân Lusspie) kieldâ lii lopedâm ruttâdiđ tooimâ, jis...
Ruotâ uástá Himars-rakkeetpäččeesysteem Ovtâstum staatâin, Suomâ suápá huolâttâsohtsâšpargoost Ruotáin
Ruotâ lii meridâm haahâđ ameriklii Himars-rakkeetpäččeesysteem. Uástus árvun lii almottum paijeel čiččâm miljard Ruotâ ruvnâd, ađai nyevt 630 miljovn eurod.
Ruotâ piäluštâsvuoimijn iä ovddiist lah...
Uuccâm ive 2027 sämitiggevaaljâi vaaljâluvâttâlmân nohá itten
Itten ađai 30.9. lii majemuš peivi uuccâđ puáttee ive sämitiggevaaljâi vaaljâluvâttâlmân, tieđeet Sämitigge.
Šleđgâlâš luámáttâh kalga leđe šleđgâlávt vuáláčallum majemustáá meripeeivi tijme 23.59. Pävirluámáttâh vist...
Suomâ almaah toškuu historjálii EM-proonsi tuáškumpáálust
Suomâ almai tuáškumpállueennâmjuávkku vuoitij lávurduv EM‑proonsi Slovenia vuástá. Koččâmušâst lii Suomâ vuossâmuš rävisulmui árvukištomiitaal tuáškumpáálust.
Suomâ miitaaljuávkun uárnejuvvojeh onne vuossaargâ aalmugjuhleh Tampere Kuávdáštorist. Juhleh älgih...
Sämitigge tuhhiittij raami-iävtuttâs ivvijd 2028–2031
Sämitige čuákkim tuhhiittij 24.9.2026 raami-iävtuttâs ivvijd 2028–2031. Raami-iävtuttâsâst iävtuttuvvojeh tuárvi resurseh sämmilij kielân já kulttuurân kyeskee jiešhaldâšem já toos lohtâseijee lahâaasâtlij pargoi olášutmân sehe...
Museokorttâ kevttui keessiv eenâb ko kuássin ovdil – Laapist Sämimuseo Siida lâi puoh pivnohumos Museokorttâ-čuosâttâh
Taan ive vyesimáánust porgemáánun ulmuuh kuállejii museoin Museokorttáin suullân 1 155 000 kerdid. Tot lii eenâb ko kuássin ovdil. Keessiv 2025 västideijee loho lâi 1 063 000, ađai...
Sanasto ennustâs: Kiirjij luoihâttemsajanmáksu kiäppán ive 2027 tááláá 25 seentist 23 seentin
Kirjálâšvuođâ tahheevuoigâdvuotâornijdâh Sanasto lii ráhtám ennustâs taan ive luoihâsmeerijn sehe puáttee ive luoihâttemsajanmáávsu tääsist. Ennustâs mield ulmuuh luoihâtteh kiirjijd ain eenâb, mut siämmást kirječälleeh...
Kirdee auto sáttá luŋŋâniđ ááimun jo ive 2028
Vuáládâheennâmlâš Pal‑V-irâttâs (Personal Air Land Vehicle) lii finnim Euroop kirdemtorvolâšvuotâvirgeomâháást EASA:st tuhhiittem, mii taha máhđulâžžân kirdee auto puovtâdem. Jis puoh mana tego lii vuávájum,...
Sämitigge uárnee sovâdâtmân kyeskee savâstâllâmtilálâšvuođâid sämiseervij jesânáid
Sämitigge áigu orniđ kyehti sovâdâttâmteema miäldásii savâstâllâmtilálâšvuođâ roovvâdmáánu aalgâst Anarist. Tilálâšvuođah láá uáivildum sierâ puávdejum sämiseervij jesânáid, já toid kalga almottâttâđ muuneeld.
Savâstâllâmtilálâšvuođâi ulmen lii...
Mätkipuhelimeh levâtteh bakteerijd já virusijd – Totkeeh avžuutteh sikkođ puhelin ohtii ohhoost
Mätkipuhelimeh láá nuuvt ko Troija hiäppušeh bakteerij leevâtmist. Návt näggee vorâs australialâš tutkâmuš.
Tutkâmušâst tárkkojuvvojii 95 mätkipuhelimid, main kávnojii paijeel 17 000 mikro-organismid. Toi kooskâst lijjii...
Čiččâm sierâ puurrâmmiellâd – Maid toh halijdeh muštâliđ purâdeijei?
