Čevđikäärdih historján -aalmuglâšáánnum uážui 50 000 vuáláčálusid vuálá pirrâmpeeivi ääigi

Aalmuglâšáánnum, mon ulmen lii lopâttiđ čevđiellei kärdidem Suomâst, lii uážžum paijeel 50 000 vuáláčálusid. Toi nuurrâm piištij vuálá pirrâmpeeivi, tastko áánnum almostui kansalaisaloite.fi-siijđon eskin vuossaargâ 4.9.2023. Aalmuglâšáánnum ovdán tienuuvt Suomâ ovdâskoodán.

Aalmuglâšáánnum mield čevđiráhtulâšvuotâ lii moonnâmääigi syergi, mii toovvât killáámuš elleid, já tot lii meid riskâ ulmui tiervâsvuotân. Ton lasseen ton merhâšume Suomâ ekonomian lii ucce. Ánumist iävtuttuvvoo, et čevđipyevtittem loopâtmân rahtuuččij aalmuglâš vuávám, mon mield čevđikäärdih sirduuččii kuáhtulii sirdumääigi maŋa historján. Syergi pargeeh uážuččii torjuu eres suorgijd sirduumân.

Čevđiráhtulâšvuođâst lii jo kuhháá savâstâllum ton eettisij čuolmâi tiet. Stuorrâ uásist eurooplijn enâmijn tot lii-uv kieldum tâi nuuhâm. Fur Free Europe -aalmuglâšáánnum, mon ulmen lii lopâttiđ čevđiellei kärdidem ubâ Euroopist, lâi uážžum paijeel 1,5 miljovn vuáláčálusid njuhčâmáánu 2023 räi, já tot lii luovâttum ovdâskulij EU komission. Ekonomiatutkâmuš koijâdâlmij mield meiddei 80 prosentid syemmilijn vuástálisteh tááláá čevđiellei kärdidem.

Ellei killáámuš lasseen majemui aaigij lii savâstâllum meid syergi vaikuttâsâst ulmui tiervâsvuotân. Loddeinfluenssa lii njuámmum čevđielleid maaŋgâ käärdist Suomâst, já ton čuávumuššân 120 000 čevđielled láá lopâttum taan räi. Purrâmuštoimâttâh áigu tärhistiđ Suomâ puoh 400 čevđikärdid loddeinfluenssa várás čoovčâ ääigi. Loddeinfluenssa puáhtá muttuđ ulmuid varâlâžžân, jis virus vistig leevvân mottoom eres njomâtteijeešlaajâ siste jeđe luhostuvá muttuđ nuuvt, ete tot njuámu ulmuid já talle leevvân meid olmooškode siste.

Käldeeh:

– Ruokavirasto valmistelee jälleen uutta turkiseläinten lopetuspäätöstä (yle.fi)

– Turkistarhauksen kieltämistä vaativa kansalaisaloite etenee eduskuntaan (yle.fi)

– Ruokavirasto aikoo tarkistaa kaikki Suomen turkistarhat lintuinfluenssan varalta (yle.fi)

Kove: Adam Białasik (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Uđđâ tutkâmuš: Larmâ toovât streesâ čuovjisskálžoid

Čääsivuáláá laarmâ vaikuttâsah merânjomâtteijeid já kuolijd láá tutkum uáli ennuv, mut laarmâ vaikuttâsâin čielgitävtittes elleid ij lah vala ennustkin tiätu. Eskenpalij almostum tutkâmuš vuájui...

Anarâš­kielâ servi uárnee Wiki­pedia-páájá Helsi­gist roovvâd­máánu loo­pâst

Anarâškielâ servi já Wikimedia Suomâ uárnejeh Wikipedia-páájá Helsigist 31.10.–1.11. tijme 9–18. Juurdân lii čäälliđ, tivvoođ já tievâsmittiđ Wikipedia-artikkâlijd, savâstâllâđ Wikipedia-pargoost já siärvustâllâđ anarâškielân. Seervist pääihi...

New Yorkist káátuh láá máálá­jum vielgâ­din jo miljovn nelji­hâš­meet­terid, vâi piirâs já tááluh čuás­kuččii

Maaŋgah korrâ pakkâpajeh keččâlâddii Maadâ- já Koskâ-Euroop moonnâm keesi. Maaŋgâi soojij liegâs lâi paijeel 40 cekkid. Ulâttâs 48,4 °C mittedui syeinimáánu pelimuddoost Sardiniast Italiast. Eellim...

Saturnus maadâ­náápán lii almos­tum jietâ­nâs love­čievâg

Saturnus áimukiärdán lii almostum hirmâd stuorrâ lovečievvâg häämi. Totkeejuávkku muštâlij kávnusist čohčâmáánu aalgâst, já puátuseh almostittojii Science Advances ‑loostâst. Riššoviirdij hammim polvâstielâs jorá Saturnus maadânäävi...

Uđđâ tutkâmuš muštâl lase afriklij oorjij álgupuátimist

Taan keesi aalmugijkoskâsâš totkeejuávkku almostitij tutkâmuš afriklij oorjij álgupuátimist. Tutkâmušâst selvâttui, lii-uv máhđulâš tiettiđ oorjij álgupuáttim tutkâmáin paanij isotoopijd já viärdádâlmáin taid Afrik isotoopáid. ”Ovdil...