22.7.2024 lâi mittedemhistorjá pakkâsumos peivi maailm­vijđosávt

Vuossaargâ 22.7.2024 lâi eennâmpáálust puoh pakkâsumos peivi, mon olmooškodde lii kuássin mittedâm. Taan peeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ lâi maailmvijđosávt 17,15 °C, tieđeet Copernicus-palvâlus. Eskin pasepeivi 21.7.2024 mittedui mittedemhistorjá pakkâsumos peeivi ton räi, ko ton peeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ lâi 17,09 °C. Ovdil taan ive liegâsvuotâulâttâsâi puoh pakkâsumos peivi mittedui syeinimáánu 6. peeivi 2023. Talle koskâmiärálâš liegâsvuotâ maailmvijđosávt lâi 17,08 °C.

Copernicus hovdâ Carlo Buentempo mielâst lii hirmástuttee, mon stuorrâ iäru lii majemui 13 mánuppaje liegâsvuođâ já ovdebái liegâsvuotâulâttâsâi kooskâst. ”Mij lep tääl uáli jo uđđâlágán tiileest”, sun iätá. Buentempo arvâl, et šoŋŋâduv lieggânem mield puáttee mánupoojij já iivij ääigi meid uđđâ ulâttâsah cyevkkejuvvojeh.

Eennâmpáálu koskâmiärálâš liegâsvuotâ lii táválávt ollâgumos kesimáánu loopâ já porgemáánu aalgâ kooskâst, mii tiäivá oohtân taavaapiäláá pállupele keesijn. Suijân toos lii tot, ete taavaapiäláá pállupele iveääigih stivrejeh eennâmpáálu olesliegâsvuođâid. Taavaapiäláá pállupele stuorrâ nanameh lieggâneh jotelubbooht ko máddáápiäláá pállupele váldumeerah pyehtih čuáskuđ tave kesimánupoojij ääigi. Copernicus-palvâlus analyys čuujoot toos, ete uđđâ liegâsvuotâulâttâssáid lii taan já moonnâm ive vaiguttâm Antarktis tälvi, mii lii lamaš čuuvtij lieggâsub ko táválávt.

Šoŋŋâdâhtotkei mield majemuu tove eennâmpáálust lâi siämmáá liegâs ko tääl 125 000 ihheed tassaaš.

Käldeeh:

– Maanantai oli maailmalla mittaushistorian kuumin päivä (yle.fi)

– New record daily global average temperature reached in July 2024 (climate.copernicus.eu)

Kove: Joe (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Kappeer­pingviineh Zavo­dovski suol­lust láá kiäp­pán­min

Stuorrâ-Britannia aalmuglii Antarktis-tutkâmlágádâs BAS (eŋg. British Antarctic Survey) totkeeh láá tutkâm máddáápiäláá Atlant váldumeerâst leijee Zavodovski suolluu iivij 2011 já 2025. Brittiliih totkeeh muštâleh,...

Suomâ, Taažâ já Kanada räije­jeh ryeš­šilij valas­tellei viisu­mijd

Suomâ haldâttâs meridij tuorâstuv staatârääđi almosčuákkimist, ete tot čavgee viisumij mieđettem ryeššiláid valastelleid. Suomâ olgominister Elina Valtosii (kok.) mield Ruoššâ kiävttá valastâllâm propaganda koskâuámmin. –...

Anarâškielâ servi almostit kyehti párnái­kirje skammâ­máánust

Anarâškielâ servi lii juátkám párnái- já nuorâikirjij almostittem. Tot almostit kyehti kirje 40‑ive juhlij ohtâvuođâst. Mainâsij ihe – Ijâttes ijjâ Vuosmuš tääl almostuvvee kirje lii párnái...

Kollekielâ-palhâ­šume mieđet­tui emeritus­professor Nils Øivind Helan­derân

Taankiärdásâš Kollekielâ-palhâšume lii mieđettum emeritusprofessor Nils Øivind Helanderân. Palhâšume mieđettui sunjin kuhes já maaŋgâpiäláág eellimpargoost sämikielâi oovdedmist. Palhâšume keigejui sunjin Helsigist skammâmáánu 11. peeivi....

Suomâ šoŋŋâ­dâh lii lieg­gân­min torvo­lii rääji paijeel

Taan ive keesi lâi vaigâd Euroopân. Koskâ- já Maadâ-Euroopist lijjii korrâ pakkâpajeh, juuvah kuškii já sehe elleeh já ulmuuh killájii. Pakkâseh maksii Euroopân joba...