Mun jiem kođe jur ollágin, mut motomin mun liijká kođám. Jis mun kođám, te talle mun kođám suhháid. Eromâšávt kirdemmaađhij ääigi kođđeem lii muu mielâst pyeri äigiájánâs. Talle mätki-uv mana huápubeht. Kođđeem tuáimá meid sosiaallávt savâstâlmij fáddán: táválávt kirdemeemeed lii orostistám muu puotâ já koijâdistám, maid mun lam kođemin já kiäs. Talle ko mun kođám, te peesâm jurdâččiđ kođedijnân eidu tiätu ulmuu. Tot lii muu mielâst puoh hävskimus äšši kođemist.
Kirdemmašinist suhái kođđeem lii moonnâm pyereest, mut lam meiddei motomin feilim. Tääl kavnim kođđei várás rahtum mađhâšemravvuid Finnair mätkisiijđost, te meridim čäälliđ blogi kirdemkođemist. Mun lijjim ravvuigijn aaibâs oovtâ uáivilist. Iäruh ”táválii” kođemân iä lah nuuvt hirmâd stuárráh, mut toh láá kuittâg. Tehelumos äšši lii máátkán rahttâttâm kuđâlmáin.
Vuosmuš čuolmâ lii sagij valjim. Torvotäärhistmist meetaalsäägih láá vaigâdeh, nuuvt et lii pyereeb valjiđ jo-uv lastik‑ teikâ muorâsaagijd. Mun jieš kođám mielâstubbooht muorâsagijgijn. Lam iskâm bambu‑ já suáhisaagijd, já lijkkuum eenâb suáhisaggijd tondiet ko toh iä suujâ kieđâin toin naalijn ko bambu taha (aainâs-uv must). Muorâsäägih láá ain moonnâm torvotäärhistmist čoođâ. Skerreid-uv kođđee sáttá tarbâšiđ, mut toh kalgeh leđe tulceh já toh uážžuh leđe enâmustáá 5 cm kuheh.
Nubbe äšši lii kuuđâlm valjim kirdemmáátkán. Saje lii kirdemmašinist ain kääržib ko pääihist. Tondiet lii-uv älkkeemus haldâšiđ ucceeb kuuđâlm. Meid myensteris tááhust ohtâkiärdánis kuđâlmeh suápih kirdemmáátkán pyerebeht ko vädissiähá kuđâlmeh. Ohtâkiärdánis kuđâlmijgijn mun uáivildâm tagarijd, main iä lah vädis kovoseh iäge meendu maaŋgah ivneh. Stuárráámus suijâ munjin vädis kuđâlmij velttimân lii tot, et läigiuáivátteh väldih saje laavhâst já askeest. Must läävee leđe ain mudoi-uv ennuv kálvu laavhâst, tastko tiätumaašin já kirjeh še annojeh. Kovosijd mun jiem mušte paajeeld, nuuvt et taid ferttee távjá tärhistiđ. Talle kođđee taarbâš ravvuid pááppár alne. Paijeelmiäráliih pápáreh vist väldih saje laavhâst. Neetisthân toh ravvuuh kal liččii, mut netti ij ain lah kirdemmašinist kiävtust – teikâ ton kevttim máksá. Stuorrâ kuđâlmijd mun jiem kirdemmašinist kođáččii, tastko toh väldih saje. Jiemge valjiiččii máátkán tagarijd laaigijd, main kirdá ennuv kovjâ. Must alnaan lii kovjâallergia, já kiitiätá ránnjástoovli mađhâšeijeegin ij askasis assaas kovjâpoolvâid teikâ maaŋgâid uáiváttijd haalijd.
Kuálmád äšši lii tot, maht te jođettiđ kuuđâlm. Kägisseehâš teikâ taggaar seehâš, mast lii ruttimsalvân, tuáimih pyereest. Kannat jyehi tááhust valjiđ taggaar jođettemvyevi, et lääigih iä juurâ pirrâ lättee kirdemmašinist, pic toh pisoh seehâ siste čurgâdin já muččâdin.
Niäljád hástu lii toollâđ čoolmijd kođđemsäägist toin naalijn, et toh iä ruáttáá já kárgáá. Taam mun lam šušme peht oppâm. Lii pyeri uigâđ koorhâid kođđeemsagij njunán. Toh aneh huolâ tast, et čalmeh iä kárgáá. Lam jieš karttâm uuccâđ kárgám čoolmijd kirdemmašinist, já tot ij lah maailm hävskimus pargo. Motomeh kođđeeh piejih kuuđâlmsis nuuvt kočodum eellimlääigi, nuuvt et jis miinii mana puástud, te talle lii älkkee nuollâđ kuuđâlm eellimlääigi räi já rugâstiđ patârâm čoolmijd majemustáá tobbeen maassâd. Jieš mun jiem lah taam kuássin porgâm. Pyeremus vyehi velttiđ vaahâg lii leđe tärkki čolmijgijn.
Viiđâd äšši lii kođđeemkietâčálálduv huánánem paifakkist turbulens ääigi. Must kietâčáláldâh lii muttum epistäđisin tondiet ko maašin lii njuškom. Lam liijká lamaš nággár já kođđáám ovdâskulij tondiet ko šušmepitá lii lamaš väädis kyeđđiđ koskân eidu tien muddoost. Talle lam mainâšâm ääšist lappâdjottee stuertân já koijâdâm muččâdávt, puávtáččij-uv sun tuálvuđ tiervuođâid kapteenân, et muu kođđeemkietâčáláldâh lii muttuumin hyennin njuškoo kirdemkiäinu tiet. Nuuvt et ličij-uvsun mahten máhđulâš kirdeđ täsivubbooht? Tiervuođah láá kale mojonjalmijn tolvum stivrimuásádâhân, já lam finnim tiervuođâid maassâd já luhotuáivuttâsâid kođemân. Já suháh láá kale toin-uv naalijn valmâštum já luhhoost meid kevtteesis tuhhim.
Kove: Marja-Liisa Olthuis