Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttâh NASA lii almottâm Artemis III ‑missio astronautijd. NASA lii meid tieđettâm detaljijd Artemis III ‑iskoskirdemist, mon ulmen lii valmâštâllâđ olmooškode maccâm Mánudáá asan. Artemis III olášittoo puáttee ive, já tot tuáimá testân Artemis IV ‑mission, mii siäivu Mánudáá maadânäävi oolâ ive 2028.
Artemis III ‑missio komendeijen tuáimá NASA-astronaut Randy Bresnik, kiäst láá ovdil Artemis-kirdem tyehin kyehti komovuotâkirdem. Sun lii orroom komovuođâst 149 pirrâmpeivid, já sun lii toohâm kulmâ komovuotâväzzim. Bresnik lii toimâm komendeijen aalmugijkoskâsii komovuotâsajattuvvâst ISS:st (International Space Station) mätkikoddeest 53.
Missio kirden nomâttui Euroop komovuotâornijdume ESA italialâš astronaut Luca Parmitano. Sun lii viättám 367 peivid komovuođâst ISS:st. Sun lii toimâm meid ISS komendeijen Beyond-mätkikoddeest 2019–2020. Parmitanost láá tyehin kuttâ komovuotâväzzim. Sun lii ohtâ Euroop puoh enâmustáá hárjánâm astronautijn. Parmitano lii vuosmuš eurooplâš astronaut, kote uásálist mánudâšohjelmân. ESA hovdâ Josef Aschbacher almottij jo čohčuv 2025, et ESA vuolgât mánudâšohjelmân italialii, saksalii já ranskalii astronaut.
Missiospesialisteh lává kyehti: NASA-astronauteh Frank Rubio já Andre Douglas.
Rubio lii kirdám ISS:n tuše ohtii, mut sun lii viättám komovuođâst 371 pirrâmpeivid, moi ääigi sun lii toohâm kulmâ komovuotâväzzim. Suu missio koolgâi pišteđ ihepele, mut teknisij čuolmâi keežild tot voonâi pajeláhháá ive kukkosâžžân. Taat lii-uv ovtâstumstaatâlii astronaut kuhemus ovtâskâs komovuotâmätki.
Douglas ij lah kuássin ovdil iällám komovuođâst, mut sun lii insnerastronaut, kiän tuávááš heivee eromâš pyereest teknisávt hästee iskosij čođâlditmân vyeleeb eennâmraađeest. Sust lii kandidaattođhos maašintekniikist, kyehti maistertotkos – nubbe šleđgâtekniikist já nubbe tiätumaašintekniikist – já tuáhtártođhos systeemtekniikist.
Väriastronautin väljejui NASA-astronaut Bob Hines.
Artemis III páččoo NASA Kennedy Space Centerist Floridast SLS‑kyeddimrakettáin. Almaidâh maađhâš Orion-komovuotâskiijpáin Eennâm vyeleeb juurrâmrađan, kost tot taha telakistem- já kuáhtámiskosijd já totká meid tom, maht Eennâm atmosfäär já komovuotâ vaikutteh Orion-kapselân.
Artemis III ‑kirdem lii eromâš hastâleijee, tastko tot siskeeld maaŋgâid vädis rakkeetpäčimijd uánihâš ääigi siste. Vistig juurrâmrađan páččoo Blue Origin ‑mánudâšsiäivoo testâversio, mii vuárdá astronautijd. Orion telakist skiijpân suullân kyevti pirrâmpiäiván. Ton maŋa Orion lyevvee jieijâs mánudâšsiäivost já kuáhtáá SpaceX Starship-testâskiijpâ, moin kalga čođâldittiđ suullân pirrâmpeeivi pištee täärhistmijd já iskosijd.
Artemis III ‑missio pištá suullân kyehti oho, mon maŋa Orion máccá Enâmân já siäivu Kuálhismeerân.
Valmâštâlmeh Artemis III ‑missio várás láá jo joođoost. Orion-komovuotâskiijpâ almaidâh- já huolâttâsmoduleh ovtâstittojeh keesi ääigi, já vuosmuu kerd kirdee telakistemsysteem integristoo komovuotâskiijpân. Meid SLS-rakkeet čokkim ovdán, já rakkeet neelji RS‑25-moottor stelliimeh láá älgimin aldemui aigij.
NASA mield Artemis III lii tehelâš koskâmuddo määđhist Artemis-ohjelm kuhes äigikooskâ ulmij juksâmân: pisováá sajattuv huksim ulmui várás Mánudáá asan já meid vuosmui almaidittum kirdemij várás Marsân.
Käldeeh:
– NASA Marches Toward Artemis III Mission in 2027, Names Crew Members (www.nasa.gov)
– Joseph Aschbacher’s Announcement (www.facebook.com)
Kove: NASA / Bill Stafford