Uđđâvuođâ­raketteh: Alme rottâs, uáivileh juáhášuveh já ruuđah kirdet­tuv­vojeh áimoid

Ihe mulsâšuvá, já alme puálá val kirjáábeht ko kuovskâseh. Eennâm tuárgist, elleeh láá jaamâs suorgânâm, já ulmui uáivileh juáhášuveh ”uđđâvuođâkuovskâsij” anolâšvuođâst. Uđđâvuođârakettij pääččim lii vuordum puddâ já meid puoh enâmustáá savâstâllum probleem uđđâvuođâjuhlomist. Maht te ääši jo haalijd uáiniđ.

Rakettij pääččim lii rituaal, mii kiäsut ulmuid. Sij puátih päihistis olgos ohtsii puudân tuáivuttiđ kuáimásis šiev uđđâ ive. Sevŋis iijâst rakettij čuovâ oro lopádâssân mastnii pyerebist: ko lii uđđâ ihe, te lii meid uđđâ algâ. Já toh raketteh láá ain nuuvt hirmâd muččâdeh, ko taid kiäččá…

Liijkágin mun jieš jiem lah rakettij kyeditteijee. Mondiet?

Rakettij pääččim hááituh ležeh kal puohháid tobdoseh. Larmâ hettee ijjâráávhu. Tot suorgât elleid já toovât streesâ ulmuid. Piäluštemlágádâsâst já poolisist lii ain huáppu. Jyehi ive pyecceiviäsuh tievih pyellim‑ já čalmevádulijn ulmuin, kiäh láá maŋgii val uáivist läädist tovkkušâm rakettijgijn, veik tuáhtáreh ain várutteh rakettij vaarâin. Njunán šliämáád maŋgâ tiijme nuuvt piškeris áimu, et lii väädis vuoiŋâđ, já čoolmijd-uv tot suovâ puáldá. Uđđâvuođâ ilo lii nuuhâm, já majemustáá iđedist lii turdij čurgim äigi: kuáros rakkeetpaketteh, kuunah, cokkiittempiergâseh já motomin päävkithánnáá raketteh-uv kávnojeh kááđui tievâ.

Já tastoo lii val ruđâlâš peeli – toh puustavlávt aalman kirdettum miljovneh. Oovtâ eehid ääigi olmijd pävkittuvvoo taggaar ruttâsumme, main puávtáččij piemmâđ kievhis ulmuid, iäláskittiđ maaŋgâid kielâid já nuuvt ain. Lii-uv tiet muádi sekundân iđestâm ilo tuođâi-uv haddees árvusâš taggaar ääigi ko tiervâsvuotâkuávdái ijjâkocemeh-uv šiäštojeh meddâl tiervâsvuotâpalvâlusâin? Raketteh tiäđust-uv máksojeh ovtâskâs ulmui puursâst, ko vist almoliih manoh máksojeh viäruruđâigijn. Tast lii vises iäru.

Amahân te čuávdus ij lekken tievâslâš rakkeetkiäldu ige raijiihánnáá pávkuttemgin. Jis ličij veik ohtsâš rakettij pääččim kostnii? Tágáreh päčimeh kepidiččii hááituid já meid šiäštáččii ruuđâ. Siämmást puávtáččij smiettâđ, lijgoččii-uv täin šeštum ruuđâin motomehkin miljovneh ulmui eellim pyereedmân toin naalijn, et uđđâvuođâ ilo ij totaallávt monâttuuččii.

Uđđâvuođâraketteh láá mii ääigi uđđâvuođâ symbool. Lii vises, et rakettij pääččim lyevvee ulmust vuáimálii dopamiincirgáttuv já pyevtit šievmielâ hormonijd uánihâš ááigán. Taat ilo pištá tuše ton ääigi ko raketteh čyevvejeh alme.

Čuávuváá tove ko alme päävkit ivnijd, puáhtá koijâdiđ, maid puorijd taigijn euroigijn ličij puáhtám porgâđ. Jis tot ličij veik miinii puorijd tavoid ulmuu jieijâs eellimpirrâsist? Mun smietâm, et ááigum jieččân ”rakkeetruđâigijn” tiiláđ peenâid, main lii tekstâ anarâškielân. Tagarij penâigijn lii ilo čalâččiđ muuštonmiärkkumijd já čäälliđ vuálá pápárijd. Talle tot pyeri tobdo paijaan pirrâ ive talle ko tuáppee peenâ kietâsis.

Kove: PublicDomainPictures (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Kirjoita kommenttisi!
Kirjoita nimesi tähän

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Aalmuglâš­áánnum rakettij pääččim­kiäldust ovdán Suomâ ovdâs­koodán

Aalmuglâšáánnum rakettij pääččimkiäldust Suomâst lii uážžum paijeel 50 000 vuáláčálusid já tienuuvt ovdán ovdâskoodán. Aalmuglâšáánnum rahtui esken moonnâm ive majemuu peeivi adai vuáláčáluseh, moh váttojeh...

Ovtâstum staatah volliittij Venezuelan já faŋgij president Nicolás Maduro

Vástuppeeivi já lávurduv koskâsii iijâ Ovtâstum staatah volliittij Venezuela uáivikaavpug Caracasân. Vollitmeh čuoccii meid eres soojijd uáivikaavpug aldasijn. Ovtâstum staatâi suátivievâ eromâšjuávhuh fäŋgejii Venezuela...

Mätki čoođâ Tave-Euroop, mii ij innig haalijd kietâ­ruuđâid

Suomâst käähvi-uv piäsá uástiđ tuše korttáin. Piäiválii tábáhtuumeest šadda hundâruššâđ vuáđulii nubástume: fyysilâš ruttâ lii ain ucceeb tiervâpuáttám, já pandemia lii jođálmittám taam nubástus. Helsig,...

Maid uđđâ ihe puáhtá – teikâ puávtáččij pyehtiđ – fárustis?

Ive majemuu peeivi ulmuuh läävejeh apteđ tane já keččâđ taaneest, maggaar ihe te lii puátimin. Teikâ jis ij tane keevti, ko tot annoo varâlâžžân,...

Anarâš aavis toimâttem ruđâlii uáinust

Motomin mun tuáivum, et Anarâš aavis ličij tego Helsingin Sanomat: liččii ennuv pargeeh, liččii jyehi toimâtteijest jieijâs spesiaalsyergih, liččii ennuv čäällimfáádáh jyehi almostitmân, liččii...