Tahojiermi: uhke vâi máhđulâšvuotâ?

Maaŋgah ulmuuh paleh tahojiermist. Sij jurdeh, et tahojiermi tuálvu ulmuin pargoid. Taat lii meiddei tuotâ. Tahojiermi puáhtá porgâđ ulmuu pargoid ovdâmerkkân fabrikijn já toimâttuvâin. Mutâ tahojiermi puáhtá fárustis meiddei uđđâ pargoid. Ulmuuh tarbâšuvvojeh vala tahojiermi vakšuumân, tivomân já oovdedmân. Tahojiermi áánsust pyehtih šoddâđ meiddei uđđâ ámátteh. Lii tehálâš, et ulmuuh uážžuh škovlim uđđâ pargoi várás. Návt kihheen ij pääsi pargottemmin. Lii meiddei máhđulâš, et pargoäigi uánnán. Ulmuuh asteh talle pyerebeht oppâđ, valastâllâđ, rähtiđ taiđuu teikâ išediđ eres ulmuid.

Máttáátteijeeh pyehtih poollâđ, et uáppeeh pargeh päikkipargoid tahojiermijn. Taat lii tuotâ. Mutâ meiddei pargoelimist kiävttoo ain eenâb tahojiermi. Tondiet ton kevttim kolgâččij máttááttiđ jo škoovlâst. Škoovlah já ollâopâttuvah kolgâččii kevttiđ päikkipargoid, main tahojiermi kevttim lii loválâš. Oppâmist tahojiermi lii šiev iše. Tot iššeed tast, et olmooš uáppá jotelávt já älkkeht. Jis mottoom äšši lii vaigâd, te tahojiermi puáhtá kuvviđ tom pyerebeht. Tahojiermi puáhtá adeliđ juáhážân persovnlii máttááttâs. Talle oppâm lii pehtil já vuovâs. Tahojiermi iššeed eromâšávt ulmuid, kiäid oppâm lii vaigâd. Máttáátteijeid páácá eenâb äigi uáppei iššeedmân, ko tahojiermi parga älkkees pargoid, tego iskosij tärhistem teikâ materiaalij rähtim.

Maaŋgâs eteh, et tahojiermi ij lah kreatiivlâš. Tot ij pyevti puáttiđ ollásávt taiđuu já kirjálâšvuođâ sajan, mutâ tot puáhtá adeliđ uđđâ ideaid. Tahojiermi puáhtá rähtiđ hammiittâsâid teikâ iävtuttiđ fáádáid kirječälleid. Lopâlii miärádâs já pargo parga ain olmooš. Mun oskom, et puátteevuođâst tahojiermi ráhtá ennuv muusik. Siämmáá ääigi ulmuuh halijdeh eelliđ konsertijn já kuldâliđ olmâ ulmuid.

Tahojiermi lii eromâš ávhálâš uccâ kieláid. Ucceeblovokielâin iä lah ennuv kirjeh teikâ nettisijđoh. Tot puáhtá jurgâliđ teevstâid uccâ kieláid jotelávt já nuuvtá. Tahojiermi puáhtá meiddei máttááttiđ ucceeblovokielâid uđđâ ulmuid. Návt taah kielah pisoh jiegâin já uážžuh uđđâ sárnoid. Taan lasseen tahojiermi puáhtá moonnâđ čoođâ puáris teevstâid já jienâpaadijd. Tot puáhtá toi vuáđuld rähtiđ sänikiirjijd já oppâmateriaalijd. Návt kielâ siäilu meiddei puátteevuođâst.

Tahojiermi puáhtá meiddei išediđ ulmuu tiervâsvuotâaašijn. Tot tobdá puácuvuođâid jotelávt já tárkká. Ovdâmerkkân tahojiermi puáhtá keččâđ čuovâkuuvijd teikâ mittedempuátusijd já kavnâđ tain puácuvuođâid. Návt tuáhtár uážžu iše diagnoos rähtimân. Tahojiermi máttá meiddei tutkâđ stuorrâ tiätumeerijd. Ton iššijn puáhtá ovdediđ uđđâ talkkâsijd, moh išedeh ulmuid puárániđ jotelubbooht. Tutkâmuš lii tahojiermi áánsust jotelub já häälbib. Tondiet ulmuuh pyehtih eelliđ tiervâsub já kuhheeb eellim. Tahojiermi ij pyevti kuittâg puáttiđ ollásávt tuáhtár sajan. Tuáhtár já tahojiermi ohtsâšpargo lii pyeremus čuávdus.

Tahojiermist láá meiddei vaarah. Tom ij uážuččii kevttiđ puástud, ovdâmerkkân ulmui vakšuumân teikâ olgooštmân. Ovdedeijeeh kalgeh leđe ovdâsvástádâsliih já vuoigâliih. Lii tehálâš, et tahojiermi iššeed puoh ulmuid täsipiälásávt já torvolávt. Jis pargo meeri kiäppán, te jáválâšvuotâ kolgâččij juáhásiđ täsivávt puoh ulmuid. Maaŋgâs láá iävtuttâm vuáđupuáđu. Tot meerhâš, et juáháš uážžu tuárvi ruuđâ elimân pargopáguttáá. Mun jiem vala tieđe, maht taat puoh olášuvá. Mun oskom kuittâg, et palo já čovgâ njuolgâdusah iä lah čuávdus. Lii pyereeb väldiđ oovdeld uđđâ aašijd já rähtiđ toiguin pyereeb puátteevuođâ. Nubástus puátá jyehi tábáhtusâst, halijdep mij tom tâi ep.

Kove: Gerd Altmann (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Kárbáin Lemmest

Čällee: Heidi Mattus Kesiluámuh já luámuvuáváámeh: Kuus, moin já mon kooskâst? Nabai mon kuhháá? Talle ko vala porgim tuuriistpargoin, must lâi kiđđuv cuáŋui- já vyesimáánu ääigi...

Maailm olmooš­loho lii juksâm 8,3 miljard rääji – Savâstâllâm lijge­aalmu­gistmist máccá

Maailm olmoošloho lii pajanâm 8,3 miljard ulmui. Ovtâstum aalmugij adai OA olmoošlohon vuáđuduvvee rekinistmeh ennusteh, et maailm ässeeloho lii kesimáánust 2026 váhá paijeel 8,29...

Vala ohtâ merâ­mätki Hailuoton

Merâmääđhih autotampâiguin Oulunsalo Riutunkari já Hailuoto kieldâ kooskâst láá pááccám historján. Talle ko uuđâs autotaampâi jotoluv nuhâmist poođij, te šoodâi huáppu kolliđ suollust vala ohtii...

Tiervâpuáttim Liäibum­blogin!

Lieggâsávt tiervâpuáttim uđđâ blogin! Maailm lii tievâ puohmuđusijn reseptijn eenâblovokielân, mut ucceeblovokielân toh iä oro kavnuumin. Taat Liäibumblogi nubástit ääši. Blogi ulmen lii uápistiđ lohhee...

Ulloläigi maarsu­soksâmijn – luhostuvá-uv?

Taan kiiđâ mun halijdim keččâliđ maidnii uđđâsijd: mun aigum uápásmuđ snäldein panemân. Vâi tast ličij váhá lase hástu já hitruuvuotâ, te almottâttim taggaar kietâtyejikuursân,...