Mount Everest vieltih láá tievâ kuáros happiputtâlijn, hilgum telttain, liitijn já ulmui pooškâin

Várádâhkuárŋoo Tenzi Sherpa kuvvij videon Mount Everest nyeskivuođâ. Sun iätá, et sun lii tuálvum tobbeen meddâl luonijd suullân 200 kiilud.

– Jis tun jieh haalijd salkkiđ ruskijdâd, te ele talle puáđigin! Kyeđe ruskijdâd páikkásâd, ele várádâhân! Sherpa muštâl videost.

Paijeel 600 olmožid irâtteh kuárŋuđ Mount Everest oolâ jyehi kuárŋumpaje tai motomij ohoi ääigi, kuás šoŋŋâ lii kuárŋumân hiäivulâš. Ton lasseen jyehi kuárŋoo várás lii ucemustáá ohtâ páihálâš pargee, kote määlist, kuáddá tiiŋgâid já uápist kuárŋoid.

National Geographic mield Mount Everest lii maŋgii nuuvt pakkâtievâ ulmuin, et kuárŋooh távjá kärttih čuážžuđ maŋgâ tiijme kolmâ šooŋâst vyerdimin čookán peessâm. Tobbeen áimu lii nuuvt asettem, et vuoiŋâmân tarbâšuvvoo happinaamar.

Jieškote-uv kuárŋoo viättá várádâhleeirâin maŋgâ oho, tastko ovdil čohe väldidem kuárŋoo kalga heiviittiđ roopâs asettes ááimun. Taan ääigi juáháš pyevtit suullân käävci kiilud ruuskijd, já stuárráámus uási ruuskijn pääcih várádâhân. Vieltih láá tievâ ruuskijn, maid ulmuuh láá tohon kuáđđám.

Base Campist láá telttahiivsigeh, main láá stuorrâ nuurrâmfarppâleh, maid puáhtá kyeddiđ meddâl já salkkiđ. Toos hiivsigeh tastoo noheh-uv, já olmooš taha tárbuidis luándun.

Šoŋŋâdâhnubástus toovât muottui já jieŋâ suddâm, mii vuod puáhtá uáinusân ain eenâb ruuskijd, moh láá lamaš jieŋâ já muottui vyelni jo maaŋgâid luuvijd iivijd. Puoh taat nyeskivuotâ tuššâd luándu, já tot vist toovât stuorrâ tiervâsvuotâriiskâ puoh Mount Everest kulgâmkuávlu ässeid.

Käldee:

– Trash and Overcrowding at the Top of the World (education.nationalgeographic.org)

Kove: Simon (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Toimâtteijeettáá aaviseh pisoh kuárosin

Tahojiermi lii mottoom ive siste muttám vuovijd, moin naalijn olmooš ocá tiäđu, čáálá teevstâid, hämmee vástádâsâid. Ovdánem lii lamaš uáli jo jotteel. Tiätu toimâmvuovvijd...

”Rähisvuotâ kulá puohháid” – Pride-okko oinui já kullui meid Avelist

Moonnâm ohhoost Suomâ vietij Pride-oho, já pasepeeivi lâi aalmugijkoskâsâš LGBTQIA+-peivi. Uánádâs LGBTQIA+ puátá eŋgâlâskielâst, já tot čuujoot suhâpeli- já seksuaalucceeblovvoid kullee juávhoid: lesboid, homoid,...

NASA iirât piäluštiđ Eennâm kulij kaččee Swift-komovuotâ­teleskoop

Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttâs NASA rahttât eromâš kááijumoperaation, tastko tot iirât piäluštiđ Neil Gehrels Swift ‑komovuotâteleskoop, mon rađe lii vuálánâm jotelubbooht ko lii vuordum. Jis...

Ebola­epidemia­tile Kongost viärrán ain

Kongo demokraatlii täsivääldist láá raportistum jo masa 1 300 ebolanjuámumid. 360 olmožid láá jáámmám taavdân, muštâlij Kongo tiervâsvuotâ­ministeriö kesimáánu 28. peeivi. Ebolaepidemia lii lamaš joođoost...

Aanaar 150 ihheed ‑juhleest tovlááh ääigih eelih

Čälleeh: Henna Tervaniemi já Marja-Liisa Olthuis Aanaar kieldâ juhlo váldujuhleest já ubâ ive Aanaar kieldâ ive njunošjuhle viettui kieldâ eidusii 150‑ive šoddâmpeeivi 25.6.2026 Sajosist. Ohjelmist lijjii...