Jyelgipáálu MM-kištoi niäljádâs­finalisteh láá tääl tiäđust – olâttâsah, historjá já täsni­puudah

Jyelgipáálu MM-kištoh láá joođoost. Ovtâstum staatah, Kanada já Meksiko uárnejeh speelâid oovtâst. MM‑kištoid uásálisteh taan tove 48 enâmid, já turnaamist spiällojeh ohtsis 104 spellâd. Maailmmiäštár čiälgá finalist, mii spiälloo syeinimáánu 19. peeivi New Jerseyst.

Kávcádâsfinaleh spiällojii syeinimáánu 4.–7. peeivi, já toi maŋa käävci enâmid juátkih taištâlem miäštárvuođâst.

Marokko čielgâ spelláin käävci pyeremuu juávkun

Lávvárduv syeinimáánu 4. peeivi Marokko visásmitij saajees niäljádâsfinalijn. Eennâm lii juátkám tast, moos tot paasij ive 2022 MM‑kištoin, kuás tot ovdánij pelifiinaal räi. Tääl marokkoliih vuoittii jieijâs algâuásáduv čielgâsávt, já sij piäluštii čovgâsávt speelâin.

Kávcádâsfinalist Kanada táppái Marokkon 3–0. Taat Marokko vuáittu lâi ohtâ kočâttemspeelâi čielgâsumosijn vuáituin.

Ranska luáttá oppeet Mbappén

Lávvárduv spellui meid nubbe kočâttemspellâ, ko Ranska kuáhtái Paraguay. Ranska ij lah jur monâttâm algâuásáduvâst čuággáid, já Ranska juávkku piälušt eromâš pyereest. Paraguay lâi siđhes vuástálistee Raanskan, mut Kylian Mbappé ráŋgáštâsčievčâstem 70. minuttist tuálvui Ranska 1–0 ovddiibel, já taat puáđus meid rijttái vuáitun. Ranska lii ohtâ kievrâmuin MM‑tittel vyeitteeiävtukkâsâin.

Taažâ speelâi historjá

Pasepeeivi syeinimáánu 5. peeivi Taažâ čälittij jieijâs jyelgipáálu MM‑kištoi historján ko tot kočâttij joođhâst viđâkiärdásii maailmmiäštár Brasilia.

Erling Haaland paajij Taažâ kuohtuid moolâid ko tot vuoitij Brasilia 2–1. Taažân taat lii vuosmuš tohe ko tot ovdánij MM‑kištoi niäljádâsfinaláid. Ubâ Taažâ iälá-uv tai peivij eromâš vuáimálii jyelgipálluhumo siste. Niäljádâsfinalijn stuorrâ huollân Taažâst lii paijaanmin spellei tiervâsvuotâ: oovtâ spellest lii pajanâm kumeštâs, já muádis väidih čuddus.

Eŋland ceevzij Meksiko čáárváin

Meid Eŋland speelâi pasepeeivi já kaartâi taan räi ton korrâsumos teestân ko tot kuáhtái Meksiko Azteca-stadionist.

Speelâst šoodâi tuođânálásâš triller, mon Eŋland vuoitij 3–2. Jude Bellingham pajanij juávhus sáŋgárin päčimáin kyehti moolâ. Taat spellâ lâi Eŋlandân eromâš, tastko tot kaartâi piäluštiđ masaba ubâ nube spellâmpuudâ váijuvâžžân ko piälušteijee Jarell Quansah finnij ruopsis koortâ Jesús Gallardo korrâ taklaamist. Harry Kane čievčâstij vuáittumoolâ ráŋgáštâsčievčâstmist, já Eŋland liijká piiđij šievnáál tuše luvvijn spelleinis.

Espanja vuoitij klassisii speelâ

Vuossaargâ syeinimáánu 6. peeivi Espanja ovdánij niäljádâsfinaláid vyeittimáin ránnjáenâmis Portugal 1–0.

Luis de la Fuente valmim spelleejuávkku haldâšij algâuásáduvâs já ovdánij siämmáin visesvuođáin meid kočâttemspeelân.

Moolah iä šoddâm ennuv. Molsomist siisâ puáttám koskâkieddispellee Mikel Merino paajij speelâ áinoo moolâ laseääigi, já taat luoštij Espanja niäljádâsfinaláid. Siämmást taan speelân nuuvâi meid Portugal täsnispellee Cristiano Ronaldo MM-karrieer.

Belgia vuoitij Ovtâstum staatâid

Meid Belgia speelâi vuossaargâ, já tot ovdánij čielgâ lovoigijn niäljádâsfinaláid vyeittimáin Ovtâstum staatâid 4–1.

Belgia lii lamaš MM-kištoi ohtâ pehtilumosijn volliitteijee juávhuin. Taan speelâst pehtilumos spellee lâi Charles De Ketelaere, kote čievčâstij kyehti moolâ já faalâi oovtâ.

