Artemis II ‑mánudâškirdem paččui cuáŋuimáánu 1. peeivi – NASA vuolgâttij historjálii tábáhtus njuálgu­vuolgât­tâssân

NASA lii pááččám mánudâšrakkeet máátkán cuáŋuimáánu vuosmuu peeivi tijme 18.35.12 EDT ađai tijme 01.35.12 Suomâ ääigi cuáŋuimáánu nube peeivi. Pääččim tábáhtui Floridast Kennedy Space Centerist. Pääččimrekinistmeh monnii vuáváámij mield, já rakkeet paččui tego lâi jurdâččum‑uv.

NASA vuolgâttij ubâ pääččimpeeivi reaaláigásávt Artemis II ‑mánudâškirdem tábáhtusâid, ko vuosmuš almaidittum kirdem valmâštâlmeh Mánudáá aldasáid paijeel viđâlov ihán lijjii joođoost.

Artemis lii nyevt love peeivi kukkosâš kirdem, mast nelji astronaut mađhâšeh Orion-komovuotâskiijpáin Mánudáá pirrâ já puátih maassâd Enâmân. Koččâmuš lii iskoskirdemist, mon ulmen lii testađ vuáháduvâid astronautijgijn vuosmuu tove kieŋâlis komovuođâst.

Astronautij juávkun kuleh komendeijee Reid Wiseman, kirdee Victor Glover já missiospesialistkyevtis Christina Koch já kanadalâš Jeremy Hansen. Taat kirdem lii maaŋgânáál historjálâš: fáárust lii vuosmuš nissoonastronaut, vuosmuš tevkisliiškág astronaut já vuosmuš kanadalâš astronaut.

Pääččim várás kiävttoo Space Launch System ‑kyeddimrakkeet, mii lii NASA pehtilumos rakkeet. Vyelgimlaasâ lekkâsij ehidist páihálii ääigi, já šoŋŋâ já teknisiih ääših čuávvojii eromâš tárkká majemuu muudon.

Pääččimpeeivi ohjelmân kullii eereeb iärrás astronautij valmâštâllâm, sirdum pääččimvuálážân já majemuuh torvolâšvuotâtäärhistmeh. NASA fáálá määđhist reaaláigásijd peividmijd.

Taan tove meid táválijn ulmuin lii lamaš máhđulâšvuotâ kirdeđ fáárust Mánudâžân já finniđ tärhistemkoortâ kirdemmáátkán.

Tärhistemkorttâ. Kove: Marja-Liisa Olthuis, NASA

Artemis II lii kuávdáš uási Artemis-ohjelm ubâlâšvuođâst, mon ulmen lii macâttiđ ulmuu Mánudáá asan maŋeláá já huksiđ vuáđu Mars-kirdemáid. Taan kirdemmääđhi luhostume lii luhostume ubâ ohjelm joođhâ uáinust.

Käldeeh:
LIVE: Artemis II Launch Day Updates (www.nasa.gov)
NASA’s Artemis II Crew Launches to the Moon (Official Broadcast) (plus.nasa.gov)

Kove: NASA HQ (Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

THL: Čuávuváá haldâttâs­paje kalga nanodiđ aalmug­jesânij jiegâlii killeel­vuođâ

Tiervâsvuođâ já pyereestvaijeem lágádâs THL almostitij cuáŋuimáánu 23. peeivi čuávdusiävtuttâsâs čuávuváá haldâttâs ohjelmân. Iävtuttâsah láá ohtsis käävci, já toi ulmen lii nanodiđ ulmui jiegâlii...

Maaŋgah čyeigeeh lopâttii karrieeris Aanaar Juvduu­vääri saaveeh­lätteid

Aanaar SM‑kištoin kištoviehâ peesâi uáiniđ maaŋgâ valastâllee karrieer loopâ, ko áámmátlâš čuoigâm nuuvâi aainâs-uv Krista Pärmäkoskist, Katri Lylynperäst, Perttu Hyvärisiist já Markus Vuorelast. Juáháš...

WHO: Uđđâ malaria­taalhâs umogáid lii tuhhiittum

Maailm tiervâsvuotâornijdume WHO lii tuhhiittâm vuosmuu eromâšávt eskenšoddâm umogáid uáivildum malariatalkkâs. Malaria lii čuoškâi levâttem trooppisâš tavdâ, mii lii Afrikist eromâš koddee puácuvuotâ. Ive 2024...

Kolgâččij porgâškyettiđ

Pärnin mun luuhim ennuv. Muštám ko eellim kirjeráájust já kuoddim pááikán ennuv kiirjijd. Toh makkuuttii muu, jeđđejii-uv. Lâi uáli jo jiäráskittee luuhâđ puoh ”Neiti...

Anarâš aavis taarbâš kesičalluid

Taam čalluu čälidijn láá pessijááh. Aavis jurduuh láá kuittâg jo kesiluámust, suullân kesi-syeinimáánust. Toimâtteijeeh tarbâšeh luámu, mut Anarâš aavis liijká ferttee almostuđ. Kesiluámu várás...