Tiettih-uv tun, et ulmust pyehtih leđe maaŋgâmuđusiih puurrâmmielah? Mun oppim taam ko luuhim Anu Tevanlinna kirje Hyvinvointia mielelläsi (2020. Jyväskylä: Atena kustannus oy). Tääl ááigum...
Anarâškielâ servi tiävdá 40 ihheed juovlâmáánust – juhlij vuávám álgá
Anarâškielâ servi lii toimâm 40 ihheed juovlâmáánu 5. peeivi. Seervi kuhesáigásâžžân toimân lii lamaš kielâpiervâltoimâ. Ton lasseen servi lii kuástidâm Anarâš-loostâ, nuorâi- já párnáikirjálâšvuođâ,...
OA lii tuhhiittâm uđđâ maailmkáártá
Ovtâstum aalmugeh (OA) lii tuhhiittâm uđđâ maailmkáártá, mon ulmen lii faallâđ Enâmist vuoigâlub kove ko ovdil. Uđđâ Equal Earth ‑projektiost mittokaavah láá viggum oovdânpyehtiđ...
Uđđâ maisterohjelm puáhtá algâaalmugij elleekove Laapi ollâopâttâhân
Laapi ollâopâttuvvâst lii čohčâmáánu aalgâst vuálgám joton uđđâ maisterohjelm Arctic Indigenous Cinema. Eromâšávt algâaalmugelleekován vuáijoo škovliittâs ovtâstit keevâtlii elleekoverähtim, akateemisii tutkâm já algâaalmugij jieijâs...
Suomi.fi sämikielâg palvâlususâttuvâst uárnejuvvoo oho keččin oovdânpyehtimtilálâšvuotâ
Suomi.fi-uuccâmsiijđo uđđâ sämikielâg palvâlususâttâh oovdânpuáhtoo Teamsist 22.9. tijme 13–14 taan liiŋkâ tyehin. Tilálâšvuođâst puáhtá koijâdâllâđ já finniđ lasetiäđuid palvâlususâttuvâst. Toos ij taarbâš almottâttâđ muuneeld.
Palvâlususâttâh čuággá oohtân...
Minister Sari Essayah kollij Anarist lávurduv
Suomâ eennâm- já meccituáluminister Sari Essayah (Ristâliih) kollij Anarist 12.9.2026. Määđhi virgálii uásán kullui uápásmum Luánduriggodâhkuávdáá (Luke) tooimân. Minister teeivâi meid Laapi Ristâlâšdemokraatij ovdâskode...
Inarinsaamen taivutusoppi lii šiev kietâkirje puoh anarâškieláin pargeldeijeid
Inarinsaamen taivutusoppi lii muáddi ive tassaaš almostum kirje, mii kovvee systemaatlávt anarâškielâ sujâttem. Kirjeest kieđâvuššojeh eereeb iärrás anarâškielâ jienâduvah, jienâdâhnubástusah sehe sujâttemhaamij rähtimnjuolgâdusah. Sujâttemoopâ...
Taažâ kunâgâs Harald V lii hävdidum
Taažâ vietij kunâgâs Harald V hävdidmijd koskoho Oslo tuámukirhoost. Harald V jaamij porgemáánu 28. peeivi. Sun kiergânij haldâšiđ Taažâ 35 ihheed. Sust šoodâi kunâgâs ive 1991...
Mii kulloo Interreg Aurora ‑projektân čohčâmáánust 2026?
Anarâškielâ servi já Ummeesämikielâ servi algâttii ohtsii proojeekt 1.9.2025. Proojeekt nommâ lii ”Online tools for Inari Saami and Ume Saami language learning” ađai ”Nettipiergâseh...
Tave-Laapi kieldah fäälih esken valmâštum ulmuid maaŋgâ tuhhát euro sajanmáávsu uáppuloovnâst
Anarâš aavis čaalij čohčuv 2025 tast, et kulmâ Tave-Laapi kieldâ láá áigumin sajanmäksiđ nuorâ pargei uáppuloovnâid. Ulmen lii hogâttâllâđ eskenvalmâštum ulmuid kuávlun já pargoelimân....
Mađhâšem já šoŋŋâdâhnubástus háástui čuávdim – Aanaar kieldâ vuávám ive 2030 räi
Puásuituálust uđđâ mađhâšeijeeviärun – kieldâhovdâ Tommi Kasurinen muštâl Suomâ vijđásumos kieldâ linjáást puátteevuođâ várás.
Aanaar. Kaskoo Suomâ puoh vijđásumos kieldâ 150‑juhleive kieldâhovdâ Tommi Kasurinen suogârdij...
Juho Kähkösii nágustutkâmuš: Šoŋŋâdâhlahâasâttem vaikuttâsah juáhášuveh epitäsivávt eennâmtieđâlávt
Šoŋŋâdâhnubástus já šoŋŋâdâhlahâasâttem mutteh pisovávt arktisii kuávlu mađhâšem, mut vaikuttâsah iä tubduu eennâmtieđâlávt täsivávt. Njuolgâdusah vaigutteh eresnáál Tave-Suomân já eromâšávt sämikuávlun ko Koskâ-Euroopân, tastko...
Irene Fofonoff lii väljejum nuorttâlij luáttámušolmožin – Lâi áinoo iävtukkâs
Čevetjávrálâš Irene Fofonoff väljejui nuorttâlij luáttámušolmožin pajan 2027–2029. Sun lâi vaaljâin áinoo iävtukkâs, já nuuvt vaaljâlävdikodde nonnij suu valjim tállán čuávuváá peeivi tast, ko...
Sämikielâlij oppâmateriaalij pyevtittem ruttâdem piso siämmáá tääsist ive 2027 staatâ budjetiävtuttâsâst
Suomâ haldâttâs meridij siskálmittiđ ive 2027 budjetiävtuttâsân iävtuttâs sämikielâlij oppâmateriaalij ruttâdem siäilutmist ive 2026 tääsist ađai 800 000 eurost, muštâl Sämitigge tiäđáttâsâstis. Tiäđuh vuáđuduveh Suomâ...
Taažâ juátká oljo- já kaasupooráámijd arktisii kuávlust
Taažâ áigu juátkiđ oljo já eennâmkaasu uuccâm Barentsmeerâ kuávlust, veik EU lii iskâm raijiđ uđđâ fossiilenergia puovtâdem arktisii kuávlust. Suomâ uáinust Taažâ čuávdus lii...
Kunâgâs Haakon VIII vuárnui virgevuárnásis Taažâ parlamentist Stortingetist
Taažâ uđđâ kunâgâs Haakon VIII lii vuárnum kunâgâsvuárnásis eennâm parlamentist Stortingetist Oslost majebaargâ tijme 13 páihálii ääigi. Parlamentist adelum vyernis lii uási uđđâ kunâgâs viirgánlavkkimprosesist. Taažâ...
Suomâ säämi eromâškirjerááju hástá sämikielâg nuorâid kevttiđ sämikielâg media
Suomâ säämi eromâškirjerááju algâttij onne luuhâm- já medialuuhâmháástu sämikielâláid nuoráid. Lohkan+ Luuhâm+ Lookkmõš+ ‑hástu lii uáivildum 13–29-ihásáid, já toos puáhtá uásálistiđ mon peri sämikielân...
Kyehti kirdemkiedi pargee jáámmám malarian Frankfurtist
Kyehti Frankfurt kirdemkiedi pargee lává jáámmám malarian Saksaast, Frankfurt tiervâsvuotâvirgeomâhâš muštâlij porgemáánu 26. peeivi. Ton lasseen nelji ulmuu láá puáccám taavdân.
Vuossâmuš olmooš jaamij jo...
Island jienâstij ”IJ” EU jeessânvuotân
Islandliih láá jienâstâm lávvárduv tast, piäijojeh-uv EU-jeessânvuotâráđádâlmeh joton uđđâsist vâi iä. Koččâmuš EU‑jeessânvuođâst lii juáhám Island jo kuhháá. Ovdebááh ráđádâlmeh koskâldittojii ive 2015. Taankiärdásii...
Taažâ kunâgâs Harald V lii jáámmám
Taažâ kunâgâs Harald V lii jáámmám, muštâl Taažâ kunâgâsviste. Sun eelij 89-ihásâžžân (1937–2026). Sun jaamij Oslo Rikshospitalet-pyecceiviäsust porgemáánu 28. peeivi tijme 6.35 páihálii ääigi.
Kunâgâs...
THL: Nuorâi purrâmušvaljiimijn ennuv pyeredemvääri
Nuorah poreh liijkás uccáá ruonnâsijd, muorjijd já heđâlmijd sehe liijkás ennuv ruopsis piärgu já piärgust valmâštum pyevtittâsâid. Tiervâslij purrâmušvaljiimij tohâmist láá siämmáá sullâsiih čuolmah...
Uđđâ nuorttâlâškielâlâš párnáikirje Jåå’ttemneävv lii almostum
Oummu rââst raaj – People Cross the Borders ‑haahâ lii almostittám uđđâ Jåå’ttemneävv-nommâsii kirje (an. Fiävruh), mii máttát párnáid fiävruid nuorttâlâškielân.
