Kappeer­pingviineh Zavo­dovski suol­lust láá kiäp­pán­min

Stuorrâ-Britannia aalmuglii Antarktis-tutkâmlágádâs BAS (eŋg. British Antarctic Survey) totkeeh láá tutkâm máddáápiäláá Atlant váldumeerâst leijee Zavodovski suolluu iivij 2011 já 2025. Brittiliih totkeeh muštâleh, et 14 ivveest suollust iälusteijee kappeerpingviinij (Pygoscelis antarcticus) meeri lii kiäppánâm joba kyehti kuálmádâs. Totkei mield suollust iälustij maailm stuárráámus pingviin­­ohtsâškodde, mast lijjii joba 600 000 kappeer­pingviinid já 90 000 kolletieppi­pingviinid (Eudyptes chrysolophus).

BAS totkeeh láá selvâttâllâm suujâ kappeerpingviinij mere massiivlii kiäppánmân. Kappeerpingviineh poreh krillirapuelleid, moh kuleh meiddei päkkivállái ravâdân. Totkei mield tot ij kuittâg lah suijân kappeerpingviinij kiäppánmân, tastko päkkivállái pooškah išedeh krilli­rapuelleid lasaniđ.

Brittiliih totkeeh oskoh, et kappeerpingviineh láá kiäppánmin merâčääsi liegâsvuođâ pajanem keežild. Zavodovski suolluu kuávlust šoŋŋâdâh lii lieggânâm viiđáin cehhijn. Krillirapuelleeh mákkojeh pyerebeht lieggâsub čääsist, já tondiet toh vyelgih olgoláá Zavodovski suolluu kuávlust.

Veikâ kappeerpingviineh láá kiäppánmin, kolletieppi­pingviinij meeri vist lii stuárrum uáli ennuv. Totkei mield suijân toos lii, et kolletieppi­pingviinij raavâdvalje lii vijđásub ko kappeerpingviinijn. Tutkâmušâst selvânij, et kolletieppi­pingviineh tuođânálásávt pivdeh meiddei kuolijd sehe eres-uv rapuelleid ko tuše krillirapuelleid.

Käldeeh:
– Maailman suurin pingviinisaari tyhjenee nopeasti – myssypingviinien ruoka on hävinnyt (yle.fi)
– World’s largest penguin colony hit by ’alarming’ decline in numbers (www.bbc.com)

Kove: Gordon Leggett (CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Suomâ, Taažâ já Kanada räije­jeh ryeš­šilij valas­tellei viisu­mijd

Suomâ haldâttâs meridij tuorâstuv staatârääđi almosčuákkimist, ete tot čavgee viisumij mieđettem ryeššiláid valastelleid. Suomâ olgominister Elina Valtosii (kok.) mield Ruoššâ kiävttá valastâllâm propaganda koskâuámmin. –...

Anarâškielâ servi almostit kyehti párnái­kirje skammâ­máánust

Anarâškielâ servi lii juátkám párnái- já nuorâikirjij almostittem. Tot almostit kyehti kirje 40‑ive juhlij ohtâvuođâst. Mainâsij ihe – Ijâttes ijjâ Vuosmuš tääl almostuvvee kirje lii párnái...

Kollekielâ-palhâ­šume mieđet­tui emeritus­professor Nils Øivind Helan­derân

Taankiärdásâš Kollekielâ-palhâšume lii mieđettum emeritusprofessor Nils Øivind Helanderân. Palhâšume mieđettui sunjin kuhes já maaŋgâpiäláág eellimpargoost sämikielâi oovdedmist. Palhâšume keigejui sunjin Helsigist skammâmáánu 11. peeivi....

Suomâ šoŋŋâ­dâh lii lieg­gân­min torvo­lii rääji paijeel

Taan ive keesi lâi vaigâd Euroopân. Koskâ- já Maadâ-Euroopist lijjii korrâ pakkâpajeh, juuvah kuškii já sehe elleeh já ulmuuh killájii. Pakkâseh maksii Euroopân joba...

Sämikielâ­liih Muččâ­dumos juovlâ­lavluuh ‑tilálâš­vuođah uárne­juv­vojeh uđđâ päikki­kuu­dijn

Sämikielâliih muččâdumos juovlâlavluuh lávlojeh oppeet skammâ- já juovlâmáánust pirrâ Suomâ. Taaijuv tilálâšvuotâ uárnejuvvoo vuosmuu tove meiddei Kuopiost já Lappeenrantast, muštâl Oulu pispekodde tiäđáttâsâstis. ”Sämikielâliih juovlâlavluuh...