Interreg Aurora -proojeekt pargeekyevtis Suomâ peln lává finnim Suomâ-ugrilii seervist já tahheevuoigâdvuođâi omâsteijein love jurgâliđ Inarilappisches Wörterbuch ‑sänikirje säničielgiittâsâid já ovdâmerkkâcelkkuid saksakielâst suomâkielân já almostittiđ taid uđđâ Samionary-nettipiergâsist.
Sänikirje siskeeld paijeel 40 000 saksakielâlâžžâd säničielgiittâssâd já ovdâmerkkâceelhâd. Jurgâlempargo lii joođoost, já suullân 16 % materiaalist lii jo jurgâlum. Jurgâlempargoost västid Pauli Rämö. Sun lii aassâm já porgâm saksakielâlii Sveeicist masa 20 ihheed, já tondiet sun sárnu saksakielâ njyebžilávt. Samionary-nettipiergâsist anarâškielâliih celkkuuh láá čallum tááláá ortografia miäldásávt, mudoi toh pisoh aaibâs siämmán ko Itkosii sänikirjeest. Ulmen lii oovdânpyehtiđ anarâškielâ tagarin ko tot lâi suullân 90 ihheed tassaaš.
Taat lii stuorrâ lävkki ovdâskulij anarâškielâ iäláskittemtooimâst. Erkki Itkosii sänikirje siskeeld uáli jo ennuv tiäđuid, eres lasseen jieškote-uvlágánijd päikkinoomâid, ellei nomâttâsâid sehe eđâlduvâid. Taan räi iänááš anarâškielâ sárnooh iä lah kuittâg puáhtám ávhástâllâđ toiguin, tastko Inarilappisches Wörterbuch ‑sänikirje lii čallum saksakielân.
Itkosii sänikirje ij lah mielâttes tehálâš tuše kielâ tááhust, pic meiddei kulttuur tááhust. Tot fáálá máhđulâšvuođâ uápásmiđ ärbivuáválii anarâš kulttuurân sehe anarâšâi eellimvuovvijd, iäláttâssáid já oskomuššáid moonnâm ihečyeđe aalgâbeln.
Ovdâmerkkân tiettii-uv Anarâš aavis lohheeh, et tovle Ucjuuhân peesâi tuše jieŋâsij mield?
Ucjuuhân lii eivi jieŋâsij mield moonnâmnáál.
Utsjoelle mennään vain jäätyneiden järvien ja soiden yli.
Teikâ tietih-uv lohheeh, maid jiäŋuđum-sääni keevâtlávt meerhâš?
jiäŋudum = jäällä vahvistettu (varhain talvella kastellaan heikkoa jäätä vedellä, jotta saadaan tie järven yli)
Táágu kuáđá ko tot lii jiäŋudum.
Tässä jää kantaa, koska sitä on kasteltu vedellä ja siten vahvistettu.
Inarilappisches Wörterbuch ‑sänikirjeest láá meiddei maaŋgah säänih já eđâlduvah, moh iä lah veltihánnáá innig kiävtust tááláá kielâst. Tuoivân lii, et Samionary peht anarâškielâ finniiččij maassâd motomijd saanijd já eđâlduvâid, moh láá tääl vájáldittum.
Interreg Aurora ‑proojeekt válduruttâdeijee lii Euroop union. Eres ruttâdeijeeh láá Laapi litto Suomâ peln sehe Västerbotten já Norrbotten läänih Ruotâ peln.
Artikkâlkove: Fabrizio Brecciaroli