22.7.2024 lâi mittedemhistorjá pakkâsumos peivi maailm­vijđosávt

Vuossaargâ 22.7.2024 lâi eennâmpáálust puoh pakkâsumos peivi, mon olmooškodde lii kuássin mittedâm. Taan peeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ lâi maailmvijđosávt 17,15 °C, tieđeet Copernicus-palvâlus. Eskin pasepeivi 21.7.2024 mittedui mittedemhistorjá pakkâsumos peeivi ton räi, ko ton peeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ lâi 17,09 °C. Ovdil taan ive liegâsvuotâulâttâsâi puoh pakkâsumos peivi mittedui syeinimáánu 6. peeivi 2023. Talle koskâmiärálâš liegâsvuotâ maailmvijđosávt lâi 17,08 °C.

Copernicus hovdâ Carlo Buentempo mielâst lii hirmástuttee, mon stuorrâ iäru lii majemui 13 mánuppaje liegâsvuođâ já ovdebái liegâsvuotâulâttâsâi kooskâst. ”Mij lep tääl uáli jo uđđâlágán tiileest”, sun iätá. Buentempo arvâl, et šoŋŋâduv lieggânem mield puáttee mánupoojij já iivij ääigi meid uđđâ ulâttâsah cyevkkejuvvojeh.

Eennâmpáálu koskâmiärálâš liegâsvuotâ lii táválávt ollâgumos kesimáánu loopâ já porgemáánu aalgâ kooskâst, mii tiäivá oohtân taavaapiäláá pállupele keesijn. Suijân toos lii tot, ete taavaapiäláá pállupele iveääigih stivrejeh eennâmpáálu olesliegâsvuođâid. Taavaapiäláá pállupele stuorrâ nanameh lieggâneh jotelubbooht ko máddáápiäláá pállupele váldumeerah pyehtih čuáskuđ tave kesimánupoojij ääigi. Copernicus-palvâlus analyys čuujoot toos, ete uđđâ liegâsvuotâulâttâssáid lii taan já moonnâm ive vaiguttâm Antarktis tälvi, mii lii lamaš čuuvtij lieggâsub ko táválávt.

Šoŋŋâdâhtotkei mield majemuu tove eennâmpáálust lâi siämmáá liegâs ko tääl 125 000 ihheed tassaaš.

Käldeeh:

– Maanantai oli maailmalla mittaushistorian kuumin päivä (yle.fi)

– New record daily global average temperature reached in July 2024 (climate.copernicus.eu)

Kove: Joe (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Anarâš aavis kesiluámu lii nuuhâm – Mii lohhest paasij luvâ­hánnáá taan ääigi?

Anarâš aavis kulmâ oho pištám kesiluámu lii nuuhâm. Toimâttâskodde čäliškuát oppeet uđđâsijd. Taan čallust aavis čáálá čuákánkiäsu motomijn tagarijn uđđâsijn, maid tot mudoi ličij...

Maailm algâ­aalmugij peivi viettui porge­máánu 9. peeivi

Maailm algâaalmugij peivi viettui porgemáánu 9. peeivi. Taan peeivi ulmen lii pyehtiđ uáinusân algâaalmugij vuoigâdvuođâid, kulttuurijd, kielâid já ärbivuovijd sehe muštottiđ algâaalmugij sajattuvvâst maailm...

Euroopist uáinoo tievâslâš piäiváá­siävŋánem – Suomâst tot uáinoo uássin

Euroop kiäččá Piäiváá kulij koskoho porgemáánu 12. peeivi, ko tievâslâš piäiváásiävŋánem uáinoo Tave-Atlant alne já Viestâr-Euroopist. Ive 1999 maŋa taat lii vuosmuš Euroopist uáinojeijee...

Jurduuh anarâš­kielâ uápuin Säämi máttáát­tâs­kuáv­dáást

Čällee: Maija Nordqvist Addâgâs, mun jiem ibbeerd. Taat ceelhâ lâi korrâ kiävtust čohčuv ko mun algâttim anarâškielâ uápuid Säämi máttááttâskuávdáást. Mun värrejim Anarân mäddin, jiemge...

Mii lii ”saada” sämikielân?

Mii lii saada sämikielân? Lii-uvks tot ain uážžuđ teikâ finniđ? Kuás kalga kevttiđ nube já kuás nube? Tágárijd koččâmušâid kielâtiettee távjá finnee. Mun meid...