Maht puáhtá suojâliđ äimi­säpligijd rooboot­sino­čyeppein?

Äimisäpligij meeri lii kiäppánâm Suomâst uáli jotelávt. Ohtân suijân toos láá roobootsinočyeppeeh. Satakunta elleisuojâlemservi tieđettij, et moonnâm ive ulmuuh puohtii tipšo tarbâšeijee äimisäpligijd eenâb ko kuássin ovdil. Moonnâm ive vyesimáánu loopâ räi seervi tiipšon pessii jo 12 äimisäpligid, veik táválávt tipšoost ij lah ohtâgin äimisäplig ive aalgâst.

”Motomeh sinočyeppeeh kuárŋuh äimisäpligij oolâ já silppoh taid. Ulmuuh puohtii mijjân äimisäpligijd, moin láá njalanâm säägih já liške. Lii meiddei keevvâm nuuvt, et äimisäpligeh láá skainâšum, toi täävtih láá morrum teikkâ toi njune lii havvâšum,” muštâl Satakunta elleisuojâlemseervi stivrâjeessân Tanja Harmaajärvi.

Äimisäpligeh iä kárgáá ko lii várálâš tile, peic toh vierih já šaddeh pállun. Äimisäpligij säägih suojâleh taid, mut säägih iä orostit roobootsinočyeppeid.

Totkee Sophie Lund Rasmussen já suu tutkâmjuávkku láá tutkâm tom, mii tábáhtuvá talle ko äimisäpligeh pääcih roobootsinočyeppei vuálá. Tutkâmušâst sij láá kiävttám jo jáámmám äimisäpligijd. Motomeh sinočyeppeeh skäinejeh äimisäpligijd tuše váhá, mut motomeh silppoh taid uccâ pitážin.

Tutkâmjuávkku lii valmâštâm äimisäplignuke, mon puáhtá printtiđ 3D-printteráin. Sij láá meiddei ráhtám torvolâšvuotâteestâ, mon roobootsinočyeppei valmâšteijeeh pyehtih kevttiđ rijjâ. Jis roobootsinočyeppee čođâldit teestâ, te tot lii torvolâš äimisäpligáid já tom puáhtá markkânistiđ äimisäpligustevlâžžân.

Ohtâ vyehi suojâliđ äimisäpligijd lii meiddei čuoppâđ sino peiviv, tastko äimisäpligeh lihâdeh iho. Äimisäpligeh poreh tiivrijd, ađai lii pyeri, jis šiljoost láá maaŋgâlágáneh šadoh, nuuvt ete äimisäpligeh uážžuh tuárvi ennuv purrâmuš. Čohčâ- já roovvâdmáánust puáhtá faallâđ äimisäpligáid lase purrâmuš, ovdâmerkkân kisá teikkâ pennuu purrâmuš. Mielhi vuod ij kannat faallâđ.

Käldeeh:

– Robottiruohonleikkureista vaaraa pienille eläimille – Eläinsuojeluyhdistys: ”Tullut ihan älytön määrä loukkaantuneita siilejä” (yle.fi)

– Siilien suojeluun uusi työkalu: 3D-printattava törmäysnukke testaa robotti­ruohonleikkurien ”siiliystävällisyyttä” (yle.fi)

– Kotipihoilla juoksee tulevaisuudessa yhä vähemmän siilejä – Näillä vinkeillä voit auttaa siilejä (wwf.fi)

Kove: Bence Kis (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Čiččâm sierâ puurrâm­miellâd – Maid toh halijdeh muštâliđ purâ­­deijei?

Tiettih-uv tun, et ulmust pyehtih leđe maaŋgâmuđusiih puurrâmmielah? Mun oppim taam ko luuhim Anu Tevanlinna kirje Hyvinvointia mielelläsi (2020. Jyväskylä: Atena kustannus oy). Tääl ááigum...

Anarâškielâ servi tiävdá 40 ihheed juovlâ­máánust – juhlij vuávám álgá

Anarâškielâ servi lii toimâm 40 ihheed juovlámáánu 5. peeivi. Seervi kuhesáigásâžžân toimân lii lamaš kielâpiervâltoimâ. Ton lasseen servi lii kuástidâm Anarâš-loostâ, nuorâi- já párnáikirjálâšvuođâ,...

OA lii tuhhiittâm uđđâ maailm­káártá

Ovtâstum aalmugeh (OA) lii tuhhiittâm uđđâ maailmkáártá, mon ulmen lii faallâđ Enâmist vuoigâlub kove ko ovdil. Uđđâ Equal Earth ‑projektiost mittokaavah láá viggum oovdânpyehtiđ...

Uđđâ maister­ohjelm puáhtá algâ­aalmugij ellee­kove Laapi ollâ­opât­tâhân

Laapi ollâopâttuvvâst lii čohčâmáánu aalgâst vuálgám joton uđđâ maisterohjelm Arctic Indigenous Cinema. Eromâšávt algâaalmug­elleekován vuáijoo škovliittâs ovtâstit keevâtlii elleekoverähtim, akateemisii tutkâm já algâaalmugij jieijâs...

Suomi.fi sämi­kielâg palvâlus­usât­tuvâst uárne­juv­voo oho keččin oovdân­pyehtim­tilá­lâš­vuotâ

Suomi.fi-uuccâmsiijđo uđđâ sämikielâg palvâlususâttâh oovdânpuáhtoo Teamsist 22.9. tijme 13–14 taan liiŋkâ tyehin. Tilálâšvuođâst puáhtá koijâdâllâđ já finniđ lasetiäđuid palvâlususâttuvâst. Toos ij taarbâš almottâttâđ muuneeld. Palvâlususâttâh čuággá oohtân...