Almugijkoskâsiih uđđâseh

Neelji ISS-astronaut juávkku lii maccâm tolebiššáá Enâmân ko lâi vuávájum

Neelji astronaut juávkku nummeer 11 aalmugijkoskâsii komovuotâsajattuvvâst ISS:st lii siäivum torvolávt Enâmân. Sij maccii mottoom oho tolebiššáá ko algâalgâlávt lâi vuávájum oovtâ astronaut tiervâsvuotâčuolmâ keežild....

Šoŋŋâ lii hettim kirdemjotoluv ubâ algâive

Algâihe lii lamaš vaigâd kirdemjotolâhân sehe Suomâst et ubâ Koskâ-Euroopist. Moonnâm oholoopâ já vala algâohhoost-uv Kittâl kirdemkiedist láá lamaš stuorrâ vädisvuođah: kirdemvuáruh láá macâttum korrâ...

Aalmugij­koskâsii komo­vuotâ­sajat­tuvvâst leijee astronaut­juávhu maccâm enâmân toleduvvoo astronaut tiervâs­vuotâ­čuolmâ keežild

NASA tieđeet, et aalmugijkoskâsii komovuotâsajattuv ISS (International Space Station) astronautjuávkku 11 máccá Enâmân tolebiššáá ko lâi vuávájum. Algâalgâlâš vuávám lâi macâttiđ taam juávhu Enâmân kuovâmáánust...

Sveeici uđđâvuođâ­juhlom nuuvâi tragedian – Baari pyelimist ruáppánii 40 olmožid

Sveeicist Valais kantonist, Crans-Montana mađhâšemkuávlust sattui uđđâvuođâááptu sorolâš tragedia, ko Le Constellation ‑nommâsâš baari puállái. Pyelimist jammii 40 olmožid já lammâšuvvii 115 olmožid. Sveeici...

Talvâsâš hettee eellim já jotoluv eromâšávt Vuáládâh­enâmijn

Koskâ-Euroopist, eromâšávt Vuáládâhenâmijn, muotâ lii siävuttâm eellim já jotoluv ollásávt. Amsterdam kirdemkiedist Schipholist láá macâttum 300–700 kirdemvuárrud peeivist. Luáppijâi maŋa-uv loppâookon lii lopedum muotâ,...

Ovtâstum staatah volliittij Venezuelan já faŋgij president Nicolás Maduro

Vástuppeeivi já lávurduv koskâsii iijâ Ovtâstum staatah volliittij Venezuela uáivikaavpug Caracasân. Vollitmeh čuoccii meid eres soojijd uáivikaavpug aldasijn. Ovtâstum staatâi suátivievâ eromâšjuávhuh fäŋgejii Venezuela...

Euroopliih astro­nauteh peesih uásá­listiđ NASA mánudâš­kirdemáid

Euroop komovuotâornijdume ESA hovdâ Joseph Aschbacher lii almottâm, et ESA lii finnim jieijâs astronautáid kulmâ saje NASA mánudâškirdemáid. Aschbacher tieđettij, et vuosmuu saje finnee...

Puola kiäldá čevđiellei kärdidem

Majebaargâ 2.12. Puola president Karol Nawrocki vuáláčaalij laavâ, mii kiäldá čevđiellei kärdidem sirdumääigi maŋa ive 2033. Ovdil president vuáláčalluu iänááš aalmugovdâsteijeeh Puola parlamentist jienâstij...

COP30-šoŋŋâdâh­čuákkim nuuvâi hiäjus puátu­sij­guin

Ovtâstum aalmugij COP30-šoŋŋâdâhčuákkim Brasilia Belémist nuuvâi lávurduv 22.11., oovtâ peeivi maŋeláá ko lâi vuávájum. Masa 200 enâmid tuhhiittii miärádâsciälkkámuš, mast kuittâg váilu čielgâ vuávám...

Paavi Leo XIV maaccât 62 historjá­lâžžâd artefaktid Kanada algâ­aalmugáid

Vatikaan maaccât 62 historjálâžžâd anopiergâsid Kanada algâaalmugáid. Ohtâ tain lii maŋgâčyet ihheed puáris kaajaak, mii lii kevttum vállápivdemist. Paavi Leo XIV skeŋkkee anopiergâsijd Kanada pispijčuákkimân,...

Neelji ISS-astronaut juávkku lii maccâm tolebiššáá Enâmân ko lâi vuávájum

Neelji astronaut juávkku nummeer 11 aalmugijkoskâsii komovuotâsajattuvvâst ISS:st lii siäivum torvolávt Enâmân. Sij maccii mottoom oho tolebiššáá ko algâalgâlávt lâi vuávájum oovtâ astronaut tiervâsvuotâčuolmâ keežild....

