UArctic-kongres 2026 čuákkee vuod oohtân arktisii kuávlu totkeid, algâaalmugij ovdâsteijeid, uáppeid já merideijeid. Kongres uárnejuvvoo vyesimáánu 26.–29. peeivi Tórshavn kaavpugist Färsuolluin. Kongres uárnejuvvoo jyehi nube ive. Taankiärdásii tábáhtume teeman lii Healthy Humans and Oceans in the Arctic [Tiervâs ulmuuh já váldumeerah arktisii kuávlust]. Eromâš huámášume lii arktisij kuávlui puátteevuođâst, šoŋŋâdâhnubástusâst, biodiversiteetist já kilelis ovdánmist.
Kongres uárnejuvvoo taggaar ääigi, kuás arktisâš kuávlu lii ain eenâb aalmugijkoskâsii huámášume kuávdáást. Jotelávt suddee merâväävlih, muttojeijee kyelinäälih já geopooliitlâš kištottâllâm lasetteh táárbu tave-eennâmlii ohtsâšpaargon. UArctic ulmen lii nonniđ tutkâm, škovlim já páihálij ovtâstumij koskâsii ohtsâšpargo já kavnâđ čuávdusijd arktisij kuávlui puátteevuođâ hástoid.
Ohtâ kongres válduteemain lii Indigenous Peoples and Northern Communities [Algâaalmugeh já tavekuávlu ovtâstumeh], mii tuálá sistees ovdâmerkkân algâaalmugij vuoigâdvuođâid, jiešhaldâšem, kulttuuräärbi siäiluttem já ärbitiäđu merhâšume. Koskâsii saajeest kongresist láá meid algâaalmugij kielah já kulttuureh. Arktisii kuávlu puátteevuođâ uássin ohjelmist tiäduttuvvojeh meid sämikielâi, algâaalmugij ärbitiäđu já kulttuuräärbi siäiluttem.
Sämikielâi já sämikulttuur uáinust kongres teemaid kyeskee savâstâllâm lii äigikyevdil. Puoh sämikielah láá uhkevuálásiih, mut siämmást kielâiäláskitmân kiddejuvvoo ain eenâb huámášume nuuvt škovliimist ko digitaallijn palvâlusâin-uv. UArctic-kongresist kuávdáš teeman láá meid algâaalmugij škovlim já kielâi merhâšume arktisii identiteet já ovtâstumij pyereestvaijeem uáinust. Kielâ já kulttuur joteh ain kietâluvâi.
Taanihásii kongres eromâšvuotâ lii merâohtâvuođâid tiäduttee Ocean Connectivity Conference ‑merâkonferens ovtâstittem UArctic-tábáhtumán. Savâstâlmist tiäduttuvvojeh eromâšávt arktisiih merâkuávluh, ohtâvuođah tuárispele ovtâstuumijd já pištevâš jotoluv já energia čuávduseh.
Kongres iššeedkuávlu Färsuolluuh fáálá jo jiešmeidlist noonâ pirrâs arktisij ašij savâstâlmân. Tave-Atlantist sierriittâsâst leijee suáluijuávkku ferttee jieš piergiittâllâđ puoh tagarij nubástusâigijn, maid ubâ arktisâš kuávlu kuáhtáá: šoŋŋâdâh lieggân, merâpirrâseh muttojeh, já lii tárbu kavnâđ täsitiädu páihálijn eellimvuovvijn já aalmugijkoskâsijn ovdánmáin.
Anarâš aavis čuávu UArctic-kongres pääihi alne Färsuolluin.
Lasetiäđuh: UArctic Congress 2026.
Kove: Marja-Liisa Olthuis