Maadâurbe­sorme koddá peesijd Tuurku suáluikuávlust

Turun sanomat -lostâ čáálá tast, et peesih jäämih Tuurku suáluikuávlust. Ton tyehin lii muorâid koddee maadâurbesorme-nommâsâš kuobârtavdâ (suomâkielân etelänversosurma). Taavdâ toovât Diplodia sapinea -kuobâr, mon nommâ sämikielân puávtáččij leđe veik peciurbe­rottokuobâr.

Luánduvärikuávdáá mield peciurbe­rottokuobâr kavnui vuosmuu keerdi Suomâst ive 2021. Koškes já pakkâ keesih jodálmitteh kuobbâr muttum taavdâtovâtteijen, kuás tavdâ puáhtá älkkeebeht njuorâdiđ muorâ cevzimnaavcâid. Maadâurbesorme kávnoo eromâšávt muorâin, moh láá killám koškásist.

Tuurku kuávlust Paraisiist, Nauvost, Korppoost, Houtskarist já Iniöst láá jo tuhátteh jáámmám muorah. Luánduvärikuávdáá totkeeh irâtteh selvâttiđ taavdâ tovâtteijee kuobbâr levânem.

Ovdil ive 2021 maadâurbesorme lii kavnum Suomâst kiävuin, main tot lii kiävttám ravâdin jáámmám orgaanlii amnâs. Ton lasseen tot lii kavnum meid peesi ihešoddâmkeerdijn, main iä lah vuottum magarehkin puáccámmeerhah.

Maadâurbesorme meerhah láá eereeb iärrás maddust ruškodeijee kuácceeh já viärráábijn tábáhtusâin ruškodeijee kierruuh-uv. Maadâurbesorme lii táválâš muorâid koddee tavdâ Koskâ-Euroopist. Vuosmuuh maadâurbesorme tovâttem taavdah kávnojii Vuáládâhenâmijn 1980-lovvoost. Saksaast Meccitutkâmlágádâs perustuuškuođij almonist 2010-lovvoost.

Käldeeh:

– Männyt kuolevat pystyyn saaristossa – taudin takana on sieni, jonka tutkijat pelkäävät leviävän pian laajalle Suomessa (www.ts.fi)

– Diplodia sapinea (gd.eppo.int)

– Ilmastonmuutos etenee mäntyihin (kordelin.fi)

Kove: Pauli Rämö

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Juho Kähkösii nágus­tutkâmuš: Šoŋŋâdâh­lahâ­asâttem vaikut­tâsah juáhá­šuveh epitäsi­vávt eennâm­tieđâ­lávt

Šoŋŋâdâhnubástus já šoŋŋâdâhlahâasâttem mutteh pisovávt arktisii kuávlu mađhâšem, mut vaikuttâsah iä tubduu eennâmtieđâlávt täsivávt. Njuolgâdusah vaigutteh eresnáál Tave-Suomân já eromâšávt sämikuávlun ko Koskâ-Euroopân, tastko...

Irene Fofonoff lii väljejum nuort­tâlij luáttámuš­olmožin – Lâi áinoo iävtuk­kâs

Čevetjávrálâš Irene Fofonoff väljejui nuorttâlij luáttámušolmožin pajan 2027–2029. Sun lâi vaaljâin áinoo iävtukkâs, já nuuvt vaaljâlävdikodde nonnij suu valjim tállán čuávuváá peeivi tast, ko...

Sämikielâlij oppâ­materi­aalij pyev­tittem ruttâ­dem piso siämmáá tääsist ive 2027 staatâ budjet­iävtut­tâsâst

Suomâ haldâttâs meridij siskálmittiđ ive 2027 budjetiävtuttâsân iävtuttâs sämikielâlij oppâmateriaalij ruttâdem siäilutmist ive 2026 tääsist ađai 800 000 eurost, muštâl Sämitigge tiäđáttâsâstis. Tiäđuh vuáđuduveh Suomâ...

Taažâ juátká oljo- já kaasu­pooráá­mijd arktisii kuávlust

Taažâ áigu juátkiđ oljo já eennâmkaasu uuccâm Barentsmeerâ kuávlust, veik EU lii iskâm raijiđ uđđâ fossiilenergia puovtâdem arktisii kuávlust. Suomâ uáinust Taažâ čuávdus lii...

Kunâgâs Haakon VIII vuárnui virge­vuárnásis Taažâ parla­mentist Stor­tinge­tist

Taažâ uđđâ kunâgâs Haakon VIII lii vuárnum kunâgâsvuárnásis eennâm parlamentist Stortingetist Oslost majebaargâ tijme 13 páihálii ääigi. Parlamentist adelum vyernis lii uási uđđâ kunâgâs viirgánlavkkim­prosesist. Taažâ...