Totkee čoovdij matemaattisii čuolmâ, mii lâi čuávdusttáá paijeel 40 ihheed

Totkee Susanna Heikkilä lii jieijâs náguskirjetutkâmušâst Helsig ollâopâttuvâst čuávdám matemaattisii čuolmâ, mii lâi čuávdusttáá paijeel 40 ihheed. Čuolmâ kuáská topologian. Topologia lii geometrisâš syergi, mii totká oosijd já toi jiešvuođâid.

Heikkilä náguskirjeartikkâl lii tuhhiittum eromâš áárvustoonnum Annals of Mathematics -tieđâloostân. Artikkâl almostuvá loostâst taan ive njuhčâmáánust.

Tondiet ko maŋgâsist čuolmâ já ton čuávdus láá vaigâdeh iberdiđ, Heikkilä irâttij kuvviđ taid kođđoos iššijn. Kođos valmâštui náguskirjetilálâšvuotân, kost totkee halijdij muštâliđ tutkâmušâstis meid táváláid ulmuid. Kođos kovvee sirdum täsivis asseest pálluasan. Sirdum kočoduvvoo Alexander-kuvviimin. Heikkilä kuuđij eresivnásijd kođospittáid já čokkij tain šakkiruvduháá, mon čievâin láá eresivnásiih neljihááh. Ton lasseen tarbâšui pállu, mon paajaa- já vuoluupeeli láá kuđđum eresivnásij laigijguin. Ko šakkiruvduhâš punjâttâlloo páálu pirrâ já ivnásiih čievah piäijojeh kiddâ nubijdis, te neljihái kooskân páácá räigi. Idea tast lii tot, ete kođđoos puáhtá vonâttiđ nuuvt, ete rääigih maneh kiddâ. Tie lâi čuávdus kuhesáigásii čuolmân, mon Heikkilä čoovdij oovtâst stivrejeijeinis professor Pekka Pankkain.

Heikkilä iätá, et sun ij aainâskin taan muddoost määti muštâliđ, maht puáđus kuoskâttičij táváláid ulmuid já sii aargân. Ton heiviittâsah láá čielgâsávt matematiik siste.

Ive 2025 aalgâst Heikkilä porgâškuođij postdoc-totken Jyväskylä ollâopâttuvâst. Sun áigu uuccâđ jotkâruttâdem siämmái fáádái lasetutkâmuššáid.

Käldeeh:

– Väitöskirjatutkija ratkaisi yli 40 vuotta avoinna olleen matemaattisen kysymyksen (www.helsinki.fi)

– Matemaatikko Susanna Heikkilä ratkaisi ongelman, joka odotti ratkaisua yli 40 vuotta (www.hs.fi)

Kove: Marty B (Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Kárbáin Lemmest

Čällee: Heidi Mattus Kesiluámuh já luámuvuáváámeh: Kuus, moin já mon kooskâst? Nabai mon kuhháá? Talle ko vala porgim tuuriistpargoin, must lâi kiđđuv cuáŋui- já vyesimáánu ääigi...

Maailm olmooš­loho lii juksâm 8,3 miljard rääji – Savâstâllâm lijge­aalmu­gistmist máccá

Maailm olmoošloho lii pajanâm 8,3 miljard ulmui. Ovtâstum aalmugij adai OA olmoošlohon vuáđuduvvee rekinistmeh ennusteh, et maailm ässeeloho lii kesimáánust 2026 váhá paijeel 8,29...

Vala ohtâ merâ­mätki Hailuoton

Merâmääđhih autotampâiguin Oulunsalo Riutunkari já Hailuoto kieldâ kooskâst láá pááccám historján. Talle ko uuđâs autotaampâi jotoluv nuhâmist poođij, te šoodâi huáppu kolliđ suollust vala ohtii...

Tiervâpuáttim Liäibum­blogin!

Lieggâsávt tiervâpuáttim uđđâ blogin! Maailm lii tievâ puohmuđusijn reseptijn eenâblovokielân, mut ucceeblovokielân toh iä oro kavnuumin. Taat Liäibumblogi nubástit ääši. Blogi ulmen lii uápistiđ lohhee...

Ulloläigi maarsu­soksâmijn – luhostuvá-uv?

Taan kiiđâ mun halijdim keččâliđ maidnii uđđâsijd: mun aigum uápásmuđ snäldein panemân. Vâi tast ličij váhá lase hástu já hitruuvuotâ, te almottâttim taggaar kietâtyejikuursân,...