Šoŋŋâ lii hettim kirdemjotoluv ubâ algâive

Algâihe lii lamaš vaigâd kirdemjotolâhân sehe Suomâst et ubâ Koskâ-Euroopist. Moonnâm oholoopâ já vala algâohhoost-uv Kittâl kirdemkiedist láá lamaš stuorrâ vädisvuođah: kirdemvuáruh láá macâttum korrâ...

Aalmugij­koskâsii komo­vuotâ­sajat­tuvvâst leijee astronaut­juávhu maccâm enâmân toleduvvoo astronaut tiervâs­vuotâ­čuolmâ keežild

NASA tieđeet, et aalmugijkoskâsii komovuotâsajattuv ISS (International Space Station) astronautjuávkku 11 máccá Enâmân tolebiššáá ko lâi vuávájum. Algâalgâlâš vuávám lâi macâttiđ taam juávhu Enâmân kuovâmáánust...

Sveeici uđđâvuođâ­juhlom nuuvâi tragedian – Baari pyelimist ruáppánii 40 olmožid

Sveeicist Valais kantonist, Crans-Montana mađhâšemkuávlust sattui uđđâvuođâááptu sorolâš tragedia, ko Le Constellation ‑nommâsâš baari puállái. Pyelimist jammii 40 olmožid já lammâšuvvii 115 olmožid. Sveeici...

Talvâsâš hettee eellim já jotoluv eromâšávt Vuáládâh­enâmijn

Koskâ-Euroopist, eromâšávt Vuáládâhenâmijn, muotâ lii siävuttâm eellim já jotoluv ollásávt. Amsterdam kirdemkiedist Schipholist láá macâttum 300–700 kirdemvuárrud peeivist. Luáppijâi maŋa-uv loppâookon lii lopedum muotâ,...

Ovtâstum staatah volliittij Venezuelan já faŋgij president Nicolás Maduro

Vástuppeeivi já lávurduv koskâsii iijâ Ovtâstum staatah volliittij Venezuela uáivikaavpug Caracasân. Vollitmeh čuoccii meid eres soojijd uáivikaavpug aldasijn. Ovtâstum staatâi suátivievâ eromâšjuávhuh fäŋgejii Venezuela...

Euroopliih astro­nauteh peesih uásá­listiđ NASA mánudâš­kirdemáid

Euroop komovuotâornijdume ESA hovdâ Joseph Aschbacher lii almottâm, et ESA lii finnim jieijâs astronautáid kulmâ saje NASA mánudâškirdemáid. Aschbacher tieđettij, et vuosmuu saje finnee...

Puola kiäldá čevđiellei kärdidem

Majebaargâ 2.12. Puola president Karol Nawrocki vuáláčaalij laavâ, mii kiäldá čevđiellei kärdidem sirdumääigi maŋa ive 2033. Ovdil president vuáláčalluu iänááš aalmugovdâsteijeeh Puola parlamentist jienâstij...

COP30-šoŋŋâdâh­čuákkim nuuvâi hiäjus puátu­sij­guin

Ovtâstum aalmugij COP30-šoŋŋâdâhčuákkim Brasilia Belémist nuuvâi lávurduv 22.11., oovtâ peeivi maŋeláá ko lâi vuávájum. Masa 200 enâmid tuhhiittii miärádâsciälkkámuš, mast kuittâg váilu čielgâ vuávám...

Paavi Leo XIV maaccât 62 historjá­lâžžâd artefaktid Kanada algâ­aalmugáid

Vatikaan maaccât 62 historjálâžžâd anopiergâsid Kanada algâaalmugáid. Ohtâ tain lii maŋgâčyet ihheed puáris kaajaak, mii lii kevttum vállápivdemist. Paavi Leo XIV skeŋkkee anopiergâsijd Kanada pispijčuákkimân,...

Mielâčáittuseh COP30-šoŋŋâdâh­čuákkimist juátkojeh

Majemui aaigij loveh tuhátteh ulmuuh láá čáittám mielâs Belémist Brasiliast COP30-šoŋŋâdâhčuákkim ohtâvuođâst. Moonnâm lávurduv mielâčáittusân uásálistii suullân 50 000 olmožid. Mielâčäitteeh juttii kaavpug čoođâ soválii mut...

München haalijd orniđ olympialijd – aalmug­jienâstâs tuárju olympialij uuccâm

München ässeeh láá čielgâ numerijgijn tuhhiittâm kaavpug olympiakištoucâmuš: paijeel 66 prosentid jienâsteijein kyedittii olympialij uuccâm jo‑uv ihán 2036, 2040 teikâ 2044. Kaavpug uáiná uđđâ...

