Škovlâlij matematiik mättim lii hiäjusmâm – uásist uáppein lii vááijuvlâš sänirááju

Oovcádluokkaliih juáhhojeh matematiik tááiđui mield hyeneeht miänástuvvee, koskâmiärálávt mättee já pyereest mättee uáppeid čielgâsubbooht ko ovdil, uđđâ raapoort summee.

Vuáđuškovlâlij matematiik mättim lii hiäjusmâm majemui kyevtlov ive ääigi. Uđđâ raapoort čielgee, magareh ääših láá suijân matematiikmättim hiäjusmân. Kansallisen koulutuksen arviointikeskus (Karvi) árvu vuáđuduvá oppâmpuátusij árvuštâlmân, mii olášui digitaallávt kiđđuv 2021. Toos uásálistii suullân 12 500 oovcádluokkalâžžâd pirrâ Suomâ.

Sánáliih matematiikhárjuttâsah iä luhostuu pyereest hyenes kielâtááiđui tiet

Motomeh uáppeeh iä piergii matematiikhárjuttâsâin sänirááju vänivuođâ tiet. Hiäjus kielâtááiđu vaikuttâs oinui sánálijn hárjuttâsâin, main iäruh uáppei kooskâst lijjii stuárráábeh ko ovdil.

”Ko matematiiklâš čuolmâ lii sánálii häämist, te čuolmâ iberdem váátá, ete uáppee ibbeerd ovdâmerkkân tagarijd saanijd ko tuođânálásâšvuotâ já funktio”, iätá Karvi njunošmiäruštâllâmäššitobdee Jari Metsämuuronen.

Metsämuuronen iätá meiddei, ete ličij hirmâd tehálâš, ete jo vyelitääsist kiddejuuččij huámmášume sänirááju ovdánmân matematiik oppâm uáinust-uv.

Raapoort mield uáppei hiäjus matematiikpuátusáid vaaigut meritátulâšvuođâ vänivuotâ. Puátusáid vaaigut meiddei tot, ete uáppeeh iä lah perustum taggaar teestâst, mii ij vaaigut árvusáánán ige puátteevuođâ uáppoid.

Digitaallâš testâ hiäjusmitij meiddei puoh pyeremui uáppei puátusijd

Testâ lâi tääl vuosmuu keerdi ollásávt digitaallâš. Uáppei puátuseh lijjii hyenebeh ko ovdebij iivij, tastko hárjuttâs vaađâi visuaallii čuolmâčuávdus teikkâ vuáđustâsâid. Uáppein lijjii vaigâdvuođah ovdâmerkkân miäruštâllâđ, ete mon ennuv kulmâhááh čäähih neljiháá siisâ. Uáppei mielâst digitaallâš testâ lâi muálkkáb ko oovdeb pävirpennâtestâ.

Matematiik mättim juáhhoo kuulmâ juávkun

Jari Metsämuuronen uáiná, ete uáppei mielâst tärhis tiäđui oppâm tááláá maailmist ij lah siämmáá tehálâš ko ovdil. Sij pyehtih smiettâđ, ete ”Puoh kávnoo kale Googlest”. Matematiik váátá vala-uv paajeeld oppâm.

Vuáđuškoovlâ loppâmuddoost uáppeeh juáhhojeh matematiik tááiđui mield kuulmâ juávkun: hyeneeht miänástuvvee, koskâmiärálávt mättee já pyereest mättee uáppeid. Tooleeb mättim juáhásij täsivubbooht. Motomij uáppei matematiik mättim lii hirmâd hiäju. Sij láá enâmustáá koskâmiärálávt mättee kuuđâdluokkalii tääsist.

Karvi avžut, ete uáppeid finniiččij eenâb torjuu jo škovlâpálgá aalgâst, tastko pajetääsist lii ennuv vaigâdub pyerediđ já nanosmittiđ uáppei tááiđuid.

Sonja Valle

Käldee:

Koululaisten matematiikan osaaminen on heikentynyt – osalla oppilaista taustalta löytyy puutteellinen sanavarasto (www.yle.fi)

Kove: Gerd Altmann (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Syemmiliih pyehčeeh maassâd­viežžâm sáŋgárin – Maainâs Italia mediast

Vyesimáánu 14. peeivi 2026 sáttum tragedia Malediivij Vaavu-aatool čääsivuáláá Dhekunu Kandu ‑kuovđâšmist (”Haikuovđâšm”) lii haldâšâm Italia media maaŋgâ peeivi. Vittâ italialii pyehčee – 51‑ihásâš...

Toimâtteijee koccáá UArctic-konferen­sist 2026: Anarâš kulttuur lii ollâ­kulttuur

Arktisii kuávlu ollâopâttuvâi ohtsâš UArctic-kongres lii álgám. Färsuolluid láá puáttám ohtsis 1 300 uásálisted, já taat lii stuárráámus kongres, mii lii kuássin uárnejum Färsuolluin. Organisaattoreh...

Tave-enâmij rääđi muusik­palhâšume vyeitten 13 iävtuk­kâssâd, fáárust paje­kielâ­liih Dajan já Eatnama váibmu

Moonnâm oho majebaargâ almottuvvojii taan ive iävtukkâsah Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšumán. Ive 2026 iävtukkâssân láá 13 nuottâtyeijid ohtsis 15 nuotâsteijest pirrâ Tave-enâmij. Tuojij šlaajah láá...

UArctic-kongres 2026 puáhtá arktisii kuávlu puáttee­vuođâ hukse­jei­jeid oohtân Fär­suolluid

UArctic-kongres 2026 čuákkee vuod oohtân arktisii kuávlu totkeid, algâaalmugij ovdâsteijeijd, uáppeid já merideijeid. Kongres uárnejuvvoo vyesimáánu 26.–29. peeivi Tórshavn kaavpugist Färsuolluin. Kongres uárnejuvvoo jyehi...

Roland Garros ‑tennisturnam kištottâlloo eromâš tiileest Pariisist – Jannik Sinner lii kievrâmus vyeittee­iävtukkâs  

Taan ive nubbe Grand Slam ‑tennisturnam, Roland Garros, lii vuálgám joton pasepeeivi Pariisist. Stuárráámuuh vuárdámušah miänástusâst liäbbájeh tääl maailmlisto njunošist leijee Jannik Sinner ärdei...