Netflix lii almottâm, et Squid Game nubbe paje rikoi vuosmuu oho keččeeulâttâs. Tast lijjii 68 miljovn keččâmkerdid. Puáris ulâttâs lâi 50,1 miljovn keččâmkerdid. Maht lii máhđulâš, et maadâkorealâš tv-ráiđu lii maailm enâmustáá keččum tv-ráiđu? BBC lii sahhiittâllâm fanijd já lii irâttâm selvâttiđ, mast taat puátá.
Suullân 12 ihheed tassaaš nuorâ ameriklâš kandâ Evan kejâškuođij maadâkorealii tv-rááiđu Full House. Sun juurdij vistig, et tot lâi kopio ameriklii komediarááiđust. Kuálmád uásist sun kuittâg huámášij, et juonâ lâi aaibâs ereslágán. Forgâ Evan lijkkuustui korealii draamastiijlân.
Tääl Evan áásá Maadâ-Koreast já máttát eŋgâlâskielâ. Evan iätá, et sun lijkkoo elimân tobbeen. Sun lii puurrâm maaŋgâid purrâmâšâid, maid sun ooinij tv-rááiđuin, já lii iällám K-pop-konsertijn kuldâlmin artistijd, kiäi pitái sanniittâsâid sun oopâi, vâi sun opâččij kielâ.
Maadâ-Korea ij ovdil tubdum makkuuttâsâstis uáli vijđáht, mut puoh muttui, ko Psy raahtij lavluu ”Gangnam Style” ive 2012. Tááláá ääigi K-pop já korealiih tv-rááiđuh láá pivnoheh pirrâ maailm. Ovdâmerkkân Squid Game -rááiđust láá fanih nelji keerdi eenâb ko ubâ Maadâ-Korea aalmug.
Äššitobdei mieldi njuálgusuáittupalvâlusah, tegu Netflix já YouTube, láá tehálâš suijâ Maadâ-Korea makkuuttâs vijđánmân. Siskáldâs lii älkkee kavnâđ, já avžuuttemalgoritmeh iävtutteh uđđâ korealijd rááiđuid tâi K-pop-videoid. Maadâkorealiih tv-rááiđuh láá tobdoseh mučis kuuvijn, romantlijn juonâin já áámmátlijn puovtâdemstiijlâin. Siämmást korealâš muusik, tegu BTS já Blackping, lii pajanâm aalmugijkoskâsáid hitlistoid.
Ranskalâš Mary peerustškuođij Maadâ-Koreast vistig K-pop peht. Talle sun kejâškuođij tv-rááiđuid já lijkkuustui korealii purrâmâškulttuurân, moos sun uápásmij rááiđui tábáhtusâin. Tääl Mary áásá Seoulist, já sun lii čaittâlâm uccâ roolijn tv-rááiđuin. Sun lijkkoo toos, et rááiđuin purâdem lii tehálâš uási mainâsist. Tot muštoot suu ranskalii täävist čokkáđ oovtâst peevdi pirrâ.
Maaŋgah keččeeh ihásteleh ustevlijd já stijlâlijd almaičaittâleijeid. K-draamain uáinoo távjá epioskottettee rähisvuotâmaainâs riges almaa já táválii nissoon kooskâst. Motomeh olgoeennâmliih nisoneh kuittâg huámášeh, et argâ Maadâ-Koreast ij lah siämmáá romantlâš. Ovdâmerkkân nissoon rooli puáhtá leđe ärbivuáválub ko sij arvâlâddii.
Miänástus lii puáhtám meiddei čuolmâid fárustis. K-pop-taasnijn váttojeh váduttes pihtâseh já tievâslâš lattim. Motomijn puovtâdâsâin rähteeh vaidâleh liijkás uccâ máávsuin. Stuorrâ mielâstumvuotâ puáhtá talle sehe ilo já tedduid.
Maadâ-Koreast lijjii vistig muádlov ihheed tassaaš korrâ sensuur já suáldáthaldâttâh. Onnáá peeivi staatâ lii rijjâ, já ton elleekoveh, rááiđuh já muusik kiäsutteh ulmuid jyehi saajeest. Maadâ-Korea lii pajanâm tehálâžžân kulttuurvyeimin maailmist. Tot čáittá, maht romantiik, fijnâ puovtâdâsâi já kiäsutteijee mainâsij áinoošlajâsâš kuálus puáhtá lommoođ keččeid pirrâ maailm.
Käldeeh:
– ’Squid Game’ Season 2 Breaks Yet Another Netflix Record (www.forbes.com)
– From Squid Game to Blackpink, how South Korea became a culture powerhouse (www.bbc.com)
Kove: midnightbreakfastcafe (Wikimedia Commons)