Čoovdâsääni:

Historjá

Artikkâleh, moh siskeldeh taam čoovdâsääni

Faarao Thutmosis II hävdi lii kavnum Egyptist – muumio jieš kavnui jo ive 1881

Egyptliih antiikvirgeomâhááh almottii kuovâmáánu koskâmuddoost, ete egyptlij já britannialij arkeologij juávkku lii kavnâm faarao Thutmosis II tovláá häävdi. Virgeomâhái mield ovdebáš návt merhâšittee káávnus...

Uđđâ tutkâmuš čielgee, kiäh huksejii Euroop vuossâmuid kaavpugijd

Pegâlmâs Nature-tieđâlostâ almostitij taan ive aalgâst artikkâl tast, kiäh huksejii Euroop vuossâmuid kaavpugijd. Suullân 6 000 ihheed tassaaš Čapismeerâ taavaabeln eelij olmoošsiärvádâh, mii kočoduvvoo Cucuteni–Trypillia-kulttuurin. Sij...

Peru Nazcast láá kavnum 303 uđđâ geoglyfid tahojiermi iššijn

Arkeologeh láá kavnâm 303 uđđâ geoglyfid Nazca linjái aldasijn Perust. Nazca linjáh láá 2 000 ihheed puáris arkeologisâš saje, mii lii lamaš ohtâ Unesco...

Pompeist lii kavnum juhlesali, mii lii tievâ seinitaaiđâ­tuojijn

Pompei kaavpug pasâttâsâin lii kavnum juhlesali. Sali lii tievâ seinitaaiđâtuojijn ađai freskoin, moh kovvejeh Troija suáđi. Pompei lâi roomalâš kaavpug, mii ive 179 paasij laava...

Maailm puárásumos viini kavnui Espanjast

Espanjast kavnui suullân 2 000 ive puáris viini. Ive 2019 antiikáigásii hävdikámárist Carmona kaavpugist kavnui laasâst rahtum urná, mii siskeldij viiđâ litter verd viini. Viini...

Dinosauruseh uáinojii olmâ ellen 200 ihheed tassaaš – onnáá peeivi tiäđuh láá ennuv, mutâ iärvádâsah láá vala eenâb

Olmooškode oskomušâin sáttá árvuštâllâđ, ete ulmuuh láá smietâdâm omâs kávnusijd jo tuháttijd iivijd. Kiina piätukyevdikulttuur sáttá leđe álgám eidu dinosaurusij fossiilijn. Talle ko ráptukeđgikuáivuttuvah šodâškuottii...

Uđđâ arkeologisâš kuáivuttâh Kyelijäävrist

Kyelijäävri kuáivuttâh ulmen lii tutkâđ ryevdipaje áigásii aassâmsaje. Laapi eennâmkoddemuseo kaavnâi máhđulii aassâmsaje jo ive 2020, mutâ eidusiih tutkâmušah láá esken álgám. Laapi eennâmkoddemuseo...

Njellimist lâi savâstâllâm­tilálâšvuotâ nuorttâlij maddârij maacâtmist hävdi­ráávhun

Taažâ Sämitigge lii ornim savâstâllâmtilálâšvuođâid nuorttâlij maddârij maacâtmist hävdiráávhun. Tilálâšvuođah lijjii 10.6. Neidenist já 11.6. Njellimist. Haavdijn koivum 21 nuorttâlâš maddârid lijjii algâalgâlávt hävdidum 1310-lovo...

Ulmuuh láá aassâm Saana-tuoddâr kuávlust jo tuháttijd iivijd – totkeeh oceh tääl enâmist já jävriponneest ulmuu vaikuttâsâid luándun

Ko majemuš jieŋâpaje addelškuođij piärán tavveen, te vuossâmužžân enâmân levânii tundrašadoh, moh iä tarbâšâm ennuv raavvâd. Tai maajeeld pottii šaddoporree elleeh, já tai maajeeld...

Ramses II páccá váiloo pajeuási kavnui Egyptist

Ive 1930 saksalâš arkeolog Günther Roeder kaavnâi stuorrâ Ramses II páccá jyelgiuási. Páccá pajeuási vááilui kuittâg masa čyeti ihheed. Tääl tot lii kavnum El...

Jieŋâ vyelni iteh meerhah tovlái ulmui elimist

Šoŋŋâdâh lii lieggânmin, já Taažâ vaarijn pisovááh jieŋâtiälhuh láá sudâškuáttám. Toi vyelni iteh tävireh, maid ulmuuh läpittii maŋgâ tuhháát ihheed tassaaš. Taan ohhoost totkeeh...