22.7.2024 lâi mittedemhistorjá pakkâsumos peivi maailm­vijđosávt

Vuossaargâ 22.7.2024 lâi eennâmpáálust puoh pakkâsumos peivi, mon olmooškodde lii kuássin mittedâm. Taan peeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ lâi maailmvijđosávt 17,15 °C, tieđeet Copernicus-palvâlus. Eskin pasepeivi 21.7.2024 mittedui mittedemhistorjá pakkâsumos peeivi ton räi, ko ton peeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ lâi 17,09 °C. Ovdil taan ive liegâsvuotâulâttâsâi puoh pakkâsumos peivi mittedui syeinimáánu 6. peeivi 2023. Talle koskâmiärálâš liegâsvuotâ maailmvijđosávt lâi 17,08 °C.

Copernicus hovdâ Carlo Buentempo mielâst lii hirmástuttee, mon stuorrâ iäru lii majemui 13 mánuppaje liegâsvuođâ já ovdebái liegâsvuotâulâttâsâi kooskâst. ”Mij lep tääl uáli jo uđđâlágán tiileest”, sun iätá. Buentempo arvâl, et šoŋŋâduv lieggânem mield puáttee mánupoojij já iivij ääigi meid uđđâ ulâttâsah cyevkkejuvvojeh.

Eennâmpáálu koskâmiärálâš liegâsvuotâ lii táválávt ollâgumos kesimáánu loopâ já porgemáánu aalgâ kooskâst, mii tiäivá oohtân taavaapiäláá pállupele keesijn. Suijân toos lii tot, ete taavaapiäláá pállupele iveääigih stivrejeh eennâmpáálu olesliegâsvuođâid. Taavaapiäláá pállupele stuorrâ nanameh lieggâneh jotelubbooht ko máddáápiäláá pállupele váldumeerah pyehtih čuáskuđ tave kesimánupoojij ääigi. Copernicus-palvâlus analyys čuujoot toos, ete uđđâ liegâsvuotâulâttâssáid lii taan já moonnâm ive vaiguttâm Antarktis tälvi, mii lii lamaš čuuvtij lieggâsub ko táválávt.

Šoŋŋâdâhtotkei mield majemuu tove eennâmpáálust lâi siämmáá liegâs ko tääl 125 000 ihheed tassaaš.

Käldeeh:

– Maanantai oli maailmalla mittaushistorian kuumin päivä (yle.fi)

– New record daily global average temperature reached in July 2024 (climate.copernicus.eu)

Kove: Joe (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Avveel taarbâš pyere­bijd kirdem­ohtâ­vuođâid

Jotteem uáinust keesi já čohčâ láá jo kuhháá lamaš vädis ääigih Aanaar kieldâst: Avelân ij oro mahten pesâmin olgoláá kirden, ige kal Avelist olgoláágin....

Emil Kárlsen já DJ Hullu­ella lávdás­tává Oulust puáttee vástup­peeivi

Sämmiliih artisteh Emil Kárlsen já DJ Hulluella ađai Eleonora Alariesto puáttiv Oulun roovvâdmáánu oovcád peeivi. Suoi lávdástává vuáruluvâi Oulu2026-klubist Tarkastamo-nommâsii saajeest tijme 20 rääjist. Tábáhtus lii...

Sämmilii Julla Májja ‑kirjeráju­auto toimâ juátkoo

Sämmilii Julla Májja ‑kirjerájuauto toimâ Ruotâst lii finnim fastâ ruttâdem maaŋgâ ive epivisesvuođâ maŋa. Tääl Storuman (ummeesämikielân Lusspie) kieldâ lii lopedâm ruttâdiđ tooimâ, jis...

Ruotâ uástá Himars-rakkeet­päččee­systeem Ovtâs­tum staatâin, Suomâ suápá huolât­tâs­ohtsâš­pargoost Ruotáin

Ruotâ lii meridâm haahâđ ameriklii Himars-rakkeetpäččee­systeem. Uástus árvun lii almottum paijeel čiččâm miljard Ruotâ ruvnâd, ađai nyevt 630 miljovn eurod. Ruotâ piäluštâsvuoimijn iä ovddiist lah...

Uuccâm ive 2027 sämi­tigge­vaaljâi vaaljâ­luvât­tâl­mân nohá itten

Itten ađai 30.9. lii majemuš peivi uuccâđ puáttee ive sämitigge­vaaljâi vaaljâluvâttâlmân, tieđeet Sämitigge. Šleđgâlâš luámáttâh kalga leđe šleđgâlávt vuáláčallum majemustáá meripeeivi tijme 23.59. Pävirluámáttâh vist...