Onne viättoo Maailm radio­peivi 2026

Ovtâstum aalmugij šoddâdem-, tieđâ- já kulttuurornijdume UNESCO lii kulluuttâm kuovâmáánu 13. peeivi Maailm radiopeivin. Ive 2011 porgum julgáštus mield UNESCO iská lasettiđ tiäđulâšvuođâ radio ohtsâškodálii merhâšuumeest, ovdediđ ton kiävtu gloobaallii tiäđujyehimist já pyerediđ radiotuáimei koskâsii viärmáduv huksim.  Maailm radiopeivi viättoo radio vuáđudem kunnen: radio algâttij tooimâs ive 1946.

Maailm radiopeivi viättoo tääl jo lovváád keerdi. Teeman lii New World, New Radio adai Uđđâ maailm, uđđâ radio.

UNESCO ávžoo radiosajattuvâid anneeđ ävkkin uđđâ nuuvtá resursijd tego siisâpeessâm radiovuolgâttâssáid kuávdáš tahojiermipargoniävvoid já tahojiermiškovliittâssáid. Tego ovdebái-uv ivij, meid taan ive radiosajattuvah pyehtih registeristiđ jieijâs uáinusân Maailm radiopeeivi káártán.

Radio lii jo paijeel 110 ihheed puáris huđhos. Tot lii jo kuhháá lamaš merhâšittee já pehtilis viestâdempiergâs. Radio lii hälbis media, mii heivee eromâš pyereest meccikuávlui já háváduvvee saajeest leijee ulmui juksâmân. Tot fáálá máhđulâšvuođâ uásálistiđ almolii savâstâlmân toin naalijn, et tot ij lah kiddâ ulmui škovlimtääsist. Ton lasseen radiost lii kuávdáš rooli etiviestâdmist já katastrofiššeest.

Radio ovdedem já toin ávhástâllâm oovdân maaŋgah tieđâulmuuh láá porgâm ennuv. Radiopároh láá jottáám enâmij rajij rasta já toohâm rijjâ tiäđujotteem máhđulâžžân.

Radio já tahojiermi

Tääl radiopargo lii sirduumin uđđâ ááigán. Tahojiermi puáhtá išediđ radio váldupargo oovdedmist: tieđeetmist, škovliimist já makkutmist. Ruutiinpargoid automatisistmáin radiopargeeh pyehtih vuáijuđ pyerebeht kreatiivlâšvuotân já ohtâvuođâi huksiimân ulmuigijn. Tahojiermi parga meid kieŋâlub kuldâleijeeibárdâs, pehtilub máinum, personistum kuldâleijeefiäránijd já hyenebeht ovdâstittum jienâi nonnim. Faktai täärhistmân, tiäđui visásmitmân já arkkâdâhmateriaaláin ávhástâlmân kevttum pargoniävuigijn radio puáhtá pyevtittiđ pyereeb siskáldâs toin naalijn, et olmoošlâš jurdâččem lii ain kuávdáš. Taah innovaatioh nannejeh tom puoh tehelumos ääši: kuldâleijee luáttámuš.

UNESCO Maailm radiopeeivi 2026 algâttâsâst ávžoo, et radiosajattuvah uáináččii tahojiermi šoddâm já innovistem máhđulâšvuottân – siämmást ko siäiluttuvvoo tot liegâsvuotâ, lyetittetteevuotâ já olmoošlâš uáinu, mon kuldâleijeeh aneh áárvust.

Käldeeh:

– Maailman radiopäivä (www.ykliitto.fi)

– World Radio Day 13 February (www.un.org)

Kove: Marja-Liisa Olthuis

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Kappeer­pingviineh Zavo­dovski suol­lust láá kiäp­pán­min

Stuorrâ-Britannia aalmuglii Antarktis-tutkâmlágádâs BAS (eŋg. British Antarctic Survey) totkeeh láá tutkâm máddáápiäláá Atlant váldumeerâst leijee Zavodovski suolluu iivij 2011 já 2025. Brittiliih totkeeh muštâleh,...

Suomâ, Taažâ já Kanada räije­jeh ryeš­šilij valas­tellei viisu­mijd

Suomâ haldâttâs meridij tuorâstuv staatârääđi almosčuákkimist, ete tot čavgee viisumij mieđettem ryeššiláid valastelleid. Suomâ olgominister Elina Valtosii (kok.) mield Ruoššâ kiävttá valastâllâm propaganda koskâuámmin. –...

Anarâškielâ servi almostit kyehti párnái­kirje skammâ­máánust

Anarâškielâ servi lii juátkám párnái- já nuorâikirjij almostittem. Tot almostit kyehti kirje 40‑ive juhlij ohtâvuođâst. Mainâsij ihe – Ijâttes ijjâ Vuosmuš tääl almostuvvee kirje lii párnái...

Kollekielâ-palhâ­šume mieđet­tui emeritus­professor Nils Øivind Helan­derân

Taankiärdásâš Kollekielâ-palhâšume lii mieđettum emeritusprofessor Nils Øivind Helanderân. Palhâšume mieđettui sunjin kuhes já maaŋgâpiäláág eellimpargoost sämikielâi oovdedmist. Palhâšume keigejui sunjin Helsigist skammâmáánu 11. peeivi....

Suomâ šoŋŋâ­dâh lii lieg­gân­min torvo­lii rääji paijeel

Taan ive keesi lâi vaigâd Euroopân. Koskâ- já Maadâ-Euroopist lijjii korrâ pakkâpajeh, juuvah kuškii já sehe elleeh já ulmuuh killájii. Pakkâseh maksii Euroopân joba...