Kirje oovdânpuáhtá jieškote-uvlágánijd fiävruid,...
Island jienâst EU-jeessânvuotâráđádâlmij jotkuumist – kuálástem ain kuávdáš äšši
Islandliih jienâsteh puáttee lávvárduv, porgemáánu 29. peeivi, juátká-uv eennâm ráđádâlmijd Euroop union jeessânvuođâst. Saahâ ij kuittâg lah vala tast, šadda-uv Islandist EU jeessân.
Island uusâi...
Taan ive ebolaepidemia viärráámus Kongo historjást
Kongo demokraatlii täsivääldi haldâttâs muštâl, ete joođoost leijee ebolaepidemia lii eennâm historjá viärráámus.
Taan ive ebolaepidemia ääigi paijeel 2 500 olmožid láá jáámmám taavdân. Nannejum njuámumeh...
Uđđâ oppâmateriaaleh aldaluándu ellein láá almostum anarâškielân
Suomâ elleisuojâlemseervi SEY almostittem oppâmateriaaleh aldaluándu ellein láá almostum tääl meid anarâškielân. Oppâmateriaaleh láá vuávájum eromâšávt arâšoddâdmân já vyeliškoovlâi máttááttâsân, já taid puáhtá kevttiđ...
Sämitigge lii almostittám uđđâ anarâškielâlijd oppâmateriaalijd – Tiäddu eenikielâlij materiaalist
Sämitigge lii porgemáánu ääigi almostittám ennuv uđđâ oppâmateriaal anarâškielân.
Oppâkirjeráiđu Virkkuuvääri tievâsmittoo Virkkuuvääri 6 ‑kirjijn, mii lii uáivildum anarâškielâláid kuuđâd luoka uáppeid eenikielâ já kirjálâšvuođâ luhâmân....
Kuobžâ- já čäciloddepivdo älgih onne
Kuobžâpivdo aalgij onne tállân koskâiijâ maŋa. Čäciluudijd uážžu pivdeđ tijme 12 maŋa.
Kuobžâid uážžu oppeet pivdeđ puásuituálukuávlu máddáábeln ive 2023 maŋa. Suomâ pivdoelleekuávdáš lii mieđettâm ohtsis...
Kiinast ostum pakettij meeri kiäppánij čielgâsávt uđđâ tullimáávsu tiet
Syeinimáánu aalgâst EU:st poođij vuáimán uđđâ kuulmâ euro tullimáksu tagaráid EU ulguubeln puáttee vuolgâttâssáid, moi árvu lii enâmustáá 150 eurod. Tuuli vorâs statistiikij mield...
Kumkvatmarmelaad
Kumkvat lii vissâ tunjin uđđâ sääni? Nuuvt munjin-uv. Mun teivim toos sattum mield jieččân kievkkânist ko lehâstim suullân kilupele teddee sehhii, mon ruonâskävppijâs skeŋkkij...
Aanaar: Ijâttes ijjâ ovtâstit juoiguu já popkulttuur
Saijoos piirâs Anarist muttui oppeet kulttuurareenan ko sämimuusik váldutábáhtume Ijahis idja, Ijâttes ijjâ, čokkij ulmuid já artistijd pirrâ Säämi. Algâaalmugij muusikfestivaal lii šoddâm loppâkeesi...
Tievâslâš piäiváásiävŋánem Reykjavikist Islandist
Piäiváásiävŋánem lii ain eromâš já vuordum luándutábáhtus. Euroopist Piäiváš siävŋánij taan tove tievâslávt porgemáánu 12. peeivi käržis stielâsist Tave-Espanjast, uásist Portugal, uásist Ruánááeennâm sehe...
Škovlâihe álgá onne Anarist
Škovlâ álgá onne Aanaar kieldâ škoovlâin ađai Aanaar škoovlâst, Avveel škoovlâst, Čevetjäävri škoovlâst já Avveel luvâttuvâst. Säämi máttááttâskuávdáást čohčâluuhâmpaje aalgij porgemáánu 11. peeivi.
Iänuduvâst škovlâ...
Anarâš aavis kesiluámu lii nuuhâm – Mii lohhest paasij luvâhánnáá taan ääigi?
Anarâš aavis kulmâ oho pištám kesiluámu lii nuuhâm. Toimâttâskodde čäliškuát oppeet uđđâsijd. Taan čallust aavis čáálá čuákánkiäsu motomijn tagarijn uđđâsijn, maid tot mudoi ličij...
