Kuálástem Mudusjäävrist

Marja Montonen lii kuálásteijee já miäcásteijee, kote áásá Mudusjäävri riddoost kálláinis já pennuidiskuin. Marja kuáláást äŋgirávt meid tälviv, ijge sun taarbâš moottorkiälhá juoŋâsij kuohâmân. Suu kievrâs riehâpennuuh keesih suu, kállá, kuálástempiergâsijd já kuolijd. Tastko pennuuh poreh kuolij pasâttâsâid, suu jotteemvyehi lii uáli pirâsustevlâš. Marja lii hárjánâm killáđ korrâ šooŋâid já čuávvum meid, maht šooŋâi já kuolij tile lii muttum iivij mield. Láá-uv ain kyeleh? Anarâš aavis koijâdij, mii kulloo tááláá ääigi kuálásteijei Mudusjäävrist.

Maht tun algih algâalgâlávt kuálástiđ?
Mun jiem mušte taggaar ääigi, ete perruujesâneh, hyelhih teikkâ eres ulmuuh muu pirrâsist iä liččii kuálástâm. Mun läävejim toollâđ juoŋâsijd joba Helsigist talle ko jieŋah kuoddii.

Maggaar hommá lii tuu mielâst puoh suottâsumos kuálástempargoost tälviv? Nabai puoh ahevumos?
Pyeremus äšši láá kuovâmáánu piäiváásuonjâreh já vaggepivdo jäävrist, mast láá ennuv puškoh. Puoh ahevumos hommá lii ko kalga keessiđ vuojâttemlyevdi talle ko ruávru ij pyereest kyedi juolgij vyelni já lii vala ennuv muotâ purâttuv lasseen. Korrâ pieggâ já puolâš láá vääivih meiddei.

Avžuuttah-uv tun kuálástem iärásáid?
Tiäđust-uv! Anarist láá räjittemes máhđulâsvuođah purâdempeevdi tevdee hiätulihâdem várás. Liiba tot talle kuobbârij nuurrâm, muorjij čuággim, miäcástem teikkâ kuálástem. Siämmást tun peesah uápásmiđ olmânáál jieijâd päikkikuávlun-uv!

Maggaar lii onnáá peeivi kuolij tile Mudusjäävrist? Lii-uv tot muttum tuu mielâst já maht?
Mudusjäävri šaapšah láá lamaš ain uceh, já oro lemin, ete toh láá vala ennuv uccom iivij mield. Stuorrâ njäävih iä lah meidgin innig. Riäskáh kal liččii pyereest, mut vaidâlitteht tot lii áinoo kyeli, maid ulmuuh iä tääl uásti. Riäská ij lah uápis kyeli Aanaar máddáábeln.

Moh láá stuárráámuuh háástuh kuáláástmist tááláá äigi?
Eidu tääl áámmátkuálásteijeeh láá uáli ennuv Anarist, já tondiet teedâ kuolij koddemân lii koorâs, iäge älkkees kyelisalâseh lah kuássin.

Lii-uv hiälppu uástiđ päikkikuávlu kuolijd tääbbin Anarist? Harvii – jis kuássin – uáiná Anarist pivdum kuolijd käävpist vyebdimnáál.
Ij tot lah veltihánnáá nuuvt. Ulmuuh Aanaar kuávlust láá hárjánâm uážžuđ kuolijd nuuvtá, já tondiet sist lii vaigâd koijâdiđ taggaar hade, mast finniiččij maasâd pivdemkoloid, moh láá taan ääigi puáldimamnâs já kálvuduv hoodij tááhust hirmâd sálttááh. Váhá äigi tassaaš aalgij Anarist-uv Reko-aldapurrâmušrieggee, mutâ tobbeen ij lah kyelikävppi pyereest joođoost. Maaŋgâs kuittâg jiejah kuálásteh teikkâ finnejeh kuolijd huolhijn já skipárijn.

Muštâl oovtâ polâttettee kyelipivdomainâs, mii lii tábáhtum tunjin.
Rašes jieŋâi oolâ teikkâ stoormân jiem kal laavii vyelgiđ, mutâ ohtii mun lam kessum päädi seelvâtdijnân njuolgist maadâruunán! Luhhoost must lijjii tagareh pihtâseh pajalist, main lâi ennuv áimu. Mun pajanim runneest tego korkkâ! Muu stevileh-uv pissuu koškesin, veikkâ mun lijjim čääsist poođâ räi. Pävirliijnijd lummoost mun kuittâg monâttim.

Kove: Marja Montonen

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Juho Kähkösii nágus­tutkâmuš: Šoŋŋâdâh­lahâ­asâttem vaikut­tâsah juáhá­šuveh epitäsi­vávt eennâm­tieđâ­lávt

Šoŋŋâdâhnubástus já šoŋŋâdâhlahâasâttem mutteh pisovávt arktisii kuávlu mađhâšem, mut vaikuttâsah iä tubduu eennâmtieđâlávt täsivávt. Njuolgâdusah vaigutteh eresnáál Tave-Suomân já eromâšávt sämikuávlun ko Koskâ-Euroopân, tastko...

Irene Fofonoff lii väljejum nuort­tâlij luáttámuš­olmožin – Lâi áinoo iävtuk­kâs

Čevetjávrálâš Irene Fofonoff väljejui nuorttâlij luáttámušolmožin pajan 2027–2029. Sun lâi vaaljâin áinoo iävtukkâs, já nuuvt vaaljâlävdikodde nonnij suu valjim tállán čuávuváá peeivi tast, ko...

Sämikielâlij oppâ­materi­aalij pyev­tittem ruttâ­dem piso siämmáá tääsist ive 2027 staatâ budjet­iävtut­tâsâst

Suomâ haldâttâs meridij siskálmittiđ ive 2027 budjetiävtuttâsân iävtuttâs sämikielâlij oppâmateriaalij ruttâdem siäilutmist ive 2026 tääsist ađai 800 000 eurost, muštâl Sämitigge tiäđáttâsâstis. Tiäđuh vuáđuduveh Suomâ...

Taažâ juátká oljo- já kaasu­pooráá­mijd arktisii kuávlust

Taažâ áigu juátkiđ oljo já eennâmkaasu uuccâm Barentsmeerâ kuávlust, veik EU lii iskâm raijiđ uđđâ fossiilenergia puovtâdem arktisii kuávlust. Suomâ uáinust Taažâ čuávdus lii...

Kunâgâs Haakon VIII vuárnui virge­vuárnásis Taažâ parla­mentist Stor­tinge­tist

Taažâ uđđâ kunâgâs Haakon VIII lii vuárnum kunâgâsvuárnásis eennâm parlamentist Stortingetist Oslost majebaargâ tijme 13 páihálii ääigi. Parlamentist adelum vyernis lii uási uđđâ kunâgâs viirgánlavkkim­prosesist. Taažâ...