Tahojiermifinnodâh OpenAI iätá, ete ton totkeeh láá čuávdám tahojiermimallijn oovtâ matematik stuárráámuin čuolmâin. OpenAI mield toos monnii 88 tijmed, já toos kiävttojii nyevt 10 000 tahojiermibottid, moh porgii autonomisávt.
Koččâmušâst lii Navier-Stokes-ovtâldâhjuávkku, mii kovvee kolgosij já kaasui lattim. Tot lii ohtâ nuuvt kočodum Millenium-čuolmâin. Matematik tutkâmân vuáijoo siäđus The Clay Mathematics Institute almostitij taid ohtsis čiččâm ive 2000. Čuávdei lii lopedum miljovn dollarid, mut OpenAI ij ááigu vaattâđ palhâšumeruuđâ olssis.
Ovtâlduvah kiävttojeh ubâ ääigi eres lasseen šoŋŋâtiäđáttâsâi rähtimist sehe talle, ko totkojeh merâvirdeh teikkâ kolgos virdedem poccest. Toh kiävttojeh meiddei autoi já áimutaampâi hammiimist sehe vyeimilágádâsâi sundáttâlmist.
Nubij sanijguin ovtâlduvváid lii ennuv kiävttu, já tiäturijguin finnee kevtittettee puátusijd virdedmân. Matemaatlávt toh láá kuittâg uáli jo váddáseh, tastko toh láá epilineaarliih, mii uáivild tom, ete uccâ nubástus-uv aalgâst sáttá vaikuttiđ uáli ennuv puátusân loopâst.
”Ovtâldâhjuávkku siskeeld kyehti ääši, moh kištottâlleh nubijdis vuástá. Vuossâmuš lii jođetteijee vyeimi, mon viskositeet vuástálist”, Jyväskylä ollâopâttuv professor Mikko Salo muštâl Helsingin Sanomaid. Viskositeet meerhâš kolgos teikâ kaasu jiešvuođâ vuástálistiđ virdedem adai ton siskáldâhlii koosâ já asoduv.
Jođetteijee vyeimi sáttá tovâttiđ muálkkáás joráduvâid. Viskositeet vist viggá tassiđ täid joráduvâid.
Matemaatlâš ulme Navier-Stokes-ovtâldâhjuávhust lii, ete lii‑uv tain teoreetlávt ain čuávdus já et lii-uv tot jolgâd. Jolgâdvuođáin uáivilduvvoo, muttojeh-uv kolgosij teikkâ kaasui jiešvuođah njuškiimijttáá.
”Láá kyehti muulsâiävtu: ferttee jo-uv tuođâštiđ, ete viirdán šaddeh joráduvah, moi jotteelvuotâ lii robdâttem. Nubbe muulsâiähtu lii tuođâštiđ, ete äšši lii nubij kulij, ađai et tágáreh joráduvah iä šoodâ”, Salo muštâl.
Salo kuittâg huámášut, ete OpenAI puáđus lii uđđâ äšši, ađai ton árvuštâllâm lii eskin aalgâst. The Clay Mathematics Institute ij lah meid vala tuhhiittâm tom, ige čuávdus lah vala tärhistum.
Käldeeh:
– Tekoäly ratkaisi yhden vaikeimmista matematiikan pulmista (www.hs.fi)
– OpenAI says it cracked 90-year-old maths problem in 88 hours (www.bbc.com)
Kove: Sander Bais (Public domain / Wikimedia Commons)