Jotteem uáinust keesi já čohčâ láá jo kuhháá lamaš vädis ääigih Aanaar kieldâst: Avelân ij oro mahten pesâmin olgoláá kirden, ige kal Avelist olgoláágin. Motomeh irâtteijeeh kale kullojeh, et uáđđimsajeh láá lamaš siämmáá tievâ ko tälviääigi-uv, mut amahân te taah kyesih láá meridâm vyeijiđ autoin Anarân. Autoin-uv lii tiäđust-uv pyeri jotteeđ, mut mun jurdâččâm tääl kirdemohtâvuođâid.
Lam taan čoovčâ jottáám almolij jotteemniävuigijn Avveel já Aanaar kooskâ já kuldâlâm ulmui palijdem tast, mon väädis lii jotteeđ máádás já meid Avelân. Savâstâlmân láá pajanâm eromâšávt kyehti ääši: tivrâs kirdemliipuh já unohis kirdemääigih.
Hade tááhust Avveel lii šoddâmin nuuvt tivrâsin, et ulmuin ij lah innig ruttâ kirdeđ Avelist ige Avelân. Ko uuccim taan čalluu čäledijnân oho kiäčán kirdemliipuid máátkán Avveel–Helsig–Avveel, te ožžum oovdâs-maŋas-liipu hadden 937,47 eurod. Suorgânim jaamâs. Jieččân nieidâ oostij kieskâd kirdemliipu Kanadan Amsterdamist já maavsij tast vááijuv 600 eurod. Taat Kanada-kirdemmätki pištá oovtâ kuávlun käävci tijmed.
Tavekuávlu olmooš ij luhhoost suorgân kuhebijn maađhijngin, nuuvt et eeti ij puáđi aaibâs tállân. Ij lah nuuvtkin eromâš juurdâ vyejestiđ Avelist Ruávinjaargân já kirdeđ Ruávinjaargâst Helsigân. Ko mun uusâm siämmáid kirdempeeivijd ko Avelist, te finniim lipui hadden 318 eurod. Taatkin ij lah hälbi, tastko lam keččâmin oho kiäčán jiemge lah väärridmin tolebiššáá, nuuvt et tággáár jottee ferttee tuuttâđ tivrâsub hoddijd. Jis ovdâmerkkân bussimätki Avelist Ruávinjaargân ij lah mielâ vuástá, te tast máksá oovtâ kuávlun suullân 50 eurod, já motomin sáttá kavnuđ vuovâs autosáttu-uv. Ko vist kiäččá kirdemlipui hoodijd talle ko tuuriistäigi álgá, ovdâmerkkân ovdil juovlâi, te Avelist Helsigân piäsá mukkâsiđ ”tuše” 215 euroin. Lâš-uv taat 700 euro iäruttâs hälbimuu já tivrâsumos hade kooskâst tot nuuvt kočodum Laapi lase vâi miinii eres, tast jiem tieđe. Já kii te tagarijd hoodijd talle loopâloopâst máksá?
Ko ulmuuh iä jođe nuuvt ennuv, tábáhtuvá nubbe-uv äšši: Finnair kevttim kirdemmaašin ucco. Adai Avveel já Helsig kooskâst ij innig kirdegin ”olmâ” Airbus-maašin mut ucceeb ATR. Muu mielâst ATR-mašineh láá jienniih, átáseh já hirmâd hitáseh. Adai mađhâšeijei – teikâ aainâskin munjin – ij lah mihheen stuorrâ iloid čokkáđ tággáár maašin sáátust. Jiem poolâ kirdemist, mut ko jođám jieččân mielâst tuárvi, te halijdâm meid jotteeđ tommit pyereest, et uážum jieš čokkáđ jieččân stoovlist jiemge taarbâš jyehiđ tom ránnjápeeŋkâst čokkájeijein jiemge kierdâđ tast, et mätki ij oro kuássin nuhâmin. Já magareh mašineh te talle pođižehkin, ko tivrâs hadeh paldeh meddâl vala-uv eenâb mađhâšeijeid? Taat ATR táiđá tääl leđe puoh ucemus Finnair maašin, mut puáhtá tiäđust-uv ain laiguuttiđ ucebijd-uv mašinijd – siämmáid, moigijn ovdâmerkkân Taažâst kirdoo ennuv. Uárreeräätis lii jo rahtum, nuuvt et ij innig taarbâš ko njuškiđ toos sáátun.
