Kongost lii joođoost vijđes ebola­epidemia

Kongo demokraatlii täsivääldist lii joođoost vijđes ebolaepidemia. Taavdân láá jáámmám taan räi aainâs-uv 87 olmožid, muštâl Afrik taavdâiestim- já -kocceemkuávdáš (CDC).

Tuáistáážân epidemia lii rájášum Ituri eennâmkoodán Kongo tavenuorttiiuásist, kost raportistojii 336 epidum njuámumid lávurduv räi. Ituri eennâmkodde lii Uganda já Maadâ-Sudan rääjist.

Pasepeeivi vuástásii iijâ maailm tiervâsvuotâornijdume WHO kulluuttij ebolaepidemia aalmugijkoskâsâžžân tiervâsvuotâuhken. WHO mield epidemia ij kuittâg teevdi pandemiaetitile tubdâldâhmeerhâid.

Meiddei Kongo ránnjáeennâm Uganda lii nonnim oovtâ jäämmim, mii lohtâs ebolan. Kongost puáttám 59‑ihásâš almai jaamij Uganda uáivikaavpugist Kampalast. Iskoseh čaittii, ete almai lâi puáccám ebola Bundibugyo-variantân, moos ij lah puáhuttâs. Puáhuttâsah láá tuše Zaire-variantân, mii lii virus viärráámus tijppâ.

CDC pala, ete ebolaepidemia leevvân vala vijđásubbooht, tastko kaavpugijn ääsih ennuv ulmuuh oovtâ saajeest já ruukitooimâ tiet ulmuuh lihâdeh ennuv meiddei eennâmraajij rasta. Virgeomâhááh láá-uv huolâst tast, ete tavdâ leevvân ránnjáenâmáid Ugandan já Maadâ-Sudanân. CDC lii almottâm, ete tot áigu orniđ Kongoin, Ugandain já Maadâ-Sudanáin kriisâčuákkim, mast savâstâlloo räjikocceem pehtilitmist. Vala lii epičielgâs, mii ebolavirus variantijd lii leevvânmin Kongost.

Taan ive epidemia lii Kongo 17. ebolaepidemia. Ovdebâš epidemia tiettui moonnâm čoovčâ. Tot lâi vuossâmuš epidemia kuulmâ ihán. WHO mield talle jammii 45 olmožid.

Ebolavirus kavnui vuossâmuu keerdi Ebolajuuvâ pirrâsist Zairest já Maadâ-Sudanist ive 1976. Virus toovât vardemkumeštâs, já njuámmum finnim ulmuin koskâmiärálávt peeli jäämih taavdân.

Käldeeh:
− WHO julisti Kongon ebolaepidemian kansainväliseksi terveysuhkaksi (yle.fi)
− Kongossa puhkesi ebolaepidemia – ainakin 65 kuollut (yle.fi)
− Ebola leviää Kongossa, kymmeniä kuollut (www.is.fi)

Kove: MONUSCO Photos (Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Emil Kárlsen já DJ Hullu­ella lávdás­tává Oulust puáttee vástup­peeivi

Sämmiliih artisteh Emil Kárlsen já DJ Hulluella ađai Eleonora Alariesto puáttiv Oulun roovvâdmáánu oovcád peeivi. Suoi lávdástává vuáruluvâi Oulu2026-klubist Tarkastamo-nommâsii saajeest tijme 20 rääjist. Tábáhtus lii...

Sämmilii Julla Májja ‑kirjeráju­auto toimâ juátkoo

Sämmilii Julla Májja ‑kirjerájuauto toimâ Ruotâst lii finnim fastâ ruttâdem maaŋgâ ive epivisesvuođâ maŋa. Tääl Storuman (ummeesämikielân Lusspie) kieldâ lii lopedâm ruttâdiđ tooimâ, jis...

Ruotâ uástá Himars-rakkeet­päččee­systeem Ovtâs­tum staatâin, Suomâ suápá huolât­tâs­ohtsâš­pargoost Ruotáin

Ruotâ lii meridâm haahâđ ameriklii Himars-rakkeetpäččee­systeem. Uástus árvun lii almottum paijeel čiččâm miljard Ruotâ ruvnâd, ađai nyevt 630 miljovn eurod. Ruotâ piäluštâsvuoimijn iä ovddiist lah...

Uuccâm ive 2027 sämi­tigge­vaaljâi vaaljâ­luvât­tâl­mân nohá itten

Itten ađai 30.9. lii majemuš peivi uuccâđ puáttee ive sämitigge­vaaljâi vaaljâluvâttâlmân, tieđeet Sämitigge. Šleđgâlâš luámáttâh kalga leđe šleđgâlávt vuáláčallum majemustáá meripeeivi tijme 23.59. Pävirluámáttâh vist...

Suomâ almaah toškuu histor­jálii EM-proonsi tuáškum­páálust

Suomâ almai tuáškumpállu­eennâm­juávkku vuoitij lávurduv EM‑proonsi Slovenia vuástá. Koččâmušâst lii Suomâ vuossâmuš rävisulmui árvukišto­miitaal tuáškumpáálust. Suomâ miitaaljuávkun uárnejuvvojeh onne vuossaargâ aalmugjuhleh Tampere Kuávdáštorist. Juhleh älgih...