Maailm algâaalmugij peivi viettui porgemáánu 9. peeivi
Maailm algâaalmugij peivi viettui porgemáánu 9. peeivi. Taan peeivi ulmen lii pyehtiđ uáinusân algâaalmugij vuoigâdvuođâid, kulttuurijd, kielâid já ärbivuovijd sehe muštottiđ algâaalmugij sajattuvvâst maailm...
Euroopist uáinoo tievâslâš piäiváásiävŋánem – Suomâst tot uáinoo uássin
Euroop kiäččá Piäiváá kulij koskoho porgemáánu 12. peeivi, ko tievâslâš piäiváásiävŋánem uáinoo Tave-Atlant alne já Viestâr-Euroopist. Ive 1999 maŋa taat lii vuosmuš Euroopist uáinojeijee...
Jurduuh anarâškielâ uápuin Säämi máttááttâskuávdáást
Čällee: Maija Nordqvist
Addâgâs, mun jiem ibbeerd. Taat ceelhâ lâi korrâ kiävtust čohčuv ko mun algâttim anarâškielâ uápuid Säämi máttááttâskuávdáást. Mun värrejim Anarân mäddin, jiemge...
Mii lii ”saada” sämikielân?
Mii lii saada sämikielân? Lii-uvks tot ain uážžuđ teikâ finniđ? Kuás kalga kevttiđ nube já kuás nube? Tágárijd koččâmušâid kielâtiettee távjá finnee. Mun meid...
Nabai maid tun poorgah?
Kii tun lah? Taan koččâmušân ulmuuh läävejeh västidiđ vistig jieijâs noomáin, mii lii vissâ aaibâs pyeri tiätu uápásmemproosees aalgâst: liihân tuođâi-uv älkkeb čujottiđ tiätu...
Fastes kyele muččâdvuotâ
Čuávum Färsuolluin UArctic 2026 -kongresist postersessio, já tobbeen ohtâ poster kiddee muu huámášume. Nord Universitet -ollâopâttuv totkei Nadezda Nazarova já Hindertje Hoarau-Heemstra poster paječaalâ...
Mon ennuv ullosukkápaarâ kolgâččij teikâ uážuččij mäksiđ?
Suháh láá nuuvtá
Motomij sukkákođđeigijn lii majemui aigij šoddâm saahâ tast, mon ennuv sukkápaarâ uážuččij teikâ kolgâččij mäksiđ. Taan čallust mun smietâm tom, mii meerrid...
Kárbáin Lemmest
Čällee: Heidi Mattus
Kesiluámuh já luámuvuáváámeh: Kuus, moin já mon kooskâst? Nabai mon kuhháá?
Talle ko vala porgim tuuriistpargoin, must lâi kiđđuv cuáŋui- já vyesimáánu ääigi...
Maailm olmoošloho lii juksâm 8,3 miljard rääji – Savâstâllâm lijgeaalmugistmist máccá
Maailm olmoošloho lii pajanâm 8,3 miljard ulmui. Ovtâstum aalmugij adai OA olmoošlohon vuáđuduvvee rekinistmeh ennusteh, et maailm ässeeloho lii kesimáánust 2026 váhá paijeel 8,29...
Vala ohtâ merâmätki Hailuoton
Merâmääđhih autotampâiguin Oulunsalo Riutunkari já Hailuoto kieldâ kooskâst láá pááccám historján.
Talle ko uuđâs autotaampâi jotoluv nuhâmist poođij, te šoodâi huáppu kolliđ suollust vala ohtii...
Tiervâpuáttim Liäibumblogin!
Lieggâsávt tiervâpuáttim uđđâ blogin!
Maailm lii tievâ puohmuđusijn reseptijn eenâblovokielân, mut ucceeblovokielân toh iä oro kavnuumin. Taat Liäibumblogi nubástit ääši. Blogi ulmen lii uápistiđ lohhee...
Ulloläigi maarsusoksâmijn – luhostuvá-uv?
Taan kiiđâ mun halijdim keččâliđ maidnii uđđâsijd: mun aigum uápásmuđ snäldein panemân. Vâi tast ličij váhá lase hástu já hitruuvuotâ, te almottâttim taggaar kietâtyejikuursân,...
Mätkiporgâmuš – Uási 3 ađai maht munnuu peerâ selvân kuhes automaađhijn
Mun lam ovdebáin Mätkiporgâmuš-blogiteevstâin (Uási 1, Uási 2) muštâlâm, ete mii peerâ viättá uáli ennuv ääigi autost. Taan keerdi mun čálám eenâb-uv párnái porgâmušâin. Párnáigijn jotteem...