Kuálmád äšši láá hyenes kirdemääigih. Motomin Finnair mukkâs Avelist iđedist, nuuvt et talle lii mottoom tiijme vyerdimáin val jotkâohtâvuotâ siämmáá piäiván. Távjá kal Avelân piäsá esken mannjeed ehidist, nuuvt et Avelist vyelgidijn ij innig pyevti muide ko ijâstâllâđ Helsigist. Avelân puáttee vist vuordâš pelipeeivi Helsig kirdemkiedist já smietâd hyenes ohtâvuođâid tavaskulij. Lii jotelub vyeijiđ autoin Ruávinjaargâst ko čokkáđ vyerdimin.
Tiäđám meid ulmuid, kiäh liččii halijdâm puáttiđ keessiv Anarân, mut ko ohtâvuođah láá nuuvt surgâdeh já kirdemmääđhih tivrâseh, te sij láá valjim eres saje. Ääši ij iššeed totkin, et Aanaar kieldâ ijjâsojij hadeh láá meid pajanâm polváid, adai 200–250 eurod iijâst oro lemin uđđâ normaal.
Finnair lii tääl meid lehâstâm uđđâ ohtâvuođâ Kirkkonjaargân. Tot tuáimá nuuvt, et Avelân puáttee ATR juátká Kirkkonjaargân já te máccá Avelân já talle esken váldá Helsigân manneid fáárun. Mun jieš kirdim Avelist Kirkkonjaargâ peht Tromssan já lijjim uáli jo tutâvâš jotelis ohtâvuotân. Hadde ij lam hirmâd sálttáá mut ij kal hälbigin. Määđhi ääigi lâi máhđulâš molsođ kirdemmaašin Kirkkonjaargâst, já jo neelji tiijme maŋa pääihist vyelgimist mun čokkájim nube peevdi tyehin Tromssaast. Tot lâi oskomettum. Áinoo negatiivlâš äšši lâi tot, et Kirkkonjaargâst terminaalist lâi pággu puáttiđ olgos já moonnâđ uđđâsist torvotärhistem čoođâ. Taat mudoi toimâččij pyereest, mut áávus lâi tuše ohtâ torvotärhistemsaje neelji mašinân, já tasthân ájánij tiijme verd. Mut mun poolâm, et taat-uv ohtâvuotâ forgâ nohá kannatmettumin. Tot nohá siämmáá suujâ tiet ko maid jo lam nomâttâm: ulmuuh iä jođe. Talle ko mun kirdim, te Helsigist poođijn kyevtis, kiäh jođhijn Kirkkonjaargân, já Avelist pottii kuulmâs. Tast mun jiem tieđe, kales ležeh Kirkkonjaargâst njuškim kirdemmaašin sáátun.
Smietâm tiäđust-uv taid-uv irâtteijeid, kiäh palvâleh mađhâšeijeid enâmist kirdemkiedist. Maht ovdâmerkkân käähviviste irâtteijee piergiittâl, jis sun vuábdá peeivist juhâmuš já njälmipitá tuše muádilov ulmui? Muu mielâst tággáár toimâ illá kannat.
Murâštâm meid tom, et lam jieš-uv kevtiškuáttám Ruávinjaargâ kiedi hälbibij kirdemmađhij, stuárráábij kirdemmašinij já pyerebij äigitavlui tiet. Adai mun lam vaidâlitteht fáárust tien juávhust, mii lii kuárridmin Avelân kirdem tile. Poolâm tuše, et hyenes ohtâvuođah vaaigutškyeteh aššijd čuávuváá muddoost tommit, et ulmuuh oceh monnii eres aassâmsaje, kost lii jotelub ohtâvuotâ talle ko kalga jotteeđ eenâb. Tuáivum kale čuuvtij, et jiem lah vuoigâdist.
Ličij-uv viijmâg äigi orniđ Aanaar kieldân puáttim toin naalijn, et ličij mahtniigin älkkeb jotteeđ? Tom kale mađhâšeijee killáá tego tälviv jottoo, et motomeh mašineh mukkâseh Helsigân kirdedijnis Kittâl peht. Já puávtáččij-uv veik kiäsán orniđ Anarân tagarijd tábáhtusâid, et kieldân vissásávt liččii eenâb-uv puátteeh? Kiitiätá, jis oovtâst tuáivu já meid iävtut, te miiniigin tábáhtuuččij.
Kove: Fabrizio Brecciaroli