Vuáládâheennâmlâš Pal‑V-irâttâs (Personal Air Land Vehicle) lii finnim Euroop kirdemtorvolâšvuotâvirgeomâháást EASA:st tuhhiittem, mii taha máhđulâžžân kirdee auto puovtâdem. Jis puoh mana tego lii vuávájum, te vuosmuuh autoh pyehtih luŋŋâniđ ááimun jo pelnub ive keččin.
Koččâmuš ij lah kuittâg taggaar autost, mii pajaničij jieijâs šiljoost ááimun. Pal‑V vuájánáin vuáijoo vistig maađij mield tego táválijn-uv autoin. Talle ko toin kalga kirdeđ, te auto hämmejuvvoo kirdemmašinin. Talle ton roottor já puoh eres kirdemân uáivildum ráhtuseh váldojeh anon. Kirdemân tarbâšuvvoo kirdelemsaje, já auto vyeijest kalga leđe kiälbulâšvuotâ kirdemân.
Kirdee auto lii vala kukken táválii autovyeijee piäiválijn hahâmijn. Vuájáán hadden šadda nyevt 300 000 – 500 000 eurod. Hade meerrid iänááš-uv tot, maggaar autost lii saahâ. Pal‑V lii tääl vuábdám vuosmuid 250 autod. Autoi puovtâdem lii taan räi lamaš vyeligâš, tastko taid puáhtá valmâštiđ tuše čyeđe verd ivveest.
– Kirdee auto puovtâdem tábáhtuvá tondiet Vuáládâhenâmijn, ko enâmist lii ennuv tiätu kirdemist. Fokker-firma lii ovdedâm kirdem uáli ennuv, já Delft kaavpugist lii šiev škovlim kirdemsyergist. Toin naalijn puáhtá rähtiđ ekosysteem kirdee autoid, muštâl Pal‑V kávpálâš hovdâ Marco Van den Bosch.
Vuosmuuh uásteeh láá lamaš virgeomâhááh já eres áámmátkevtteeh. Kirdee autost puáhtá leđe ävkki ovdâmerkkân piäluštâs- já virgeomâhâštooimâin eromâšávt talle ko tiätusajan kalga peessâđ jotelávt, mut tohon lii väädis peessâđ.
Pal-V mield vuájánáin puáhtá kirdeđ nyevt 500 kilomeetterid tievâ taŋkkijn. Enâmist tot jotá kulmáin riggein. Juurdâ kirdee autost ij liijkágin meerhâš tom, et almeest ličij siämmáá ennuv jotolâh ko maađij alne. Ááimust kirdemist láá čovgâ njuolgâdusah, já kirdee autoi kevttim vađâččij meid eenâb hiäivulijd pajanem- já siäivumsoojijd. Vuáládâhenâmijn tágáreh sajeh láá muádlov.
Kirdee auto lii lamaš jo čyeđe ive verd ulmui naharijn. Prototyypeh láá huksejum ennuv, mut toi kávpálâš kiävttu lii ain lamaš väädis.
Pal-V ovdedempargo lii kuittâg ovdánâm kuhás. Irâttâs vuájáán lii jo tuhhiittum maađijjotolâhân, já tääl meid áimujotoluv tuhhitmeh láá ovdánmin. Jis majemuuh teestah já virgeomâhái vátámušah maneh tego kalgeh, te ive 2028 puávtáččij tábáhtuđ miinii eromâšijd: auto puávtáččij vyeijiđ kirdemsajasis, muttuđ kirdee vuájánin já luŋŋâniđ ááimun. Tieđâlijn elleekuuvijn uápis uáinu sáttá leđe viijmâg šoddâmin tuottân.
Käldeeh:
– Nederlandse vliegende auto mogelijk over 1,5 jaar de lucht in (nos.nl)
– The world’s first flying car comes from the Netherlands (www.youtube.com)
Kove: Vauxford (CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons)