Artemis II ‑mánudâšmätki nuuvâi lávvárduv Kuálhis­meerân siäivumân

Artemis II ‑mánudâšmätki nuuvâi lávvárduv iđedisiijâ 3.07 Suomâ ääigi (tijme 20.07 ET) toos, et NASA vuolgâttem Orion-rakkeet Integrity-kapsel siäivui Kuálhismeerân San Diego aldasijn. Nelji astronaut – komendeijee Reid Wiseman, kirdee Viktor Glover já missiospesialistkyevtis Christina Koch já Jeremy Hansen – pottii olgos kapselist suullân pelnub tiijme siäivum maŋa. Sij váldojii vistig puárree oolâ, já ton maŋa sij pajeduvvojii neelji helikopterân. Helikopter tuálvui sii aldasijn vyerdee taampân. Määđhi maŋa sij tuálvojii tiervâsvuotâtäärhistmân. Puoh astronauteh voijii pyereest siäivum ääigi já ton maŋa.

Komovuotâmätki piištij ohtsis oovce peivid, oovtâ tiijme, 31 minuttid já 35 sekuntid. Taat lâi Artemis-mánudâšmađhij nubbe kirdem já vuosmuš kirdem toin naalijn, et olmooš lâi fáárust komovuotâskiijpâst.

Ovdil siäivumis Artemis II luovvij vistig huolâttâsmodulis. Tastoo komovuotâmätki jotkui Enâmân Integrity-kapseláin čoođâ áimukeerdi. Áimukeerdist kapselist lâi kuuđâ miinut puddâ, kuás tast ij lamaš ohtâvuotâ Houston stivrimkuávdážân.

Artemis II ‑määđhi loopâst eromâš jiäráskittee lâi siäivumpuddâ. Artemis I (ovttii) kirdem ohtâvuođâst huámmášui, et kapsel liegâsvuotâkolbâ ij lam nuuvt šiev oornigist, pic tast lijjii kiškum pitáh. Artemis II (kuovttii) várás liegâsvuotâkolbâ ij nubástittum, pic rakkeet kirdemrađe heiviittui toin naalijn, et siäivumist šaddee koosâ lâi ucceeb. Artemis II keevtij nuuvt kočodum rijjâ koččâm, nuuvt et siäivummanööver hitodij liävtu eenâb ko Artemis I kirdemist.

Meiddei Euroop lii uásálistám Artemis-mađhijd, tastko Euroop komovuotâornijdume ESA já ton tutkâmkuávdáš ESTEC lává uásálistám rakkeet huolâttâsmooduul huksiimân.

Artemis III ‑kirdemvuáru lii meeri kirdeđ ive 2027 ääigi. Tot testaa Orion já kávpálij komovuotâskiijpâi kuáhtám já telakistem, moh annojeh Mánudáá asan siäivumist. NASA almoot taan kirdemvuáru vuáváámijd já almaidittem aldeláá 2027 pääččim.

Artemis II astronauteh lijjii puohah moovtâ ko sij lijjii vuod Enâmist já pääihist

Mediatilálâšvuođâst komendeijee Reid Wiseman čielgij, et ovdil kirdem Mánudâžân vyelgim oroi lemin sunjin naharij mätki, mut talle ko sun lâi olláám Mánudâžân, te mielâ kuittâg puolij pááikán Enâmân jieijâs rákkásij kuuvl. Jyehi astronaut tiäduttij tom, et ubâ Eennâm lii meid eromâš komovuotâskiijpâ, tastko tot soodâst čapis komovuođâst.

Käldeeh:
– Live: Artemis 2 astronauts return to Earth with a splashdown in the Pacific after Moon mission (www.youtube.com)
– LIVE Astronauten blikken terug: ”Niemand zal ooit begrijpen wat wij samen hebben doorgemaakt” (www.vrt.be)
– Artemis III (www.nasa.gov)

Kove: NASA / Bill Ingalls

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Siberiast puát­tám vapi­teh imâš­titteh Suo­mâst

Suomâst láá majemuu love ive ääigi maŋgii oinum uđđâ sorvâelleešlaajah. Moonnâm tove čohčâmáánu pelimuddoost Viitasaarist oinui härvinâš siberiavaapiit (Cervus canadensis sibiricus). Vapiteh láá oinum...

Suomâst ruuki­finno­duvah uážu­deh love uuc­câđ maalmâ luándu­suojâ­lem­kuávluin

Paijeel love ruukifinnodâhhâd háputtâlleh luándusuojâlem­kuávlui luánduriggoduvâid miätá Suomâ. Täid kuávluid suoijâl Natura, mii lii eurooplâš luándusuojâlem­viärmádâh. Viärmádâhân pyehtih peessâđ fáárun tagareh kuávluh, main lii...

Ovtâstum aalmu­gij näli­olgoš­tit­tem­komi­tea avžut Suomâ pyere­diđ ucceeb­lovo­aalmugij vuoigâd­vuođâid já maai­nâš meid­dei mecci­säm­milijd

Ovtâstum aalmugij näliolgoštittem vuástásâš komitea (CERD) iävtuttij porgemáánu loopâst, maht Suomâ puávtáččij väldiđ ucceeblovo­aalmugij olmooš­vuoigâdvuođâid pyerebeht huámášumán. Fáárust lijjii maaŋgah sämmiláid kyeskee iävtuttâsah. CERD ana...

Uđđâ tutkâmuš: Larmâ toovât streesâ čuovjisskálžoid

Čääsivuáláá laarmâ vaikuttâsah merânjomâtteijeid já kuolijd láá tutkum uáli ennuv, mut laarmâ vaikuttâsâin čielgitävtittes elleid ij lah vala ennustkin tiätu. Eskenpalij almostum tutkâmuš vuájui...

Anarâš­kielâ servi uárnee Wiki­pedia-páájá Helsi­gist roovvâd­máánu loo­pâst

Anarâškielâ servi já Wikimedia Suomâ uárnejeh Wikipedia-páájá Helsigist 31.10.–1.11. tijme 9–18. Juurdân lii čäälliđ, tivvoođ já tievâsmittiđ Wikipedia-artikkâlijd, savâstâllâđ Wikipedia-pargoost já siärvustâllâđ anarâškielân. Seervist pääihi...