Čevđikäärdih historján -aalmuglâšáánnum uážui 50 000 vuáláčálusid vuálá pirrâmpeeivi ääigi

Aalmuglâšáánnum, mon ulmen lii lopâttiđ čevđiellei kärdidem Suomâst, lii uážžum paijeel 50 000 vuáláčálusid. Toi nuurrâm piištij vuálá pirrâmpeeivi, tastko áánnum almostui kansalaisaloite.fi-siijđon eskin vuossaargâ 4.9.2023. Aalmuglâšáánnum ovdán tienuuvt Suomâ ovdâskoodán.

Aalmuglâšáánnum mield čevđiráhtulâšvuotâ lii moonnâmääigi syergi, mii toovvât killáámuš elleid, já tot lii meid riskâ ulmui tiervâsvuotân. Ton lasseen ton merhâšume Suomâ ekonomian lii ucce. Ánumist iävtuttuvvoo, et čevđipyevtittem loopâtmân rahtuuččij aalmuglâš vuávám, mon mield čevđikäärdih sirduuččii kuáhtulii sirdumääigi maŋa historján. Syergi pargeeh uážuččii torjuu eres suorgijd sirduumân.

Čevđiráhtulâšvuođâst lii jo kuhháá savâstâllum ton eettisij čuolmâi tiet. Stuorrâ uásist eurooplijn enâmijn tot lii-uv kieldum tâi nuuhâm. Fur Free Europe -aalmuglâšáánnum, mon ulmen lii lopâttiđ čevđiellei kärdidem ubâ Euroopist, lâi uážžum paijeel 1,5 miljovn vuáláčálusid njuhčâmáánu 2023 räi, já tot lii luovâttum ovdâskulij EU komission. Ekonomiatutkâmuš koijâdâlmij mield meiddei 80 prosentid syemmilijn vuástálisteh tááláá čevđiellei kärdidem.

Ellei killáámuš lasseen majemui aaigij lii savâstâllum meid syergi vaikuttâsâst ulmui tiervâsvuotân. Loddeinfluenssa lii njuámmum čevđielleid maaŋgâ käärdist Suomâst, já ton čuávumuššân 120 000 čevđielled láá lopâttum taan räi. Purrâmuštoimâttâh áigu tärhistiđ Suomâ puoh 400 čevđikärdid loddeinfluenssa várás čoovčâ ääigi. Loddeinfluenssa puáhtá muttuđ ulmuid varâlâžžân, jis virus vistig leevvân mottoom eres njomâtteijeešlaajâ siste jeđe luhostuvá muttuđ nuuvt, ete tot njuámu ulmuid já talle leevvân meid olmooškode siste.

Käldeeh:

– Ruokavirasto valmistelee jälleen uutta turkiseläinten lopetuspäätöstä (yle.fi)

– Turkistarhauksen kieltämistä vaativa kansalaisaloite etenee eduskuntaan (yle.fi)

– Ruokavirasto aikoo tarkistaa kaikki Suomen turkistarhat lintuinfluenssan varalta (yle.fi)

Kove: Adam Białasik (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Afrikist jo paijeel 10 000 ebola­njuá­mumid

Afrikist láá vuottum taan ive jo paijeel 10 000 ebolanjuámumid, moh iänááš tiättojeh Kongo demokraatlii täsivääldi nuorttâuásist. Masa 5 000 olmožid láá jáámmám taavdân. Kongo lasseen ebolanjuámumeh...

Äʹrbb-haahâ vuálgá joton Suomâ Sämi­tig­geest: Ulmen ohtâ­sâš stra­tegia kult­tuur­áárbán já ärbi­vuá­válii tiätun

Suomâ Sämitiggeest lii vuálgám joton Äʹrbb-haahâ, muštâl Sämitigge tiäđáttâsâstis. Haahâ olášuttoo ohtsâšpargoost Taažâ Sämitiggijn, já tom ruttâd Interreg Aurora ‑ohjelm. Raajijd rastaldittee haavâ ulmen...

Oulankajuuvâst kiävt­tojii robo­teh já taho­jiermi juhâ­pirrâs tutkâ­mist

Čohčâmáánu loopâst Tuurku ollâopâttuv totkeeh já Eennâmmittedem­lágádâs päikkitiätu­kuávdáš (FGI) testajii Oulankajuuvâ Jäkälämutkast njunošteknologia, moin puáhtá tutkâđ juhâpirrâs nubástusâid hirmâd jotelávt já tárkká. Juhâpiirâs tutkui droonijguin, jiešráđálávt vyeijee...

Tutkâmuš: Stuár­ráá­mus uási uccâ já koskâ­mat­sijn luu­dijn vär­re­jeh iho

Nelji viiđâ uccâloddáást värrejeh iho. Taat čiälgá maailmvijđosii tutkâmušâst, mii tohhui neelji eennâmuásist. Tutkâmušâst lijjii fáárust 56 uccâ já koskâmatsâžžâd loddešlaaijâd. Tutkâmušâst koskâmiärálávt 82 prosentid...

Vuáládâh­enâmij Fries­land eennâm­kode uđđâ miä­rá­dâs keni­git puoh kuávlu pár­náid máttáát­tâl­lâđ friisi­kielâ

Provinciale Staten van Fryslân (Friesland prooviins parlament) Vuáládâhenâmijn iäláskit friisikielâ pehtilis toimâigijn: friisikielâ puátá págulâžžân oppâamnâsin puoh párnáid puoh škoovlâin ubâ Friesland eennâmkoddeest. Ulmen...