Kongost lii joođoost vijđes ebola­epidemia

Kongo demokraatlii täsivääldist lii joođoost vijđes ebolaepidemia. Taavdân láá jáámmám taan räi aainâs-uv 87 olmožid, muštâl Afrik taavdâiestim- já -kocceemkuávdáš (CDC).

Tuáistáážân epidemia lii rájášum Ituri eennâmkoodán Kongo tavenuorttiiuásist, kost raportistojii 336 epidum njuámumid lávurduv räi. Ituri eennâmkodde lii Uganda já Maadâ-Sudan rääjist.

Pasepeeivi vuástásii iijâ maailm tiervâsvuotâornijdume WHO kulluuttij ebolaepidemia aalmugijkoskâsâžžân tiervâsvuotâuhken. WHO mield epidemia ij kuittâg teevdi pandemiaetitile tubdâldâhmeerhâid.

Meiddei Kongo ránnjáeennâm Uganda lii nonnim oovtâ jäämmim, mii lohtâs ebolan. Kongost puáttám 59‑ihásâš almai jaamij Uganda uáivikaavpugist Kampalast. Iskoseh čaittii, ete almai lâi puáccám ebola Bundibugyo-variantân, moos ij lah puáhuttâs. Puáhuttâsah láá tuše Zaire-variantân, mii lii virus viärráámus tijppâ.

CDC pala, ete ebolaepidemia leevvân vala vijđásubbooht, tastko kaavpugijn ääsih ennuv ulmuuh oovtâ saajeest já ruukitooimâ tiet ulmuuh lihâdeh ennuv meiddei eennâmraajij rasta. Virgeomâhááh láá-uv huolâst tast, ete tavdâ leevvân ránnjáenâmáid Ugandan já Maadâ-Sudanân. CDC lii almottâm, ete tot áigu orniđ Kongoin, Ugandain já Maadâ-Sudanáin kriisâčuákkim, mast savâstâlloo räjikocceem pehtilitmist. Vala lii epičielgâs, mii ebolavirus variantijd lii leevvânmin Kongost.

Taan ive epidemia lii Kongo 17. ebolaepidemia. Ovdebâš epidemia tiettui moonnâm čoovčâ. Tot lâi vuossâmuš epidemia kuulmâ ihán. WHO mield talle jammii 45 olmožid.

Ebolavirus kavnui vuossâmuu keerdi Ebolajuuvâ pirrâsist Zairest já Maadâ-Sudanist ive 1976. Virus toovât vardemkumeštâs, já njuámmum finnim ulmuin koskâmiärálávt peeli jäämih taavdân.

Käldeeh:
− WHO julisti Kongon ebolaepidemian kansainväliseksi terveysuhkaksi (yle.fi)
− Kongossa puhkesi ebolaepidemia – ainakin 65 kuollut (yle.fi)
− Ebola leviää Kongossa, kymmeniä kuollut (www.is.fi)

Kove: MONUSCO Photos (Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Kappeer­pingviineh Zavo­dovski suol­lust láá kiäp­pán­min

Stuorrâ-Britannia aalmuglii Antarktis-tutkâmlágádâs BAS (eŋg. British Antarctic Survey) totkeeh láá tutkâm máddáápiäláá Atlant váldumeerâst leijee Zavodovski suolluu iivij 2011 já 2025. Brittiliih totkeeh muštâleh,...

Suomâ, Taažâ já Kanada räije­jeh ryeš­šilij valas­tellei viisu­mijd

Suomâ haldâttâs meridij tuorâstuv staatârääđi almosčuákkimist, ete tot čavgee viisumij mieđettem ryeššiláid valastelleid. Suomâ olgominister Elina Valtosii (kok.) mield Ruoššâ kiävttá valastâllâm propaganda koskâuámmin. –...

Anarâškielâ servi almostit kyehti párnái­kirje skammâ­máánust

Anarâškielâ servi lii juátkám párnái- já nuorâikirjij almostittem. Tot almostit kyehti kirje 40‑ive juhlij ohtâvuođâst. Mainâsij ihe – Ijâttes ijjâ Vuosmuš tääl almostuvvee kirje lii párnái...

Kollekielâ-palhâ­šume mieđet­tui emeritus­professor Nils Øivind Helan­derân

Taankiärdásâš Kollekielâ-palhâšume lii mieđettum emeritusprofessor Nils Øivind Helanderân. Palhâšume mieđettui sunjin kuhes já maaŋgâpiäláág eellimpargoost sämikielâi oovdedmist. Palhâšume keigejui sunjin Helsigist skammâmáánu 11. peeivi....

Suomâ šoŋŋâ­dâh lii lieg­gân­min torvo­lii rääji paijeel

Taan ive keesi lâi vaigâd Euroopân. Koskâ- já Maadâ-Euroopist lijjii korrâ pakkâpajeh, juuvah kuškii já sehe elleeh já ulmuuh killájii. Pakkâseh maksii Euroopân joba...