Nuorttâriijkâ lii vuáittám Euroviisuid 2025. JJ, jieijâs noomâ mield Johannes Pietsch, lávlum pittá Wasted Love uážui ohtsis 436 čyegisid. Wasted Love finnij tievâ čuággáid käävci eennâm tuámárijn: Belgiast, Suomâst, Saksaast, Irlandist, Latviast, Vuáládâhenâmijn, Taažâst já Ruotâst. Ton čuággáin 258 pottii áámmátraađijn já 178 čyegisid keččein. Tievâ keččeečuággáid tot ij kuittâg finnim oovtâgin enâmist.
YLE čáálá, et meid syemmiláid kulá smavvâ pittááš Nuorttâriijkâ JJ vuáitust. Artist pihtâseh lijjii syemmilii Teemu Muurimäki vuáváámeh. Meid lávdástâllâm visuaallii peeleest lâi syemmilâš Ari Levelä pargoost.
Wasted Love lávloo JJ lii nuorâ avestis huolâhánnáá jo lekkâm pálgás klassiklii muusik maailmân. Sun láávlui TV ornim Starmania-lávlumkištoost, já sun peesâi finalân ive 2021. Tääl artist lávlu meid Wien statâoopperast, já sun lii lamaš fáárust maaŋgâin puovtâdmijn, tego Tijdâhuilu (Die Zauberflöte), Von der Liebe Tod já Tschick. Lávdástâllâm lasseen sun lohá muusik Wien muusik- já taaiđâollâopâttuvâst (MUK). Lávloo lii šoddâm Wienist ive 2001, já sun rávásmij Dubaist ovdil ko sun maacâi Wienân ive 2016. Suu lávlumjienâ lii eromâš ollâ kontrateenoor, mii olá nisonij sopraano aloduvváid.
Majemustáá Nuorttâriijkâ vuoitij Euroviisuid Kööbenhamânist ive 2014, ko artist Conchita Wurst, jieijâs noomâ mield Tom Neuwirth, vuoitij taid pittáin Rise Like a Phoenix.
Israel nubben ruossâlâs vuoiŋáin
Israel lâi kuhháá njunošist kištoi ovdándijn mut táppái loopâst Nuorttâriijkân já finnij 357 čyegisid.
Sämikiel čielgejeijeekyevtis puovttijn čielgâsávt uáinusân sehe semifinalist já finalist eđe Israel uásálistmist Euroviisuid, mast lii savâstâllum taan ive ain eenâb: taat lii jo nubbe ihe ko Israel vollit Gazan já toovât tobbeen humanitaarlii eđe. Taat lattim ij kuulâ lávlumkištoi vuoiŋân, mii lii oovtâst porgâm já oovtâstorroom.
Talle ko Nuorttâriijkâ vuáittu čielgâi, meid syemmilâš čielgejeijee Mikko Silvennoinen lâi hiälputtum já šuáhkádij, et luhhoost puáttee ive Euroviisuh láá piäluštum.
Kievrâmus munevyeitteeiävtukkâs KAJ poođij niäljádin
Euroviisui kievrâ munevyeitteeiävtukkâs Ruotâ, mon ovdâstij Suomâ Vöyrist ässee lávlumjuávkku KAJ, poođij niäljádin sävnilavluinis Bara bada bastu. KAJ finnij 12 čuággád tuše ohtii. Taid čuággáid tot finnij Islandist. Taažâ, Suomâ já Sveeici áámmáträäđih adelii toos 10 čyegisid.
Vöyri kieldâ áigu palhâšiđ KAJ lávloid, muštâl kieldâhovdâ Jan Finne Ilkka-Pohjalainen-loostân. KAJ miänástusâst kieldâ lii ilolâš, veik tot ij vuáittámgin. Loostâ mield Vöyri lii vuáváámin KAJn palhâšume já máhđulijd juuhlijd talle ko lávlootrio Kevin Holmström, Axel Åhman já Jakob Norrgård mäccih Suomân. Palhâšume lohtâs moinnii naalijn sävniteeman.
KAJ-brändi lii tääl uáli pakkâ äšši Suomâst: KAJ-teemasiih kahhuuh, čiiŋah, haatah, tarveh já T-pääiđih láá vuobdum pyereest. KAJst láá kiddiistum meid stuorrâ irâttâsah tego DNA já Hartwall.
Erika Vikman ohtnubálovváád
Suomâ ovdâsteijee Erika Vikman poođij ohtnubálovádin pitáinis Ich komme. Tot finnij tievâ čuággáid Nuorttâriijkâ rääđist já ohtsis 196 čyegisid. Suu laavlâ lâi eromâš seksistlâš já ruokkâd. Tot finnij áámmátraađijn 88 čyegisid já keččein 108 čyegisid. Mune-ennustmijn Vikman pittá lâi árvuštâllum viđâdin teikâ kuđâdin.
Meid käähvivuoššâm luhostuvá Suomâst
Syemmilâš ilo Euroviisuin lii Eestieennâm lavluu Espresso macchiato kuálmád saje. Taan lavluu nubben rähten lii syemmilâš Johannes ”Kiro” Naukkarinen. Taam pitá láávlui Tommy Cash. Taat laavlâ finnij 356 čyegisid.
Käärijä fáárust fiinaal kooskâ artistin
Ive 2023 Euroviisuin nubben puáttám Käärijä lii šoddâm euroviisuaalmug jielâhin pitáinis Cha Cha Cha. Taan tove sun láávlui oovtâst tijmáin aalmugjielâháin Baby Lasagnain. Suoi láin ráhtám mashup sunnuu pittáin adai Cha Cha Chast já Rim Tim Tagi Dimist. Suoi lává meid oovtâst ráhtám ohtsii pitá #eurodab, mast ij liähtu mahten vááilu.
Pittáid adelum čuággáh juáhásuvvii ennuv
Čuággái rekinistem ovdánij tuohu teehi, ige raađijn orroom lemin ohtsâš linjá. Áinoo ovdâsteijee äšši lâi tot, et áámmátliih lijkkojii enâmustáá balladáid. Áámmáträäđih jienâstii vuosmužžân Nuorttâvääldi (258 čyegisid). Sveicci poođij nubben taan jienâstmist (214 čyegisid) já Ranska kuálmádin (180 čyegisid).
Keččei adelem jienah iäránii čuuvtij áámmátraađij adelem jienâin. Ovdâmerkkân Stuorrâ-Britannia já Sveeici ovdâsteijeeh iävá uážžum oovtâgin čuággá.
Käldeeh:
– Analyysi: Kaikkien aikojen suomalaisista viisuista tuli pannukakku (yle.fi)
– Austria’s JJ wins the Eurovision Song Contest 2025 (eurovision.tv)
– Vöyri palkitsee KAJ’n jäseniä – Kunnan kiitos liittyy saunomiseen (ilkkapohjalainen.fi)
Kove: Fabrizio Brecciaroli