Liegâsvuotâ sáttá pajaniđ lávurduv paijeel 25 ciäkán Maadâviestâr-Suomâst, muštâl Áimutiettuu lágádâs. Pakkâ tiättoo ain Tave-Pohjanmaa räi pasepeeivi. Puáttee oho ääigi kuittâg jááldud, já liegâs lii suullân 20 cekkid.
Paahâ lasseen sáttá arveđ. Vástuppeeivi já lávurduv koskâsii iijâ Viestâr- já Maadâ-Suomâst arva tyebbin tääbbin, mutâ lávurdâhpeeivi lii fiärttu já piäivádâh. Laapist vist ripsá tyebbin tääbbin. Pasepeeivi viestârist puátá uđđâ piäđguiarvekuávlu, já mäddin sáttá koskâstiđ.
Oholoopâ ääigi Pohjanmaast lii vyeimist iŋádâhtullâváruttâs já Maadâviestâr-Suomâst lii ollâ UV-áárvu váruttâs. Pasepeeivi lii vyeimist meid pakkâváruttâs Maadâviestâr-Suomâst já korrâ äijih váruttâs Koskâ-Suomâst. Vyeimist orroo váruttâsâid (suomâkielân) puáhtá tärhistiđ Áimutiettuu lágádâs siijđoin.
Euroop killáá pakkâsist
Euroopist lii lamaš eromâš pakkâ algâkeesi. Majebaargâ liegâsvuotâ pajanij Ranskaast joba 44,3 ciäkán. Pirrâmpeeivi koskâmiärálâš liegâsvuotâ vist lâi 29,4 cekkid, mii lii puoh alemus, mii Ranskaast lii kuássin mittedum. Stuorrâ-Britanniast kesimáánu liegâsvuotâulâttâsah cyevkkejuvvojii koskoho já oppeet tállán tuorâstuv, kuás Maadâviestâr-Eŋlandist liegâsvuotâmittár čaaitij 36,4 cekkid.
Ulmuuh láá meid jáámmám paahâ keežild. Áárvu mield Espanjast joba paijeel 200 olmožid ležeh jáámmám paahâ tiet pasepeeivi já koskoho koskâsii ääigi. Ranskaast aainâs-uv 48 olmožid láá hevvânâm, ko sij láá irâttâm patâriđ paahâ čáácán. Ton lasseen ohtsis kulmâ párnáá láá jáámmám tyeldee auton. Saksaast majemui muádi peeivi siste paijeel 20 ulmuu jämimeh láá lohtâsâm vuoijâmân, já Italiast pakkâ šooŋâ keežild ruáppánii ohtsis viiđâs koskoho.
Pakkâ hettee meid ovdâmerkkân heđâlmij já eres šadoi šoddâm, mii vist paajeed toid lohtâseijee pyevtittâsâi hoodijd. Ton lasseen liegâsvuotâ lii ovdâmerkkân kiddim škoovlâid já pargosoojijd.
Ovtâstum aalmugij šoŋŋâdâhhoovdâ Simon Stiell mielâst pakkâpaje muštâl já muštoot šoŋŋâdâhnubástus riiskâin.
– Euroop korrâ pakkâpaje tyehin lii šoŋŋâdâhkriisâ. Tot lii puoh uđđâsumos hadde, maid mij mäksip tast, ete fossiilliih puáldimamnâseh paseh mii plaaneet. Škoovlah toppâseh, riskâjuávkun kullee ulmuuh jäämih, ekonomia pivâstud. Tággáár šoŋŋâdâhkriisâ lii keevâtlávt, já mij lep tuše aalgâst, Stiell iätá.
Käldeeh:
– Euroopan helteiden rippeitä yltää Suomeen viikonloppuna ja alkuviikolla (www.ilmatieteenlaitos.fi)
– Kovat helteet jatkuvat Euroopassa (yle.fi)
– ’Ditch your routine’ warning as Europe’s deadly heatwave takes its toll (www.reuters.com)
– Britain breaks June temperature record as deadly heatwave grips Europe (www.reuters.com)
– Helleaalto liitetty yli 200 kuolemantapaukseen Espanjassa (yle.fi)
Kove: Valtteri Valkeapolku