Ovdil taan speelâ pajanij larmâ tondiet ko Ovtâstum staatâi spellee Folarin Balogun finnij ovdebáá speelâst Bosnia-Hercegovina vuástá ruopsis koortâ já ličij tondiet kolgâm leđe spelâhánnáá oovtâ speelâ. Mediah tieđettii kuittâg vijđáht, maht Ovtâstum staatâi president Donald Trump lâi suáittám FIFA hoovdân, já paifakkist Balogun ruopsis korttâ kessui meddâl já nubástittui iävtulâžžân ráŋgáštâssân. Täst Belgia toovâi prooteest, mii ij valdum kieđâvušmân. Belgia välmejeijee ij kuittâg ááigu kyeđđiđ ääši taas, pic sun juátká taištâlem vuoigâlâšvuođâ oovdân.

Argentiina piälušt ovdebáá miäštárvuođâs

Majebaargâ syeinimáánu 7. peeivi haldâšeijee maailmmiäštár Argentiina visásmitij saajees niäljádâsfinalijn ko tot vuoitij Egypt 3–2. Spelleejuávkku vuálgá meid kočâttemspelláid kievrâ vyeitteeiävtukkâssân. Egypt lâi vala 79. minuttist vuáitu alne já kyehti moolâ ovddiibeln, mut tastoo Cristian Romero paajij 2–1, Lionel Messi tassij já Enzo Fernández čievčâstij vuáittumoolâ 3–2. Draamavuáittu iällááttij vuod haldâšeijee maailmmiäštár miäštárvuotâtuoivuid. Messi ij čiehâm konnjâlijdis taan speelâ maŋa.

Sveicci ocá jieijâs pyeremuu MM‑miänástus

Majebaargâ meid Sveicci ovdánij käävci pyeremuu eennâm juávkun ko tot vuoitij Kolumbia ráŋgáštâsčiehčâmijgijn 4–3. Sveicci lii spellâm kulmii MM‑jyelgipáálu niäljádâsfinalijn, mut tot ij lah kuássin peessâm tađe kukkeláá ige lamaš ovdil vuáittám kočâttemspeelâ MM‑kištoin. Tääl eennâm viggá vuossâmuu keerdi pelifinaláid.

Niäljádâsfinaleh láá puátimin

Niäljádâsfinalijn kuáhtájeh Ranska já Marokko, Espanja já Belgia, Taažâ já Eŋland sehe Argentiina já Sveicci. Taah speelah spiällojeh syeinimáánu 9.–12. peeivi.

Käldeeh:
Belgische bond laat zaak-Balogun niet rusten: ‘Gesteund door fans wereldwijd’ (www.nu.nl)
View all FIFA World Cup 2026 fixtures and results (www.fifa.com)
FIFA World Cup 2026 (www.reuters.com)
AP News: Sports (apnews.com)

Kove: Bryan Berlin (CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons)

Kommenteh

Čääli komment

Čääli komment.
Čääli noomâd teehin.

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Pittáámsämmilii kielâ já kulttuur kuhes­áigásâš paijeen­tuállee Knut Sivertsen lii jáámmám

Pittáámsämmilâš Knut Harry Sivertsen (š. 26.9.1941) jaamij syeinimáánu vuosmuu peeivi 2026 aldaaš ulmuidis kooskâst kuhháá jotkum puácuvuođâ keežild. Návt muštâl jäämmimalmottâs, mii almostui Avisa Nordland...

Hyeneeb lyemeihe puátimin Suomân

Luánduvärikuávdáš Luke lii adelâm Suomâ myerjitiäđáttâsâs kesimáánu loopâst. Tot vuárdá, et Suomâst ij šoodâ hirmâd šiev lyemeihe taan tove. Luke tiäđui mield lyemekukáh láá lamaš...

Oulu ollâopâttâh: Ukrainalijn monâmin viijđes kielâmolsom – ruošâkielâ sajan puátá ukraina­kielâ

Ruošâ volliittemsuáđi tiet maaŋgah ukrainaliih iä innig haalijd kevttiđ ruošâkielâ. Patâreijei aargâst kielâ lii merhâšittee äšši. Kielâvaljiimeh iä lah neutraaleh, iätá ollâopâttâhlehtor Maria Frick Oulu...

Toimâtteijeettáá aaviseh pisoh kuárosin

Tahojiermi lii mottoom ive siste muttám vuovijd, moin naalijn olmooš ocá tiäđu, čáálá teevstâid, hämmee vástádâsâid. Ovdánem lii lamaš uáli jo jotteel. Tiätu toimâmvuovvijd...

”Rähisvuotâ kulá puohháid” – Pride-okko oinui já kullui meid Avelist

Moonnâm ohhoost Suomâ vietij Pride-oho, já pasepeeivi lâi aalmugijkoskâsâš LGBTQIA+-peivi. Uánádâs LGBTQIA+ puátá eŋgâlâskielâst, já tot čuujoot suhâpeli- já seksuaalucceeblovvoid kullee juávhoid: lesboid, homoid,...