Malediivijn šoodâi maailm vuosmuš eennâm, mast lii vyeimist porgottâllâm­kiäldu suhâ­puolváid

Puohah, kiäh láá šoddâm ive 2007 teikâ ton maŋa, iä skammâmáánu aalgâ rääjist uážu uástiđ iäge kevttiđ tubbáákpuohtuid Malediivijn. Malediiveh láá vuosmuš eennâm ubâ...

Oovce kiddâväldimid Louvre-museo rievedem keežild

Louvre-museost roovvâdmáánust tábáhtum čiŋŋârievedem ohtâvuođâst láá tääl valdum kiddâ ohtsis oovce olmožid. Vistig valduin kiddâ kyevtis vuossaargâ roovvâdmáánu 27. peeivi já ton maŋa val...

Louvre-museo Pariisist siirdij jálu­keđgijdis Ranska kuávdáš­paaŋki hoolvin

Ranskalâš media muštâl, et Louvre-museo Pariisist lii sirdám jálukeđgijdis Ranska kuávdášpaaŋki hoolvin pajeláhháá okko tassaaš (19.10.) tábáhtum ruokkâdis rievedem maŋa. Jálukeeđgih sirdojii syele čovgâ...

Jálukeđgi­rievedem Louvre-museost Pariisist

Siisâkiškooh láá suáládâm tivrâs jálukeeđgijd Louvre-museost Pariisist pasepeiviiđeed. Ranska sisašij ministeriö tieđeet, et jálukeeđgijn lii mittedmettum stuorrâ árvu – ij tuše ruđâlávt mut meid...

WHO taištâl porgottâllâm vuástá korrâsub vuovijgijn

Nuorttâriijkâlâš aavis Kronen Zeitung čáálá tast, et Maailm tiervâsvuotâorganisaatio World Health Organization adai WHO lii čonnâsâm taištâliđ porgottâllâm vuástá, tastko porgottâllâm vahâgit tiervâsvuođâ. Ulmen...

Moldovast EU-miäldásâš piäládâh lii vuáittám parlament­vaaljâid

Moldova haldâšeijee Toimâm já solidaarlâšvuotâ ‑piäládâh vuoitij eennâm parlamentvaaljâid vuossaargâ čohčâmáánu 29. peeivi. EU-miäldásii piäláduv stuárráámussân vuástálisten lâi Eejieennâmlâš litto ‑piäládâh, mii lii Ruošâ-miäldásâš....

Maailm alemus šalde lii lekkum Kiinast

Kiinast lii valdum anon maailm alemus šalde. Uđđâ šalde lii Huajiang Grand Canyon Bridge, mii hiäŋgáá juhâleevist 625 meetter aloduvâst. Taat lii suullân kuohtii...

Jo vittâ eennâm äštih pääcciđ meddâl ive 2026 euroviisuin, jis Israel uásálist

Jo vittâ eennâm – Slovenia, Espanja, Island, Irland já Vuáládâhenâmeh – láá almottâm, et toh iä ááigu uásálistiđ euroviisuid, jis Israel uásálist toid. Suijân...

Maailm vuosmuš klamydia­puáhuttâs koalaid lii tuhhiittum Australiast

Australiast lii tuhhiittum maailm vuosmuš puáhuttâs, mii syeijee koalaid klamydianjuámumist. Taat tavdâ lii stuorrâ uhke šlaajâ cevzimân, já tot toovât joba pele koalajämimijn. Nubben...

Pariisist eeti: kaavpug lii avkkâmin lasaneijee tuuriist­meerijd

Pariisi mađhâšeijeemereh láá olláám ulâttâslovvoid taan ive, mut massaturistmist lii siämmást šoddâm kaavpugân nuáđi. Moonnâm ive aldeláhháá 49 miljovn turistid kolliistâllii metropolkuávlust, já taan ive...

”Laavaturisteh” kalgeh toollâđ torvokooskâ Etnast

Etna, Sisilia pegâlmâs tullâvääri, lii lamaš liävuttem jo porgemáánu aalgâ rääjist. Máánu pelimuddoost ton maadâvieltist kulgâškuođij laavavirde masa 3 000 meetter aloduvvâst. Moonnâm tuorâstuv laava...

Kiärun 113-ihásâš kirkko lii varriimin – uđđâ sajan lii 5 km

Kiärun kirkko lii varriimin uđđâ sajan. Mätki aalgij jieht vuossargiiđeed, já tot nohá onne koskokkoeehid. Kirho sirdem lii uási stuárráb projektist, mast ubâ Kiärun...

Kiina čuolmâ: ulmuuh iä innig haalijd naaijâđ

Kiinast ulmuuh iä innig naajâ siämmáá ennuv ko ovdil. Ive 2013 Kiinast šoddii val 13,5 miljovn uđđâ näimilittod, mut ive 2023 taat loho lâi tuš 7,68...