Puásuituálust uđđâ mađhâšeijeeviärun – kieldâhovdâ Tommi Kasurinen muštâl Suomâ vijđásumos kieldâ linjáást puátteevuođâ várás.
Aanaar. Kaskoo Suomâ puoh vijđásumos kieldâ 150‑juhleive kieldâhovdâ Tommi Kasurinen suogârdij taid kieŋâlis nubástusâid, moh láá tääl äigikyevdileh Anarist. Ávus savâstâlmist kuávlu strategisijn ovdedemvuáváámijn ive 2030 räi Kasurinen sáárnui háástuin já máhđulâšvuođâin kuávlust, kost algâaalmug äärbih já maailmvijđosiih ovdedemsundeh teivih.
Šoŋŋâdâh já poccuuh
Kasurinen pajedij šoŋŋâdâhnubástus tovâttem pirâsnubástusâid haldâttuvâs ohtân kuávdáš čuolmân. Arktisii šoŋŋâduv nubástusah keččâledeh puásuituálu uáli korrâsávt. Kasurinen čielgij, et veikâ puásuituálu uási páihálii ekonomiast lii tuše suullân vittâ prooseent, te ton tuođâlâš vaiguttâs lii čuuvtij stuárráb. Toos vuáđuduvá ubâ Aanaar kove maailmvijđosávt. Taan kován kuleh ärbivuáválâš tyeji, šievšlaajâg purrâmuškálvusyergi já tavekuávlu kiäsuttemvyeimi mađhâšemčuosâttâhhân.
Mađhâšem haldâšem já mađhâšeijeeviäru
Savâstâllâm sirdâšui talle tuuriism korrâ lassaanmân. Meid italialiih turisteh puátih ain stuárráb juávkkun Anarân. Iänááš sij puátih Avveel kirdemkiedi peht, kost Finnairist lii piäiválâš ohtâvuotâ Helsigân.
Turistij meeri ij kolgâččii hiäjusmittiđ kuávlu herkis ekosysteem. Kasurinen nonnij, et sun lii kuáđđám vuáđulii iävtuttâs Suomâ staatâhaldâttâhân. Iävtuttâs siskeeld keevâtlijd iävtuttâsâid aalmuglii mađhâšeijeeviäru várás, mii lii tääl valmâštâllâm vyelni (staatârääđi siijđoh suomâkielân). Kasurinen smiättá 3–7 euro máávsu iijâst. Ruttâ kevttuuččij infrastruktuur paijeentolâmân, pirâssuoijâlmân já kieldâ palvâlussáid.
Kieldâ vuávám siskeeld nelji kuávdáš ääši: ovdâsvástádâslii mađhâšem, luánduäärbi suojâlem, sämisiärvus nanodem (eromâš tiäddu škovliimist já škoovlâin) sehe kieldâlij pyereestvaijeempalvâlusâi pyeredem. Taas kiävttojeh ihásávt 3–4 miljovn eurod já ton lasseen Euroop union ruttâdem.
Kulttuurliih šaldeh Italia já Laapi kooskâst
Savâstâllâm loopâst Kasurinen muštâlij, et sun lii uáli jo tuđâvâš Laapi já Italia kulttuurlij koskâvuođâi naanoosmân. Taan kyevtpiälálii ulme naanoodmân Aanaar aalmuglâšopâttâh piäjá vuosmuu keerdi joton kyehti italiakielâ kuursâ, mii fáálá aanaarláid uđđâ uáinu italialii elimân já kulttuurân. Kuursah älgih čohčâmáánu 15. peeivi.
Kove: Gianfranco Nitti