Suomâ šoŋŋâ­dâh lii lieg­gân­min torvo­lii rääji paijeel

Taan ive keesi lâi vaigâd Euroopân. Koskâ- já Maadâ-Euroopist lijjii korrâ pakkâpajeh, juuvah kuškii já sehe elleeh já ulmuuh killájii. Pakkâseh maksii Euroopân joba nyevt 180 miljard eurod. Sitra totkei mield Suomâ ij lah kuittâg rahttâttâm tuárvi pyereest šoŋŋâduv lieggânmân.

Suomâ šoŋŋâdâh lieggân kuohtii jotelubbooht ko eennâmpáálu šoŋŋâdâh koskâmiärálávt, já tot vaaikut eres lasseen mecciráhtálâšvuotân. Puátteevuođâst tälviv arva ain eenâb, enâmist lii ucceeb tuálu já kiiđah láá koškáseh. Taah ääših lasetteh eres lasseen pieggâvahâgijd meecist. Tehálâš äšši lii ovdâmerkkân tot, moh muorâšlaajâid killájeh pyeremustáá koškesvuođâ já uđđâ pilledeijeid.

Kulmâ máhđulii skenaario puáttee­vuođâst

Sitra totkeeh láá hutkâm kulmâ máhđulii skenaario tast, maggaar šoŋŋâdâh puátteevuođâst lii. Vuossâmuu skenaariost maailm lii luhostum kepidiđ ráhtálâšvuođâ nuáskádâsâid. Suomâ luándu iäláásk, já jeegij, meecij já čácáduvâi tile puárrán. Ive 2100 Suomâ šoŋŋâduv koskâmiärálâš liegâsvuotâ ličij kuittâg 3,3 ceehi lieggâsub ko ovdil ráhtálâšvuotâääigi älgim.

Nube skenaariost šoŋŋâdâhnubástus tuástum lii epiluhostum gloobaallii tääsist, mut Suomâ, Tave-enâmeh já muáddi eres EU‑staatâ hämmejeh ruánáá suálustuv. Taan skenaariost Suomâ koskâmiärálâš liegâsvuotâ lii 6,5 ceehi lieggâsub ko ovdil ráhtálâšvuotâääigi älgim.

Hyenemuu skenaariost Suomâ koskâmiärálâš liegâsvuotâ lii 7,5 cekkid lieggâsub ko ovdil ráhtálâšvuotâääigi. Sitra totkee Eero Jalava muštâl Ylen, et taan skenaariost maailmist láá eenâb konflikteh já pyereestvaijeem tääsi huánnán jotelávt.

Šoŋŋâdâhtietteeh iä kuittâg osko, et kuálmád skenaario olášuvá. Jis kiävá kuittâg nuuvt, et Golf-virde ij innig lieggii Tave-Euroop siämmáá ennuv ko tääl, te hyenemuu tááhust ovdil ive 2100 Suomâ keesih čuáskuh joba vittâ ceehi já täälvih joba 20 cekkid.

Käldee:
– Suomen ilmasto lämpenee parhaimmillaankin yli turvallisen rajan, pahin ennuste pyyhkii hyvinvointivaltion kartalta (yle.fi)

Kove: Geralt (Pixabay) (Räijejum)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Sämikielâ­liih Muččâ­dumos juovlâ­lavluuh ‑tilálâš­vuođah uárne­juv­vojeh uđđâ päikki­kuu­dijn

Sämikielâliih muččâdumos juovlâlavluuh lávlojeh oppeet skammâ- já juovlâmáánust pirrâ Suomâ. Taaijuv tilálâšvuotâ uárnejuvvoo vuosmuu tove meiddei Kuopiost já Lappeenrantast, muštâl Oulu pispekodde tiäđáttâsâstis. ”Sämikielâliih juovlâlavluuh...

Säämi tyejimarkkâneh Anarist

Lii skammâmáánu čiččâd peivi, ko lehâstâm Saijoos uuvsâ Anarist. Lam jiešalnees monâmin kirjeráájun, mut huámášâm, et lam-uv puáttám kaskoo tyejimarkkânij. Muu kirjerájuäšši masa vájálduvá,...

Nubástus Anarâš­kielâ seervi 40‑ive juuhlán: Párnái juhle lii macât­tum, já ton saa­jeest lii uđđâ ohjelm

Anarâškielâ seervi váldujuhle tuálloo skammâmáánu 24. peeivi tijme 16.30–20. Vistig vuáváámist lâi, ete servi orniiččij párnái juhle ovdil puohâi váldujuhle. Äigitavlu­suujâi tiet párnái juhle lii...

Uđđâ Ydin-tábáh­tus­saje puáhtá Oulu ollâ­opât­tuv alde­láá kuáv­dáá

Oulu ollâopâttâh lii lekkâm Oulu kuávdážân uđđâ oppâm- já kuáhtámsaje, mon nommâ lii Ydin ’Vááimus’. Ton ulmen lii pyehtiđ ollâopâttuv, tiettuu, uáppeid já totkeid...

Sämitigge puávdee sämi­seervij jesâ­nijd kuldâ­liđ já savâs­tâllâđ sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdât­tâm­komis­sio pargo ovdán­mist

Sämitigge uárnee kyehti Teams-tilálâšvuođâ, main tot addel kejâstuv sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio proosees ovdánmist já puáttee muddoin. Ton lasseen tilálâšvuođâin lii ulmen kuullâđ seervij...