Oulu ollâopâttuvâst lii hutkum uđđâ vyehi putestiđ mikrolastikijd tuolvâčääsist. Uđđâ vyehi vuáđuduvá toos, et tuolvâčääci sillejuvvoo čunnuiguin, mast láá kemikaaleh, moh tuáppejeh mikrolastikpartikkâlijd pehtilubbooht ko ovdil. Kemikalijguin kieđâvuššum čunnuid puáhtá totkei mield kevttiđ jo tááláin tuolvâčäcilágádâsâin.
”Siämmáálágán kemia kiävttoo ovdâmerkkân väldimerâtaampâi pone kieđâvušmist, vâi merâelleeh iä tarvaniččii toid nuuvt älkkest”, muštâl tutkâmuš jođettâm išeprofessor Tero Luukkonen Oulu ollâopâttuvâst.
Tutkâmušâst tuolvâčääsi mikrolastikeh meddâlistojii masa ollásávt kemikalijguin kieđâvuššum čunnuiguin. Táváliih čunnuuh vist luoštii čoođâ mikrolastikijd jo tállán tutkâmuš aalgâst.
Tuolvâčäcilágádâsah láá kriittisiih sajeh mikrolastikij nurâmân
Mikrolastikeh láá lastikpartikkâleh, main ucemuuh láá oovtâ mikromeetter stuárusiih já stuárráámuuh viiđâ millimeetter stuárusiih. Toh kávnojeh luándust, ááimust, purrâmušâst sehe ulmui orgaanvuáháduvâst. Tondiet toh láá uáli stuorrâ pirâsčuolmâ.
Tuolvâčaasij putestemlágádâsah láá teháliih mikrolastikij nuurrâmsajeh, mutâ tast huolâhánnáá tain kuittâg peesih mikrolastikeh pirrâsân. Táálááh putestemproseseh meddâlisteh tuolvâčääsist nyevt 90 prosentid mikrolastikijn. Loopah kuittâg maneh čácáduvváid.
Luukkonen muštâl ollâopâttuv tiäđáttâsâst, et vyevi lii älkkee väldiđ anon iäge tuolvâčäcilágádâsah taarbâš mutteđ prosesijdis. Suu mield lii tuárvi, et táválijd čunnuid molso kemikalijguin kieđâvuššum čunnuid.
Käldee:
– Oululaistutkijat keksivät keinon siivota lähes kaikki mikromuovi pois jätevesistä (yle.fi)
Kove: Estormiz (CC0 / Wikimedia Commons)