Artemis II ‑mánudâšmätki nuuvâi lávvárduv Kuálhis­meerân siäivumân

Artemis II ‑mánudâšmätki nuuvâi lávvárduv iđedisiijâ 3.07 Suomâ ääigi (tijme 20.07 ET) toos, et NASA vuolgâttem Orion-rakkeet Integrity-kapsel siäivui Kuálhismeerân San Diego aldasijn. Nelji astronaut – komendeijee Reid Wiseman, kirdee Viktor Glover já missiospesialistkyevtis Christina KochJeremy Hansen – pottii olgos kapselist suullân pelnub tiijme siäivum maŋa. Sij váldojii vistig puárree oolâ, já ton maŋa sij pajeduvvojii neelji helikopterân. Helikopter tuálvui sii aldasijn vyerdee taampân. Määđhi maŋa sij tuálvojii tiervâsvuotâtäärhistmân. Puoh astronauteh voijii pyereest siäivum ääigi já ton maŋa.

Komovuotâmätki piištij ohtsis oovce peivid, oovtâ tiijme, 31 minuttid já 35 sekuntid. Taat lâi Artemis-mánudâšmađhij nubbe kirdem já vuosmuš kirdem toin naalijn, et olmooš lâi fáárust komovuotâskiijpâst.

Ovdil siäivumis Artemis II luovvij vistig huolâttâsmodulis. Tastoo komovuotâmätki jotkui Enâmân Integrity-kapseláin čoođâ áimukeerdi. Áimukeerdist kapselist lâi kuuđâ miinut puddâ, kuás tast ij lamaš ohtâvuotâ Houston stivrimkuávdážân.

Artemis II ‑määđhi loopâst eromâš jiäráskittee lâi siäivumpuddâ. Artemis I (ovttii) kirdem ohtâvuođâst huámmášui, et kapsel liegâsvuotâkolbâ ij lam nuuvt šiev oornigist, pic tast lijjii kiškum pitáh. Artemis II (kuovttii) várás liegâsvuotâkolbâ ij nubástittum, pic rakkeet kirdemrađe heiviittui toin naalijn, et siäivumist šaddee koosâ lâi ucceeb. Artemis II keevtij nuuvt kočodum rijjâ koččâm, nuuvt et siäivummanööver hitodij liävtu eenâb ko Artemis I kirdemist.

Meiddei Euroop lii uásálistám Artemis-mađhijd, tastko Euroop komovuotâornijdume ESA já ton tutkâmkuávdáš ESTEC lává uásálistám rakkeet huolâttâsmooduul huksiimân.

Artemis III ‑kirdemvuáru lii meeri kirdeđ ive 2027 ääigi. Tot testaa Orion já kávpálij komovuotâskiijpâi kuáhtám já telakistem, moh annojeh Mánudáá asan siäivumist. NASA almoot taan kirdemvuáru vuáváámijd já almaidittem aldeláá 2027 pääččim.

Artemis II astronauteh lijjii puohah moovtâ ko sij lijjii vuod Enâmist já pääihist

Mediatilálâšvuođâst komendeijee Reid Wiseman čielgij, et ovdil kirdem Mánudâžân vyelgim oroi lemin sunjin naharij mätki, mut talle ko sun lâi olláám Mánudâžân, te mielâ kuittâg puolij pááikán Enâmân jieijâs rákkásij kuuvl. Jyehi astronaut tiäduttij tom, et ubâ Eennâm lii meid eromâš komovuotâskiijpâ, tastko tot soodâst čapis komovuođâst.

Käldeeh:
Live: Artemis 2 astronauts return to Earth with a splashdown in the Pacific after Moon mission (www.youtube.com)
LIVE Astronauten blikken terug: ”Niemand zal ooit begrijpen wat wij samen hebben doorgemaakt” (www.vrt.be)
Artemis III (www.nasa.gov)

Kove: NASA / Bill Ingalls

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Taažâ kunâgâs Harald V lii jáámmám

Taažâ kunâgâs Harald V lii jáámmám, muštâl Taažâ kunâgâsviste. Sun eelij 89-ihásâžžân (1937–2026). Sun jaamij Oslo Rikshospitalet-pyecceiviäsust porgemáánu 28. peeivi tijme 6.35 páihálii ääigi. Kunâgâs...

THL: Nuorâi purrâmuš­valjiimijn ennuv pyeredem­vääri

Nuorah poreh liijkás uccáá ruonnâsijd, muorjijd já heđâlmijd sehe liijkás ennuv ruopsis piärgu já piärgust valmâštum pyevtittâsâid. Tiervâslij purrâmušvaljiimij tohâmist láá siämmáá sullâsiih čuolmah...

Uđđâ nuorttâlâš­kielâlâš párnái­kirje Jåå’ttemneävv lii almostum

Oummu rââst raaj – People Cross the Borders ‑haahâ lii almostittám uđđâ Jåå’ttemneävv-nommâsii kirje (an. Fiävruh), mii máttát párnáid fiävruid nuorttâlâškielân. Kirje oovdânpuáhtá jieškote-uvlágánijd fiävruid,...

Island jienâst EU-jeessân­vuotâ­ráđá­dâlmij jotkuumist – kuálástem ain kuávdáš äšši

Islandliih jienâsteh puáttee lávvárduv, porgemáánu 29. peeivi, juátká-uv eennâm ráđádâlmijd Euroop union jeessânvuođâst. Saahâ ij kuittâg lah vala tast, šadda-uv Islandist EU jeessân. Island uusâi...

Taan ive ebola­epidemia viär­ráámus Kongo historjást

Kongo demokraatlii täsivääldi haldâttâs muštâl, ete joođoost leijee ebolaepidemia lii eennâm historjá viärráámus. Taan ive ebolaepidemia ääigi paijeel 2 500 olmožid láá jáámmám taavdân. Nannejum njuámumeh...