Koskokko lâi maailm paijeelkulâttempeivi

Ubâ Eennâmpáálu paijeelkulâttempeivi lâi moonnâm koskoho porgemáánu 2. peeivi. Paijeelkulâttempeivi meerhâš äigipuudâ, kuás rekinistmij mield ulmui kulâttem mana paijeel Eennâmpáálu jyehi-ivváá ääpist pyevtittiđ luánduriggoduvâid. Paijeelkulâttem lii ohtâ merhâšitteemuin suujâin šoŋŋâdâhnubástusân já luándulappuumân. Paijeelkulâttempeivi lii rekinistum ive 1970 rääjist ain onnáá piäiván.

Paijeelkulâttempeeivih rekinistojeh meid sierâ enâmáid. Suomâst paijeelkulâttempeivi lii táválávt jo kiđđuv. Taan ive tot lâi njuhčâmáánu 31. peeivi. Ađai paijeelkulâttempeeivij äigipuudâi vuáđuld syemmiliih kulâtteh luánduriggoduvâid paijeel kuohtii jotelubbooht ko puoh enâmeh koskâmiärálávt. Sierâ enâmij já ubâ Eennâmpáálu paijeelkulâttempeeivijd ij pyevti verdidiđ aaibâs tievâslávt koskânis, mut kuittâg toh čäittih, ete Suomâst já eres ovdánâm enâmijn kulâttem lii stuárráb ko kievhibijn enâmijn, kost ij lah máhđulâšvuotâ kulâttiđ ko aaibâs velttidmettum pyevtittâsâid. Ive 2018 enâmustáá kulâtteijee enâmeh lijjii Qatar, Luxemburg já Ovtâstum arabiemiirikodeh. Riges oljostaatâ Qatarist paijeelkulâttempeivi lâi ton ive jo kuovâmáánu 8. peeivi. Stuárráábijn enâmijn paijeelkulâttempeivi lâi ton ive Ovtâstum staatâin njuhčâmáánu 15. peeivi, Ruošâst cuáŋuimáánu 21. peeivi, Saksaast vyesimáánu 2. peeivi já Kiinast kesimáánu 16. peeivi. Pyeremuuh enâmeh lijjii Vietnam, Marokko já Kirgisia, moi paijeelkulâttempeeivih lijjii eskin juovlâmáánu pelimuddoost tâi loopâst.

Käldeeh:

– Maailman ylikulutuspäivä on tänään – Suomen osuus ylikulutuksesta huomattavasti keskiarvoa suurempi (wwf.fi)

– Tässä ovat maailman suurimmat tuhlurit: 10 eniten luonnonvaroja kuluttavaa maata (www.mtvuutiset.fi)

Kove: Khaing Nyein (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Tutkâmuš: Miäđušijnijn lii ollâ tääsi čuolmâ­čuávdim­nahcâ 

Uđđâ tutkâmuš čáittá, ete miäđušijneh áppádeh čuávdiđ muálkkáás čuolmâid, maid toh iä lah ovdil kuáhtám. Oulu ollâopâttuv, Helsig ollâopâttuv já Turku ollâopâttuv totkei tutkâmušâst selvâttuvvojii...

Taažâ ruvnâprinses Mette-Maritân lii tohhum kepis­sirdem

Taažâ ruvnâprinses Mette-Maritân lii tohhum kepissirdem, já čuopâdâs lii luhostum pyereest, almoot Taažâ kunâgâsviste koskoho tiäđáttâsâstis. Mette-Marit čuopâdui Oslo ollâopâttâhlii pyecceiviäsust Rikshospitaletist, já taan...

Brasilia arvemeecij čuop­pâmeh kiäp­pánii tijmá

Arvemeecij čuoppâmeh Brasiliast kiäppánii tijmá čielgâsávt. Čuoppâmeh láá tääl ucemuu täsistis ive 2019 maŋa, muštâl mittedemornijdume MapBiomas, mii lii kárttám meecijd ive 2019 rääjist. MapBiomas...

Tanska looppât šoovij kirur­gisijd kastraa­tioid ive 2030, Suomâ ij valagin

Tanska áigu luoppâđ šoovij kirurgisijn kastraatioin ive 2030 aalgâ rääjist. Kirurgisii kastraatio sajan puátá immunokastraatio ađai kastraatio puáhuttâsâiguin, moh estih oresšave suhâjuátkimahan šoddâm. Tanska lii...

Tiäđualmostittem staatâ­palhâ­šumeh 2026 láá juohhum – Finnejeijen eereeb iärrás syem­miliih wiki­pedisteh sehe Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdât­tâm­komis­sio komis­saareh

Tieđâ- já kulttuurminister Mari-Leena Talvitie juovij ive 2026 tiäđualmostittem staatâpalhâšuumijd kesimáánu 8. peeivi Oulu kaavpugtáálust. Palhâšumeh mieđettuvvojii ohtsis čiččâm. – Tiäđualmostittem lii demokratia kuávdáš vuáđu....