Vástuppeeivi Valastâllâm aalmugijkoskâsâš áánnumtuámustovli CAS meridij, ete Aalmugijkoskâsâš jieŋâskiärrulitto IIHF ferttee tállán toohâđ máhđulâžžân tom, ete Ruoššâ máccá aalmugijkoskâsii jieŋâskiärrutooimân. Miärádâs lii finnim ennuv pettâšum vástádâsâid sehe vuástálistem.
Miärádâs mield Ruoššâ uážžu uásálistiđ jo eereeb iärrás nuorâi MM‑kištoid Kanadast juovlâ–uđđâivemáánust, vuálá 18‑ihásij nisonij MM‑kištoid Čeekist uđđâivemáánust sehe almai MM‑kištoid Saksaast vyesimáánust.
IIHF almottij, ete tot lii pettâšum CAS miärádâsân mut kunnijât tom. Suomâ jieŋâskiärrulitto tieđettij vástuppeeivi siämmáá. Vuossaargâ čuákkim maŋa litto kuittâg tieđettij Yle Urheilun, ete Suomâ ij ááigu spellâđ Ruošâ vuástá já ete Suomâ parga puoh, maid pasta, vâi Ruoššâ ij speelâ jieŋâskiäru MM‑kištoin.
Meiddei Suomâ politikkáreh láá váldám pele áášán. Lávurduv president Alexander Stubb eeđâi Yle Ykkösaamust, ete sun ij lah siämmáá uáivilist CAS miärádâssáin. Pasepeeivi olgominister Elina Valtonen (kok.) já ovdâskode saavâjođetteijee Jussi Halla-aho (vuáđ.) kommentistijn ääši sosiaallii mediast. Sunnuu mielâst Ruoššâ ij kuulâ aalmugijkoskâsii valastâlmân nuuvt kuhháá, ko eennâm juátká volliittemsuáđi Ukrainast.
Valtonen eeđâi, ete sun áigu ovdediđ taarbâšlijd tooimâid puáttee peeivij. Ohtâ máhđulâšvuotâ lii kieldiđ viisumij adelem ryeššiláid ubâ EU:st.
Nuorâi MM‑kištoh uárnejuvvojeh Tamperest já Tuurkust juovlâ–uđđâivemáánust 2027–2028, mut kuohtuuh kaavpugeh láá almottâm, ete toh lyepih kištoin, jis Ruoššâ uážžu uásálistiđ. Meiddei ive 2027 almai MM-kištoi uárnejeijee-eennâm Saksa kuorâttâl orniimist luoppâm, jis Ruoššâ piäsá fáárun.
Iänááš jieŋâskiärru-enâmeh vuástálisteh Ruošâ uásálistem
Onne Taažâ jieŋâskiärrulitto já Tanska jieŋâskiärrulitto almottii, ete enâmeh iä ááigu spellâđ Ruošâ vuástá. Meiddei Ruotâ jieŋâskiärrulitto almottij onne, ete tot ij speelâ Ruošâ vuástá.
Latvia jieŋâskiärrulitto tieđettij jo vástuppeeivi Latvia almosradiofinnodâh LSM:n, ete laahâ kiäldá latvialijd eennâmjuávhuid spellâmist Ruošâ já Vielgis-Ruošâ vuástá juávkkušlaajâin. Kiäldu vuáđuduvá Ruošâ volliitmân.
Sport.cz-siijđoh muštâlii vuossaargâ, ete Čeeki haldâttâs ij ááigu lyeštiđ ryeššilijd valastelleid enâmân. Čeeki uáiviminister Andrej Babiš mield ryeššiliih iä lah tiervâpuáttám jieŋâskiärun nuuvt kuhháá, ko suáti Ukrainast juátkoo. Meiddei eennâm president Petr Pavel lâi siämmáá uáivilist. Sisminister Lubomír Metnar eeđâi, ete CAS miärádâs ij kenigât Čeeki haldâttâs lyeštiđ ryeššilijd valastelleid enâmân, peic ive 2023 toohum kiäldu viisumij mieđeetmân lii ain vyeimist.
Kanada valastâllâmminister Adam van Koeverden eeđâi vástuppeeivi CTV News ‑kanavan, ete Kanada vuástálist CAS miärádâs. Kanada tuálá vyeimist raijiittâsâid ryeššilij valastellei uásálistmân tagarijn tábáhtuumijn, moh finnejeh ruttâdem Kanada haldâttâsâst, sun eeđâi. Anarâš aavisist ij lah tiäđust, finnejeh-uv nuorâi MM-kištoh, moh älgih juovlâmáánust, tággáár ruttâdem.
Puohah iä uáini Ruošâ uásálistem hyenes äššin. Yle tieđettij jieht, ete Slovakia uáiviminister Robert Fico muštâlij sosiaallii mediast, ete suu mielâst ryeššilij maccâm lii pyeri äšši. Ryeššiliih jieŋâskiärruspelleeh láá maailm njunošeh, já kišto tääsi hiäijun, jis sij iä lah fáárust, Fico eeđâi. Fico koskâvuotâ Ruošân lii ereslágán ko iänááš Euroop enâmij. Ukraina suáđi ääigi sun lii kolliistâllâm Ruošâst president Putin kulen. Sun lii meid vuástálistám suáldátlii torjuu adelem Ukrainan.
Suujah Ruošâ maccâm vuástálistmân láá maaŋgah
IIHF meridij kuovâmáánust 2022, ete Ruoššâ já Vielgis-Ruoššâ iä uážu uásálistiđ aalmugijkoskâsii jieŋâskiärrutooimân. Suijân lâi Ruošâ volliittemsuáti Ukrainast. Keevâtlávt IIHF vuáđustij miärádâsâs torvolâšvuotâuhkijguin. Ruošâ jieŋâskiärrulitto vaaidij miärádâsâst, já CAS tuhhiittij taam väidim, tastko ton mielâst IIHF vuáđustâsah iä lamaš tuárvi pyereh.
Jieŋâskiärruenâmijn Ruošâ maccâm vuástálistoo torvolâšvuođâ lasseen kuittâg kuovttijn suujáin. Vuossâmuš lii tot, ete Ruošâ lyeštim fáárun tovâččij suáđist normaal ääši já muštâličij, ete Ruosâ tooimah iä lah nuuvtkin puástud.
Nubbe suijâ lii tot, ete Ruoššâ kiävttá valastâllâm jieijâs politiik toorjân. Ovdâmerkkân puoh pivnohumos ryeššilâš jieŋâskiärrutäsni Aleksandr Ovečkin lii maŋgii tuárjum president Putin. Taan ive čohčâmáánust Latvia almottij, ete Ovečkin ij peesâ innig Latvian, tastko sun lâi uásálistám Ohtâlâs Ruoššâ ‑piäláduv máinusân. Piäládâh lii Ruošâ váldupiäládâh já tuárju Putin.
Ukraina lii vuástálistám ääši toin‑uv suujáin, ete Ruoššâ lii tuššâdâm maŋgâ ukrainalii jieŋâskiärruhaalâ.
Ruošâ estim vuástálistei mield vist valastelleid ij pyevti sujâttiđ sii haldâttâs tooimâin.
Kove: Alexey Chernyadyev (CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons)