Šoŋŋâdâh­tietteeh várut­teh eromâš korrâ El Niño čuávu­mu­šâin

Climate Impact Lab ‑tutkâmušjuávhu šoŋŋâdâhtietteeh ennusteh raportistis, et taan ive kesimáánust puáttee ive kuovâmáánu räi sättih jäämmiđ joba nyevt 450 000 olmožid El Niño ‑šoŋŋâalmoon tovâttem korrâ pakkâsij tiet. Ollâ jamâlâšvuođâ lasseen vuárdojeh meiddei eres lasseen tulveh, meccipyelimeh já koškepajeh. El Niño vaikuttâsah ennustuvvojeh meiddei puáttee keesi šooŋân.

Tááláš El Niño lii šoŋŋâdâhtiettei mield ”postâkorttâ puátteevuođâst”.

”20 ive keččin tááláš robdâ­šoŋŋâ­almoon sáttá leđe jo aaibâs táválâš”, iätá Berkley ollâopâttuv išeprofessor Tamma Carleton uđâskanava CNN:n.

El Niño vaikuttâs vuárdoo puoh enâmustáá máddáápiäláá pállupeeleest. Eromâšávt tagarijn enâmijn ko Nigeriast, Indonesiast, Sudanist, Indiast já Brasiliast vuárdoo uáli ollâ jamâlâšvuotâ El Niño keežild.

Šoŋŋâdâhtiettei raapoort mield korrâ pakkâpoojij várás puáhtá rahttâttâđ ovdâmerkkân nuuvt, et enâmeh vuáđudeh čuáskudem­kuávdáid já lasetteh tiervâsvuotâ­pargei mere.

Raapoort ij lah vala viärdásâš­árvuštâllum. Climate Impact Lab mield sij almostittii raapoort uánihub versio jo tolebáá, vâi staatâin ličij pyereest äigi reagistiđ toos já estiđ jämimijd.

Mii lii El Niño?

Foreca mield El Niño lii luándulâš šoŋŋâdâhalmoon, mii šadda suullân 3–7 ive kooskâi. Tot pištá suullân oovtâ ivveest pelnub ihán. Tot šadda nuuvt, et ko Kuálhismeerâ merâvirdeh hiäjusmeh, te merâčääsi liegâsvuotâ paijaan Maadâ-Amerik viestâr­riddo­kuávlust já vuállán Kuálhismeerâ viestâroosijn, ovdâmerkkân Indonesiast. El Niño ääigi Maadâ-Amerikist vuárdojeh korrâ arveh, ko vuod Maadânuorttâ-Aasiast lasaneh koškepajeh já paahâs.

Táválii ivveest äšši lii nubijkulij, ađai Maadâ-Amerik viestâr­riddo­kuávlust merâčääci lii čuásásub já Kuálhismeerâ viestâroosijn čääci lii lieggâsub.

Käldeeh:
– Ilmastotutkijat varoittavat historiallisen voimakkaan El Niñon seurauksista (www.hs.fi)
– Super-sized El Niño could cause more than 450,000 heat deaths by February, study suggests (edition.cnn.com)
– Mikä on El Niño ja miten se syntyy? (www.foreca.fi)

_{Kove: Hajjare (CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons)}