Artemis II ‑mánudâškirdem paččui cuáŋuimáánu 1. peeivi – NASA vuolgâttij historjálii tábáhtus njuálgu­vuolgât­tâssân

NASA lii pááččám mánudâšrakkeet máátkán cuáŋuimáánu vuosmuu peeivi tijme 18.35.12 EDT ađai tijme 01.35.12 Suomâ ääigi cuáŋuimáánu nube peeivi. Pääččim tábáhtui Floridast Kennedy Space Centerist. Pääččimrekinistmeh monnii vuáváámij mield, já rakkeet paččui tego lâi jurdâččum‑uv.

NASA vuolgâttij ubâ pääččimpeeivi reaaláigásávt Artemis II ‑mánudâškirdem tábáhtusâid, ko vuosmuš almaidittum kirdem valmâštâlmeh Mánudáá aldasáid paijeel viđâlov ihán lijjii joođoost.

Artemis lii nyevt love peeivi kukkosâš kirdem, mast nelji astronaut mađhâšeh Orion-komovuotâskijppáin Mánudáá pirrâ já puátih maassâd Enâmân. Koččâmuš lii iskoskirdemist, mon ulmen lii testađ vuáháduvâid astronautijgijn vuosmuu tove kieŋâlis komovuođâst.

Astronautij juávkun kuleh komendeijee Reid Wiseman, kirdee Victor Glover já missiospesialistkyevtis Christina Koch já kanadalâš Jeremy Hansen. Taat kirdem lii maaŋgânáál historjálâš: fáárust lii vuosmuš nissoonastronaut, vuosmuš tevkisliiškág astronaut já vuosmuš kanadalâš astronaut.

Pääččim várás kiävttoo Space Launch System ‑kyeddimrakkeet, mii lii NASA pehtilumos rakkeet. Vyelgimlaasâ lekkâsij ehidist páihálii ääigi, já šoŋŋâ já teknisiih ääših čuávvojii eromâš tárkká majemuu muudon.

Pääččimpeeivi ohjelmân kullii eereeb iärrás astronautij valmâštâllâm, sirdum pääččimvuálážân já majemuuh torvolâšvuotâtäärhistmeh. NASA fáálá määđhist reaaláigásijd peividmijd.

Taan tove meid táválijn ulmuin lii lamaš máhđulâšvuotâ kirdeđ fáárust Mánudâžân já finniđ tärhistemkoortâ kirdemmáátkán.

Tärhistemkorttâ. Kove: Marja-Liisa Olthuis, NASA

Artemis II lii kuávdáš uási Artemis-ohjelm ubâlâšvuođâst, mon ulmen lii macâttiđ ulmuu Mánudáá asan maŋeláá já huksiđ vuáđu Mars-kirdemáid. Taan kirdemmääđhi luhostume lii luhostume ubâ ohjelm joođhâ uáinust.

Käldeeh:
– LIVE: Artemis II Launch Day Updates (www.nasa.gov)
– NASA’s Artemis II Crew Launches to the Moon (Official Broadcast) (plus.nasa.gov)

Kove: NASA HQ (Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Kappeer­pingviineh Zavo­dovski suol­lust láá kiäp­pán­min

Stuorrâ-Britannia aalmuglii Antarktis-tutkâmlágádâs BAS (eŋg. British Antarctic Survey) totkeeh láá tutkâm máddáápiäláá Atlant váldumeerâst leijee Zavodovski suolluu iivij 2011 já 2025. Brittiliih totkeeh muštâleh,...

Suomâ, Taažâ já Kanada räije­jeh ryeš­šilij valas­tellei viisu­mijd

Suomâ haldâttâs meridij tuorâstuv staatârääđi almosčuákkimist, ete tot čavgee viisumij mieđettem ryeššiláid valastelleid. Suomâ olgominister Elina Valtosii (kok.) mield Ruoššâ kiävttá valastâllâm propaganda koskâuámmin. –...

Anarâškielâ servi almostit kyehti párnái­kirje skammâ­máánust

Anarâškielâ servi lii juátkám párnái- já nuorâikirjij almostittem. Tot almostit kyehti kirje 40‑ive juhlij ohtâvuođâst. Mainâsij ihe – Ijâttes ijjâ Vuosmuš tääl almostuvvee kirje lii párnái...

Kollekielâ-palhâ­šume mieđet­tui emeritus­professor Nils Øivind Helan­derân

Taankiärdásâš Kollekielâ-palhâšume lii mieđettum emeritusprofessor Nils Øivind Helanderân. Palhâšume mieđettui sunjin kuhes já maaŋgâpiäláág eellimpargoost sämikielâi oovdedmist. Palhâšume keigejui sunjin Helsigist skammâmáánu 11. peeivi....

Suomâ šoŋŋâ­dâh lii lieg­gân­min torvo­lii rääji paijeel

Taan ive keesi lâi vaigâd Euroopân. Koskâ- já Maadâ-Euroopist lijjii korrâ pakkâpajeh, juuvah kuškii já sehe elleeh já ulmuuh killájii. Pakkâseh maksii Euroopân joba...