Stuorrâ lävkki ovdâskulij orgaansirdemijn

Ovtâstum staatâin tuáhtáreh láá luhostum vuosmuu tove maailmist sirdeđ šave manemuš ulmui. Geeneetlávt nubástittum orgaan lii tääl pieijum 62-ihásii almai, kii tuáhtárij mield vaja pyereest.

Rick Slaymanân lâi jo tohhum táválâš manemušsirdem ive 2018, mut sun kaartâi maassâd dialyystiipšon komplikaatioi keežild. Taas lohtâsii maaŋgah čuopâdâsah mánuppaajeest, tastko sun kierdâi vorrâtulppáin. Tastko tuáhtáreh iä innig halijdâm sunjin lase killáámušâid, sij finnejii love iiskâstmân sirdeđ sunjin šave manemuš.

Bostonist tuáimee tuáhtárjuávhu mield neeljitijmásâš čuopâdâs moonâi vädisvuođâittáá. ”Tállân ko vorrâjotteem aalgij uđđâsist, te mij ooinijm manemuš muttuumin muččâdin já kuovgisruopsâdin, já kuužâ rähtim aalgij tállân toimâđ. Puohah čuopâdemsalist toškuu kieđâidis”, muštâl tiimi hovdâ Tatsuo Kawai. ”Tot tuođâi lâi muččâdumos manemuš, mon mun lam kuássin uáinám”, sun muštâlij.

Tuáhtáreh láá jo kuhháá iskâm ksenotransplantaatioid, main eres elleešlajâi orgaaneh kiävttojeh ulmuu pyereedmân. Kyehti tooleeb tohhum iskâstem šave váimoin iä lam nuuvtkin stuorrâ miänástusah: pyecceekyevtis jaamijn uáli jotelávt čuopâdâsâs maŋa. Tot, moos suoi jaamijn, lii ain epičielgâs, mut máhđulávt sunnuu roppâ hilgoi orgaan, teikâ talle suoi jaamijn šahevirusân.

Vädisvuođâi velttim tiet šave manemuš nubástittui geeneetlávt: ko DNA nubástittui motomij sojij, talle ulmuu roppâ ij innig tuástuččii orgaan ige anaččii tom vieresin.

”Mist koijâduvvoo távjá, mondiet mij kevttip šoovijd epke apinaid teikâ eres elleid. Taat puátá tast, et stuáruduvâs peeleest šaveh láá ulmuu nálásiih já meid tondiet, et toi roppâ tuáimá siämmáánáál ko ulmuu roppâ”, čielgee tuáhtár Leonardo Riella. ”Ton lasseen šaveh lasaneh jotelávt, já mij pyehtip šoddâdiđ taid kiddejum pirrâsist njuámmumriskâittáá.”

Muulsâiähtu manemušpyecceid?

Veikâ taat lii tuše vuosmuš lävkki, tuáhtáreh tuáivuh, et taat meetood puávtáččij motomin toohâđ dialyys taarbâšmettumin. Talle manemušpyecceeh puávtáččii tuše finniđ väriorgaan ráájust, iäge sij tarbâšiččii vyerdiđ maaŋgâid iivij luovâtteijee orgaan. Tuáhtár Riella iätá: ”Taat addel tuoivuu taid pyecceid aldapuátteevuođâst.”

Kritikkáreh liijká várutteh, et ij ohtâ luhostum čuopâdâs val täähid almolii miänástus. Aalgâst ilodui meid šave vááimu sirdem ohtâvuođâst. Ton lasseen sij várutteh, et ellei já ulmui orgaanij siävutmist pyehtih leđe kuháskyeddee čuávumušah ovdâmerkkân tast, et ellei taavdah sättih njuámmuđ transplantaatioi peht ulmui.

Käldee:

– Doorbraak in transplantaties: Amerikaan krijgt varkensnier (nos.nl)

Kove: Franklin Alvear (Pixabay)

Kommenteh

Čääli komment

Kirjoita kommenttisi!
Kirjoita nimesi tähän

Luuvâ meid

Uđđâsumos uđđâseh

Etna lii oppeet rusomin – kirdemjotolâh Catania kirdemkiedist koskâlduttum

Nuorttâ-Sisilia tevdui koovjâin majebaargâ, tastko Euroop stuárráámus aktiivlâš tullâvääri Etna rusoi suullân käävci kilomeetterid ollâ kovjâpoolvâ Sisilia oolâ. Kovjâ laavdâi pirrâ Etna kuávlu, meiddei...

NASA vuolgâttij ráp-muusik Venusân, mätki piištij suullân 14 minuttid

Ovtâstum staatâi komovuotâhaldâttâh NASA vuolgâttij ovtâstumstaatâlii ráp-artist Missy Elliott pitá komovuotân. NASA tiäđáttâs mield radioanteneh Kaliforniast vuolgâttii Elliott pitá "The Rain (Supa Dupa Fly)"...

Ovtâstum staatâi tááláš president Joe Biden kiäsádât presidentkištoost

Ovtâstum staatâi 46. president Biden almottij miärádâsâstis aalmugân syeinimáánu 21. peeivi viestâpalvâlus X:st: "Tii presidentin toimâm lii lamaš muu eellim stuárráámus kunnee." Biden čaalij...

Piäluštâsvuoimij hárjuttâs tiävdá Aanaar meecijd suáldáttijguin syeinimáánu 22.–26. peeivi

Suomâ piäluštâsvyeimih uárnejeh jáágárpriikaat kiärgusvuotâohtâduv RYSKE-hárjuttâs Kaamâs já Njiävđám meecijn. Hárjuttâs álgá vuossaargâ, syeinimáánu 22. peeivi, já tot nohá vástuppeeivi, syeinimáánu 26. peeivi. Hárjuttâsân uásálisteh...

Eellim jorgálduvah Ukraina suáđi ovdâlinjáást – suomâruátálâš Ralf Sirén muštâl jieijâs fiäránijn rijjâtátulâš taištâleijen

Ralf Sirén lii pajeláhháá 30-ihásâš ovdedemhovdâ, kote parga uđâsmuvvee energia stuorrâirâttâsâst. Suu eellim lii lamaš eromâš, tastko sun lii soottâm rijjâtátulâžžân Ukraina suáđi ovdâlinjáást...