OpenAI taho­jiermi lii máhđu­lávt čuávdám oovtâ váddá­sumos mate­maat­lijn čuol­mâin ubâ maail­mist

Tahojiermifinnodâh OpenAI iätá, ete ton totkeeh láá čuávdám tahojiermimallijn oovtâ matematik stuárráámuin čuolmâin. OpenAI mield toos monnii 88 tijmed, já toos kiävttojii nyevt 10 000 tahojiermibottid, moh porgii autonomisávt.

Koččâmušâst lii Navier-Stokes-ovtâldâhjuávkku, mii kovvee kolgosij já kaasui lattim. Tot lii ohtâ nuuvt kočodum Millenium-čuolmâin. Matematik tutkâmân vuáijoo siäđus The Clay Mathematics Institute almostitij taid ohtsis čiččâm ive 2000. Čuávdei lii lopedum miljovn dollarid, mut OpenAI ij ááigu vaattâđ palhâšumeruuđâ olssis.

Ovtâlduvah kiävttojeh ubâ ääigi eres lasseen šoŋŋâtiäđáttâsâi rähtimist sehe talle, ko totkojeh merâvirdeh teikkâ kolgos virdedem poccest. Toh kiävttojeh meiddei autoi já áimutaampâi hammiimist sehe vyeimilágádâsâi sundáttâlmist.

Nubij sanijguin ovtâlduvváid lii ennuv kiävttu, já tiäturijguin finnee kevtittettee puátusijd virdedmân. Matemaatlávt toh láá kuittâg uáli jo váddáseh, tastko toh láá epilineaarliih, mii uáivild tom, ete uccâ nubástus-uv aalgâst sáttá vaikuttiđ uáli ennuv puátusân loopâst.

”Ovtâldâhjuávkku siskeeld kyehti ääši, moh kištottâlleh nubijdis vuástá. Vuossâmuš lii jođetteijee vyeimi, mon viskositeet vuástálist”, Jyväskylä ollâopâttuv professor Mikko Salo muštâl Helsingin Sanomaid. Viskositeet meerhâš kolgos teikâ kaasu jiešvuođâ vuástálistiđ virdedem adai ton siskáldâhlii koosâ já asoduv.

Jođetteijee vyeimi sáttá tovâttiđ muálkkáás joráduvâid. Viskositeet vist viggá tassiđ täid joráduvâid.

Matemaatlâš ulme Navier-Stokes-ovtâldâhjuávhust lii, ete lii‑uv tain teoreetlávt ain čuávdus já et lii-uv tot jolgâd. Jolgâdvuođáin uáivilduvvoo, muttojeh-uv kolgosij teikkâ kaasui jiešvuođah njuškiimijttáá.

”Láá kyehti muulsâiävtu: ferttee jo-uv tuođâštiđ, ete viirdán šaddeh joráduvah, moi jotteelvuotâ lii robdâttem. Nubbe muulsâiähtu lii tuođâštiđ, ete äšši lii nubij kulij, ađai et tágáreh joráduvah iä šoodâ”, Salo muštâl.

Salo kuittâg huámášut, ete OpenAI puáđus lii uđđâ äšši, ađai ton árvuštâllâm lii eskin aalgâst. The Clay Mathematics Institute ij lah meid vala tuhhiittâm tom, ige čuávdus lah vala tärhistum.

Käldeeh:
– Tekoäly ratkaisi yhden vaikeimmista matematiikan pulmista (www.hs.fi)
– OpenAI says it cracked 90-year-old maths problem in 88 hours (www.bbc.com)

Kove: Sander Bais (Public domain / Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Säminuorâi taaiđâ­tábáhtus uárne­juvvoo Heta škoov­lâst kiđđuv 2027

Jyehi-ihásâš Säminuorâi taaiđâtábáhtus uárnejuvvoo puáttee ive Heta škoovlâst Iänuduvvâst cuáŋuimáánu 29. peeivi. Iänuduv kieldâ tiävdá puáttee ive 150 ihheed, já taaiđâtábáhtus lii uási juhleive...

Tutkâmuš: Lodde­čaasij tipšo­mist lii ävkki, mut tipšo­tooimah tarbâ­šuuččii eenâb

Čäciloddenäälih láá kiäppánâm merhâšitteht Suomâst majemui luuvij iivij ääigi. Helsig ollâopâttuv já Suomâ pirâskuávdáá totkeeh selvâttii, maht loddečaasij tipšom já suojâlem láá vaiguttâm čäcilodde­naalijd...

Sämikielâi tutkâmuš oovdân­puohtui aalmugij­koskâsii sympo­siumist Bodøst

Čiččâd Saami Linguistics Symposium, SAALS7, čokkij sämikielâi totkeid já motomijd eres-uv ucceeblovokielâi äššitobdeid Tave-enâmij ulguubeln-uv Taažâ Bodøn skammâmáánu 4.–5. peeivi. Nord-universitet-ollâopâttuv čokkim ohjelm faalâi...

Puohâi tiervâs­vuotâ lii siämmáá-árvusâš – vâi lii‑uv?

Suomâ almolii tiervâsvuotâ­vuáháduv kriisâ já toos čyeccee juátkojeijee šeštimtooimah láá savâstittám ennuv majemui aaigij. Lii čielgâs, ete almoliih tiervâsvuotâ­palvâlusah iä lah tuárvi, já távjá...

Kappeer­pingviineh Zavo­dovski suol­lust láá kiäp­pán­min

Stuorrâ-Britannia aalmuglii Antarktis-tutkâmlágádâs BAS (eŋg. British Antarctic Survey) totkeeh láá tutkâm máddáápiäláá Atlant váldumeerâst leijee Zavodovski suolluu iivij 2011 já 2025. Brittiliih totkeeh muštâleh,...