Jeff Kinney čäällim Čuovâuáivi peivikirjeh kuleh Suomâ pivnohumos nuorâikirjijd. Taan räi rááiđust láá jurgâlum nelji kirje anarâškielân. ”Stuorrâviljâ almaaštâl” (2008) lii nubbe tain. Jurgâleijen lii Fabrizio Brecciaroli.
Kirje váldupersovnin lii Greg, paješkoovlâ uáppee. Uálgipersovneh láá suu uccâviljâ Manny, stuorrâviljâ Rodrick, Susan-enni já Frank-eeči. Meiddei Greg ustev Rowley lii távjá tábáhtusâin fáárust. Stuárráámus uási tábáhtusâin sajaduveh Greg škoovlân já pááikán. Motomin tábáhtussaijeen lii Greg ustev Rowley päikki.
Majemui iivij lii lamaš saahâ tast, et nuorâi kielâ váilu anarâškielâst, já ličij tárbu almostittiđ eenâb nuorâikiirjijd. Nuuvtpa mun luuhim taam kirje uáli jo moovtâ já siämmást tutkim eromâšávt kirje sänirááju. Kirjeest láá 224 sijđod, já tot lii älkkee luuhâđ. Kirje loheh iä veltihánnáá movtáskit rävisulmuid luuhâđ, mutâ nuorâi čalmeh uáinih ääši vaarâ nubenáál.
Kirje nommâ Stuorrâviljâ almaaštâl čuujoot Greg stuorrâviiljân, Rodrickân, mutâ távjá tábáhtusâin fáárust lii meid Greg uccâviiljâš Manny. Greghân lâi tuáivum uccâviiljâ eromâšávt tondiet, ko sun puávtáččij vuárustis jieš pajaniđ šnuákkumoornigist. Luhhoost uccâviiljâst lii iše-uv – sun ovdâmerkkân vuábdá suklaa škoovlâ ruuđâčuággimkampanjain, ige Rodrick innig páágut Greg porgâđ tom. Šnuákkumoornig lii tuođâi muttum pisovávt.
Kirjeest láá ennuv tágáreh viiljâi koskâsiih tábáhtusah, main šaddeh iänááš sierâmielâlâšvuođah. Toh oovdânpuáhtojeh liijká-uv häävskiht já suotâstittee vuovvijn. Nubben fáddán viiljâi riijdoi lasseen kirjeest lii vanhimij já párnái koskâvuotâ – päärni uáinimčievâst. Ij lah ain älkkee leđe paješkovlâlâš, ige veltihánnáá paješkoovlâ uáppee vaanhimgin.
Kuálmád fáddán kirjeest láá ääših, moh lohtâseh škoovlân, tegu Greg keččâlmeh já vuáváámeh filliđ máttáátteijeid jieškote-uvlágánij vuovijguin. Ovdâmerkkân lasâčolmijn lii älkkeb kopijistiđ vástádâsâid, já historjá čalluu puáhtá uástiđ stuorrâviiljâst. Meiddei povdiimeh rehtorviistán láá Gregân uáppáseh, siämmáánáál ko päikkipargoi algâttem aaibâs liijkás maŋŋeed, mast čuávuh masaba ain stuorrâ čuolmah.
Mun huámášâm kuittâg, et täst láá rääjih, maht puáhtá suotâstittiđ taggaar herkis lohhee ko muu. Skalkkâsaavah, moh vuáđuduveh nube ulmuu olgooštmân, iä ollâgin tooimâ muin. Kirjeest láá muáddi tággáár saje, ovdâmerkkân ”Uáinimettum Chirag” -sierâ já talle ko stuorrâviljâ lukkâd uccâviiljâ kiällárân ubâ iijân. Nube tááhust lii pyeri mušteđ, et kirje lii uáivildum vuosâsajasávt nuoráid, já tágáreh lohhee makkuuttemvyevih sättih leđe nuorâi mielâst kirje hävskimuuh.
Ohtân suijân toos, mondiet Čuovâuáivi peivikirjeh láá pivnoheh, lii muu mielâst tot, ko tábáhtumeh lohtâseh iänááš škoovlân já perâelimân. Ađai nuorah pyehtih vissâ älkkeht identifisistiđ jieijâs kirjijd, já huumor tuáimá. Já veikkâ kirjeest kiärdojeh viehâ siämmáálágáneh čuolmah já puástuibárdâsah, puáhtá luuhâmmoovtâ liijká siäiluttiđ vaigâdvuođâittáá majemuu siijđo räi. Mun avžuuttâm kirje puoh vyeli- já pajeluokkaláid – sehe pááikán já škoovlân. Nuorâmus Čuovâuáivi peivikirje lohhee, kiäm mun tuubdâm, lii muu 8-ihásâš ristkandâ.
Kaisa Tikka-Morottaja
Kove: Anssi Rämö