Ášáškuttee adelij 7.5.2025 miärádâs, mon mield tot looppât munetutkâm äššiolesvuođâst, mii kuáská ive 2023 sämitiggevaljáid. Tutkâm lopâttuvvoo sehe olgoštem- já virgekenigâsvuođâ rikkomiäpádâs uásild. Ášáškuttee mielâst Sämitige vaaljâlävdikoddeest já stiivrâst lii lamaš tohálâš suijâ čuávdusijdis, ige ääšist lah suijâ epidiđ rikkoos. Ášáškuttee lii miärádâsâstis váldám huámmášumán alemuu haldâttâhrievti já OA komiteai čuávdusijd.
– Mii uáinu lii ain lamaš tot, ete Sämitige vaaljâlävdikode já stiivrâ toimâ ij lamaš mahten olgoštem. Ášáškuttee miärádâs lâi vuordum, já tot čáittá, ete mij ep lah olgoštâm kiämmán, iätá saavâjođetteijee sajasâš Tuomas Aslak Juuso.
Miärádâsâstis ášáškuttee čielgee, ete Sämitige vaaljâlävdikode já stiivrâ miärádâsah láá ääšimiäldásávt agâstâllum, já tain váldojeh vijđáht huámmášumán puoh riehtiravvuuh, moh vaikutteh áášán.
– Mun tuáivum, ete Sämitige tooimâ pelhittem já sujâttâsah, moi mield Sämitiggeest kiävttoo miärádâstohâmist mielâväldi, nuvâččii tääl ášáškuttee miärádâs keežild. Almos savâstâlmist motomeh ulmuuh láá halijdâm huksiđ negatiivlijd mielâkuuvijd Sämitige tooimâst, já tääl ličij äigi vuoigiđ taid mielâkuuvijd, juátká Juuso.
Proosees lii lamaš siärvusân lussâd. Juuso tuáivu-uv, ete Sämitigge uážuččij tääl porgâđ ráávhust.
Ääši tuáváást lii tot, ete poolis epidij, ete Sämitige vaaljâlävdikode já stiivrâ 2020–2023 jesâneh lijjii sujâliih virgekenigâsvuođâ rikkomân já olgooštmân, ko sij iä tuhhiittâm 63 olmožid ive 2023 sämitiggevaaljâi vaaljâluvâttâlmân, veikâ alemus haldâttâhriehti lâi nuuvt meridâm. Olgoštemrikosiäpádâs vuáđudui toos, ete taah 63 olmožid iä lah puáhtám jienâstiđ tâi asâttuđ iävtukkâssân ive 2023 sämitiggevaaljâin.
Suomâ lii finnim OA olmoošvuoigâdvuotâsopâmušâi kocceemorgaanijn kulmâ čuávdus iivij 2019 já 2022 Sämitige vaaljâluvâttâllâm háárán. OA olmoošvuoigâdvuotâkomitea já näliolgoštem vuástásâš komitea (CERD) kenigittii talle Suomâ tärhistiđ, kunnijât-uv sämitiggelaahâ sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuođâ. Sämitiggelaahâ lii eidu tääl vuáđulahâváljukode kieđâvušmist.
Käldeeh:
– KHO ja Saamelaiskäräjät järjestivät ilmastosymposiumin EU-maiden tuomareille (samediggi.fi)
– Saamelaiskäräjävaaleihin liittyvä esitutkinta lopetettu (syyttajalaitos.fi)
Kove: Ville-Riiko Fofonoff / Sämitigge