Čällee: Martti Rajamäki
Mun lam luuhâm pirâstiettuid ja valmâštum filosofia maisterin. Mun lam aiccâm, ete távjá ulmuuh iä vääldi pirâstiettuin huámášumán sierâlágánijd kulttuurijd. Mun porgim maister tuđhâstuv Jyväskylä ollâopâttuvâst já Helsig ollâopâttuv Aleksanteri-instituutist. Aleksanteri-instituut vuáju máttááttâsâst toos, ete uáppeeh uáppih kulttuurijn já kuávluin nuorttiibel Euroopist já Ruošâst. Instituutist mun lam oppâm, ete lii tehálâš tubdâđ kulttuurijd, vâi ulmuuh uáinih nubástusâid já toi vaikuttâsâid sehe ulmui já eres iäláánšlaajâi eellimpirrâsist. Távjá pirâstiettuuh vuájuh ekologâláid nubástussáid pirrâsist, mut kulttuur vájálduvá, veik tot iälá kaskoo nubástus. Jis mij ep tuubdâ kulttuur, te mij sättip árvuttâššâđ tom já leđe ollâmielâliih toi ulmui háárán, kiäh eelih áášánkullee kulttuurist.
Eromâšávt tääl, ko maailmist láá maaŋgah suáđeh, muu mielâst ličij eromâš tehálâš tubdâđ eurooplijd kulttuurijd. Kulttuurij tubdâm lasseet ohtâlâsvuođâ eurooplij kulttuurij koskâvuođâst. Euroopist taavaa- já nuorttiibel kulttuureh pääcih távjá huámmášhánnáá pirâstiettuin. Mun lam meid jieččân maistertuđhâstuvvâst tiäduttâm, et távjá pirâstiettuuh vuájuh eŋgâlâskielân čallum viestâreennâmláid tutkâmuššáid já et motomeh pirâstiettui äššitobdeeh já lohheeh aneh merhâšitteht eenâb áárvust eŋgâlâskielâg tutkâmušâid ko ovdâmerkkân ruošâkielâg tutkâmušâid.
Maailmist láá čallum merhâšittee tutkâmušah eres‑uv kielân ko eŋgâlâskielân, tegu ruošâkielân, bulgariakielân já slovakiakielân. Taah tutkâmušah kyeskih ovdâmerkkân kuobbâráid já puáimulostáid, mut tai tutkâmušâigijn illá puáhtá ávhástâllâđ, veik távjá eidu taah tutkâmušah kieđâvušeh tiätu kuávlu uáli tárkká. Kolgâččij mušteđ, ete ovdâmerkkân Suomâst já Ruošâst lii siämmáálágán luándu. Nuuvtpa Ruošâ peln porgum – já távjá ruošâkielân čallum – tutkâmušah láá tuođâi anoliih, ko eellimpirrâsân lohtâseijee ääših viärdádâllojeh. Kuávluid tárkká valdâleijee tutkâmuš puáhtá leđe čuuvtij anolâš eromâšávt talle ko kyehti nubijdis alda leijee kuávlu viärdádâllojeh.
Mun lam luuhâm anarâškielâ oovtâ luuhâmive Giellagas-instituutist, já mun lam huámášâm, ete maailmist láá meid maŋgâ artikkâl já uáivilčalluu tuše anarâškielân. Mun avžuum lohheid uápásmiđ kieláid já kulttuuráid. Návt jyehi olmooš puáhtá uápásmuđ aššijd, uápis-uv aššijd, uđđâ uáinimčievâin!
Kove: Reinhold Möller (CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons)