Euroop kiäččá Piäiváá kulij koskoho porgemáánu 12. peeivi, ko tievâslâš piäiváásiävŋánem uáinoo Tave-Atlant alne já Viestâr-Euroopist. Ive 1999 maŋa taat lii vuosmuš Euroopist uáinojeijee tievâslâš siävŋánem, mii hokâttâl komovuođâ ustevijd keččâđ almoon pääihi oolâ.
Piäiváásiävŋánem tábáhtuvá, ko Mánudâš teivâs Piäiváá já Eennâm kooskân. Piäiváš já Mánudâš lává jyehi mánuppaje siämmáá sundeest, mut táválávt Mánudâš skuuđáálg Piäiváá lappâd jo‑uv ton paajaabeln teikâ vuoluubeln. Suullân pelnub ive koskâi Mánudáá já Piäiváá rađeh kuáhtájeh toin naalijn, et kostnii Eennâmpáálu alne uáinoo tievâslâš siävŋánem.
Taan tove tievâslâš siävŋánem álgá Jieŋâmeerâ kuávlust já jotá Ruánááenâmân, Islandân já Espanja taveoosijd. Stielâs olá meid Portugal tavenuorttiiuásán. Siävŋánem kuhemus tievâslâš muddo pištá nyevt kyehti miinut 18 sekuntid Island viestârkeččin Atlant alne. Espanjast piäiváásiävŋánem uáinoo ehidist eidu ovdil piäiváályeštim ovdâmerkkân Bilbaost, Zaragozast, Valenciast já Palma de Mallorcast. Piäiváš luávdoo ollásávt nyevt tijme 20.30 páihálii ääigi.
Suomâst lii uáinimist stuárráámus siävŋánem kuhes ááigán: Mánudâš luávdá Piäiváást 83–85 prosentid eidu ovdil piäiváályeštim. Uássin uáinojeijee siävŋánem álgá Suomâst käävci ääigi ehidist. Kaskinen–Kuusamo-linjá máddáábeln piäiváš kiergân jo lyeštiđ ovdil piäiváásiävŋánempuudâ nuuhâm.
Tave-Suomâst Piäiváš páštá aleláá horisont paajaabeln ko Maadâ-Suomâst. Eidu Aanaar kuávlust siävŋánem uáinoo pyeremusávt ubâ Suomâst: Piäiváást luávdoo nyevt nelji viđâdâs, já aleláá päštee Piäiváš pyereed aiccâmijd, jis lii šiev šoŋŋâ. Veik tievâslâš siävŋánem páácá-uv Suomâ ulguubel, peeivičuovâ kiäppán já muttoo čielgâsávt já luándust čuovâ muttoo eromâžin siävŋánem tievâslii mudo ääigi.
Äššitobdeeh muštotteh, et Piäivážân ij uážu keččâđ päljis čolmijgijn mongin muddoost siävŋánem ääigi. Torvolâš aicâdem váátá eromâš laasâid, moh láá uáivildum piäiváásiävŋánem keččâmân.
Anarâš aavis čuávu piäiváásiävŋánem Islandist Reykjavikist, kost tot uáinoo tievâslâžžân, jis šoŋŋâ lii pyeri.
Käldee:
– Aurinko pimenee osittain koko Suomessa – viimeksi yhtä suuri pimennys 11 vuotta sitten (www.avaruus.fi)
Kove: NASA / Keegan Barber (PD, Wikimedia Commons)