Museokorttâ kevttui keessiv eenâb ko kuássin ovdil – Laapist Sämi­museo Siida lâi puoh pivno­humos Museo­korttâ-čuosât­tâh

Taan ive vyesimáánust porgemáánun ulmuuh kuállejii museoin Museokorttáin suullân 1 155 000 kerdid. Tot lii eenâb ko kuássin ovdil. Keessiv 2025 västideijee loho lâi 1 063 000, ađai taan keesi kolliistâlmeh lasanii masa ovccijn prosentáin. Museokorttâ tieđettij ääšist koskoho.

Museokoortâ lasseen museokolliistâlmáid rekinistuvvojeh ohtiikevttimlipuiguin tohhum kolliistâlmeh sehe nuuvtá kolliistâlmeh. Museostatistiik mield ive 2025 ulmuuh kuállejii museoin nuuvtá 3,6 miljovn kerdid já ohtiikevttimlipuiguin 2,3 miljovn kerdid.

Puoh enâmustáá Museokorttâ kevttui Helsig stuorrâ museoin. Liijká kuulmâlov puoh pivnohumos čuosâttuv juávkun čahhii meid museoh eereeb iärrás Mänttäst, Tamperest, Tuurkust já Lahtist.

– Museomađhâšem Museokorttáin lii čielgâ almoon. Museokoortâ kevttimdata čáittá, et ulmuuh kuállejeh jieijâs päikkikode já naaburkuudij museoi lasseen meiddei olgoláá, iätá Museokorttâ-tooimâst västideijee FMA Creations Oy toimâttâshovdâ Pekka Impiö.

Meiddei sämitaaiđâ finnij jieijâs uási Helsig Museokorttâ-kolliistâlmijn. Nubben pivnohumos čuosâttuvvâst, tááláštaiđuu museost Kiasmast, uárnejui taan ive Kiasma já Sämimuseo Siida vijđes ohtsâščáitáldâh sämmilii tááláštaiđust. Täst muštâluvvoo lase taan artikkâl loopâst.

Love pivnohumos Museokorttâ-čuosâttâhhâd

  1. Ateneum taaiđâmuseo (Helsig)
  2. Tááláštaiđuu museo Kiasma (Helsig)
  3. HAM Helsig taaiđâmuseo (Helsig)
  4. Didrichsen taaiđâmuseo (Helsig)
  5. Serlachius Kartano (Mänttä)
  6. Amos Rex (Helsig)
  7. Museokuávdáš Vapriikki (Tampere)
  8. Tieđâkuávdáš Heureka (Vantaa)
  9. LUOMUS Luándutieđâlâš museo (Helsig)
  10. Serlachius Pääkonttori (Mänttä)

Ubâ kuulmâlov čuosâttuv listo sehe eennâmkodáliih listoh kávnojeh Museokoortâ tiäđáttâsâst.

Sämimuseo Siida puoh pivnohumos Laapist

Kove Siida váldučáitálduvvâst Enâmeh láá mii párnááh. Kove: Rauno Koivunen, Sämimuseo já Luándukuávdáš Siida

Väldikodálii listo lasseen Museokorttâ listodij puoh pivnohumos museočuosâttuvâid eennâmkuuđij mield. Laapi eennâmkoddeest vuosmuu saajeest lâi Sämimuseo Siida. Ton maŋa pottii Arktikum tieđâkuávdáš (Ruávinjargâ), Särestöniemi-museo (Kittâl), Ruávinjaargâ taaiđâmuseo Korundi (Ruávinjargâ) já Kollemuseo (Suáđigil).

Anarâš aavis fattij Siida museojođetteijee Taina Máret Pieski kiddâ puhelimáin koskoho. Pieski muštâl, et Siida lâi olâttum njunošsaajeest.

– Mun jiem tiättám, et mij lep návt pivnohis Museokorttâ-čuosâttâh. Ihetääsist 60 prosentid mii kuosijn puátih olgoenâmijn, ige sist lah Museokorttâ, Pieski iätá.

Vyesi–porgemáánust 2026 Siidast kuállejii paijeel 33 500 olmožid. Sist Museokorttâ-kuállejeijeeh lijjii tuše suullân 3 500 ađai nyevt 10 prosentid.

Siida toovâi uđđâ kyessiulâttâs iivij 2023, 2024 já 2025. Taan ive ulâttâs ij cuovkkânižžii. Pieski arvâl, et ohtân suijân taas lii puáldámuš ollâ hadde Suomâ peln. Tot stivree tagarijd linjâšautoid já eres mađhâšeijeid jotteeđ Kietâveerdi peht Taažân, kiäi ulmen lii ovdâmerkkân Taažâ tavemus päikki Tavenjargâ. Taat vaaigut ubâ Aanaar já Ucjuuvâ kuállejeijeemeerijd.

Kuállejeijeeh láá kuittâg pijssám. Pieski muštâl, et ihásávt Siidast kuállejeh paijeel 84 000 olmožid, mii lii kuálmádin stuárráámus kyessimeeri Laapist. Siida ovdiibeln láá tuše Ruávinjaargâ stuorrâ museoh Arktikum já Ruávinjaargâ taaiđâmuseo. Museojođetteijee uáiná, et Siidast lii stuorrâ merhâšume toos, mon livkkáás saje Aanaar siijdâst lii šoddâm.

Sämimuseo Siida pisovâš, sämikulttuurist já arktisii luándust muštâleijee čáitálduv lasseen taan keesi museokyesih pessii uápásmuđ tavekuávlu šoŋŋâdâhnubástusân sehe sämispelláid. Diginatiiveja? Saamelaiset pelit nyt! ‑čáitáldâh oovdânpuovtij nuuvt lyevdispeelâid ko videospeelâid. Čáitálduvvâst västidij spellâtotkee já ‑sundáttellee Outi Kaarina Laiti, já tot lâi áávus 1.4.–20.9.2026.

Speelah mulsâšuveh tááláštaiđui

Sämmilâš tááláštaaiđâ lâi taan ive vuosmuu tove vijđáht uáinusist Helsigist, ko Sämimuseo Siida ornij oovtâst tááláštaiđuu museoin Kiasmain Entiset ainoat – Saamelaisen taiteen aika ‑čáitálduv Kiasmast 27.3.–6.9.2026. Čáitálduvvâst lijjii fáárust paijeel 20 taidârid Suomâst, Ruotâst já Taažâst. Kiasma mield čáitáldâh lâi stuorrâ miänástus já finnij ennuv positiivlii macâttâs.

Sämimuseo Siida museojođetteijee Taina Máret Pieski lii ilolâš ohtsâščáitálduv olášutmist.

– Sämmilâš tááláštaaiđâ já tyeji iälá uđđâ puáttim, mii uáinoo meid viijđáht aalmugijkoskâsâžžân kiddiistummeen. Mun lam uáli jo ilolâš, ete Kiasma västidij taan mii ohtsâšpargoiävtuttâsân, mii taha máhđulâžžân čáitálduv uási pyehtim meid Sáámán Siidan, Pieski kommentistij njuhčâmáánust Kiasma tiäđáttâsâst.

Tääl uási taan čáitálduvvâst tuođâi puátá čáittusân Sämimuseo Siidan Anarân. Čáitáldâh lekkâs museokuossijd roovvâdmáánu 16. peeivi.

– Mun anam tehálâžžân, et Siida oovdânpuáhtá sämmilii tááláštaiđuu pirrâ Säämi. Ađai et mist puáhtá uápásmuđ meiddei tagarij taidârij ko Britta Marakatt-Labba, Tomas Colbengtson já Joar Nango tuojijd, Pieski iätá Anarâš aavisân.

Artikkâlkove: Ella Karttunen / Museokorttâ

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Sanasto ennustâs: Kiirjij luoihât­tem­sajan­máksu kiäppán ive 2027 tááláá 25 seentist 23 seentin

Kirjálâšvuođâ tahhee­vuoigâdvuotâ­ornijdâh Sanasto lii ráhtám ennustâs taan ive luoihâsmeerijn sehe puáttee ive luoihâttem­sajanmáávsu tääsist. Ennustâs mield ulmuuh luoihâtteh kiirjijd ain eenâb, mut siämmást kirječälleeh...

Kirdee auto sáttá luŋŋâniđ ááimun jo ive 2028

Vuáládâheennâmlâš Pal‑V-irâttâs (Personal Air Land Vehicle) lii finnim Euroop kirdem­torvolâš­vuotâ­virge­omâháást EASA:st tuhhiittem, mii taha máhđulâžžân kirdee auto puovtâdem. Jis puoh mana tego lii vuávájum,...

Sämitigge uárnee sovâ­dât­mân kyeskee savâs­tâl­lâm­tilá­lâš­vuo­đâid sämi­seervij jesâ­náid

Sämitigge áigu orniđ kyehti sovâdâttâmteema miäldásii savâstâllâm­tilálâšvuođâ roovvâdmáánu aalgâst Anarist. Tilálâšvuođah láá uáivildum sierâ puávdejum sämiseervij jesânáid, já toid kalga almottâttâđ muuneeld. Savâstâllâm­tilálâšvuođâi ulmen lii...

Mätkipuhe­limeh levât­teh baktee­rijd já virusijd – Totkeeh avžuut­teh sikkođ puhelin ohtii ohhoost

Mätkipuhelimeh láá nuuvt ko Troija hiäppušeh bakteerij leevâtmist. Návt näggee vorâs australialâš tutkâmuš. Tutkâmušâst tárkkojuvvojii 95 mätkipuhelimid, main kávnojii paijeel 17 000 mikro-organismid. Toi kooskâst lijjii...

Čiččâm sierâ puurrâm­miellâd – Maid toh halijdeh muštâliđ purâ­­deijei?

Tiettih-uv tun, et ulmust pyehtih leđe maaŋgâmuđusiih puurrâmmielah? Mun oppim taam ko luuhim Anu Tevanlinna kirje Hyvinvointia mielelläsi (2020. Jyväskylä: Atena kustannus oy). Tääl ááigum...