Artemis II ‑mánudâškirdem paččui cuáŋuimáánu 1. peeivi – NASA vuolgâttij historjálii tábáhtus njuálgu­vuolgât­tâssân

NASA lii pááččám mánudâšrakkeet máátkán cuáŋuimáánu vuosmuu peeivi tijme 18.35.12 EDT ađai tijme 01.35.12 Suomâ ääigi cuáŋuimáánu nube peeivi. Pääččim tábáhtui Floridast Kennedy Space Centerist. Pääččimrekinistmeh monnii vuáváámij mield, já rakkeet paččui tego lâi jurdâččum‑uv.

NASA vuolgâttij ubâ pääččimpeeivi reaaláigásávt Artemis II ‑mánudâškirdem tábáhtusâid, ko vuosmuš almaidittum kirdem valmâštâlmeh Mánudáá aldasáid paijeel viđâlov ihán lijjii joođoost.

Artemis lii nyevt love peeivi kukkosâš kirdem, mast nelji astronaut mađhâšeh Orion-komovuotâskiijpáin Mánudáá pirrâ já puátih maassâd Enâmân. Koččâmuš lii iskoskirdemist, mon ulmen lii testađ vuáháduvâid astronautijgijn vuosmuu tove kieŋâlis komovuođâst.

Astronautij juávkun kuleh komendeijee Reid Wiseman, kirdee Victor Glover já missiospesialistkyevtis Christina Koch já kanadalâš Jeremy Hansen. Taat kirdem lii maaŋgânáál historjálâš: fáárust lii vuosmuš nissoonastronaut, vuosmuš tevkisliiškág astronaut já vuosmuš kanadalâš astronaut.

Pääččim várás kiävttoo Space Launch System ‑kyeddimrakkeet, mii lii NASA pehtilumos rakkeet. Vyelgimlaasâ lekkâsij ehidist páihálii ääigi, já šoŋŋâ já teknisiih ääših čuávvojii eromâš tárkká majemuu muudon.

Pääččimpeeivi ohjelmân kullii eereeb iärrás astronautij valmâštâllâm, sirdum pääččimvuálážân já majemuuh torvolâšvuotâtäärhistmeh. NASA fáálá määđhist reaaláigásijd peividmijd.

Taan tove meid táválijn ulmuin lii lamaš máhđulâšvuotâ kirdeđ fáárust Mánudâžân já finniđ tärhistemkoortâ kirdemmáátkán.

Tärhistemkorttâ. Kove: Marja-Liisa Olthuis, NASA

Artemis II lii kuávdáš uási Artemis-ohjelm ubâlâšvuođâst, mon ulmen lii macâttiđ ulmuu Mánudáá asan maŋeláá já huksiđ vuáđu Mars-kirdemáid. Taan kirdemmääđhi luhostume lii luhostume ubâ ohjelm joođhâ uáinust.

Käldeeh:
LIVE: Artemis II Launch Day Updates (www.nasa.gov)
NASA’s Artemis II Crew Launches to the Moon (Official Broadcast) (plus.nasa.gov)

Kove: NASA HQ (Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Aanaar: Ijâttes ijjâ ovtâstit juoiguu já pop­kulttuur

Saijoos piirâs Anarist muttui oppeet kulttuurareenan ko sämimuusik váldutábáhtume Ijahis idja, Ijâttes ijjâ, čokkij ulmuid já artistijd pirrâ Säämi. Algâaalmugij muusikfestivaal lii šoddâm loppâkeesi...

Tievâslâš piäiváá­siävŋánem Reykja­vikist Islandist

Piäiváásiävŋánem lii ain eromâš já vuordum luándutábáhtus. Euroopist Piäiváš siävŋánij taan tove tievâslávt porgemáánu 12. peeivi käržis stielâsist Tave-Espanjast, uásist Portugal, uásist Ruánááeennâm sehe...

Škovlâihe álgá onne Anarist

Škovlâ álgá onne Aanaar kieldâ škoovlâin ađai Aanaar škoovlâst, Avveel škoovlâst, Čevetjäävri škoovlâst já Avveel luvâttuvâst. Säämi máttááttâskuávdáást čohčâluuhâmpaje aalgij porgemáánu 11. peeivi. Iänuduvâst škovlâ...

Anarâš aavis kesiluámu lii nuuhâm – Mii lohhest paasij luvâ­hánnáá taan ääigi?

Anarâš aavis kulmâ oho pištám kesiluámu lii nuuhâm. Toimâttâskodde čäliškuát oppeet uđđâsijd. Taan čallust aavis čáálá čuákánkiäsu motomijn tagarijn uđđâsijn, maid tot mudoi ličij...

Maailm algâ­aalmugij peivi viettui porge­máánu 9. peeivi

Maailm algâaalmugij peivi viettui porgemáánu 9. peeivi. Taan peeivi ulmen lii pyehtiđ uáinusân algâaalmugij vuoigâdvuođâid, kulttuurijd, kielâid já ärbivuovijd sehe muštottiđ algâaalmugij sajattuvvâst maailm...